Orzeczenie · 2025-06-17

I USK 80/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-17
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emerytura górniczaustawa emerytalnaSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo ubezpieczeń społecznychwiek emerytalnystaż pracy

Sprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego G.P. do górniczej emerytury. Ubezpieczony nabył prawo do emerytury górniczej w wieku 50 lat, spełniając wymogi stażowe określone w art. 50a ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Następnie, po osiągnięciu wieku 55 lat, złożył kolejny wniosek o przyznanie emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 1 tej ustawy, argumentując, że spełnia również te przesłanki. Sądy obu instancji (Okręgowy i Apelacyjny) oddaliły odwołanie, uznając, że ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do drugiej emerytury górniczej, ponieważ art. 50a ustawy emerytalnej reguluje jedno świadczenie – emeryturę górniczą ze względu na wiek – z dwoma wariantami (wiek 50 lub 55 lat) zależnymi od stażu pracy, a nie dwa odrębne świadczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem istotnego zagadnienia prawnego, stwierdzając, że interpretacja art. 50a ustawy emerytalnej jest ugruntowana w orzecznictwie i nie budzi wątpliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten przewiduje jedno świadczenie emerytalne ze względu na wiek, z różnymi wymogami stażowymi w zależności od wieku przejścia na emeryturę (50 lub 55 lat), a nie możliwość nabycia dwóch odrębnych świadczeń górniczych "po kolei". Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej nastąpiła na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 50a ustawy emerytalnej w kontekście możliwości nabycia dwóch odrębnych świadczeń emerytury górniczej ze względu na wiek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i interpretacji konkretnych przepisów ustawy emerytalnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy art. 50a ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej przewidują możliwość nabycia dwóch odrębnych świadczeń emerytury górniczej ze względu na wiek, czy też jedno świadczenie z różnymi wariantami wieku i stażu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy art. 50a ustawy emerytalnej regulują jedno świadczenie – emeryturę górniczą ze względu na wiek – z dwoma wariantami (wiek 50 lub 55 lat) zależnymi od stażu pracy, a nie dwa odrębne świadczenia, które można nabywać "po kolei".

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 50a ustawy emerytalnej przewiduje jedno świadczenie emerytalne ze względu na wiek, z różnymi wymogami stażowymi w zależności od wieku przejścia na emeryturę (50 lub 55 lat), a nie prawo do "dwóch różnych emerytur górniczych". Wskazano, że ust. 1 i 2 tego przepisu dotyczą tego samego świadczenia, a różnice dotyczą jedynie wymogów stażowych.

Czy ubezpieczony, który nabył prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 2 ustawy emerytalnej (w wieku 50 lat), może po osiągnięciu wieku 55 lat nabyć prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 1 tej ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba, która nabyła prawo do emerytury górniczej w wieku 50 lat na podstawie art. 50a ust. 2, nie uzyskuje prawa do emerytury górniczej po osiągnięciu wieku 55 lat na podstawie art. 50a ust. 1, ponieważ jest to jedno świadczenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 50a ustawy emerytalnej nie ustanawia dwóch odrębnych świadczeń, które można nabywać sekwencyjnie. Osoba, która spełniła warunki do emerytury górniczej w wieku 50 lat, nie nabywa automatycznie prawa do emerytury górniczej w wieku 55 lat na innej podstawie, gdyż jest to to samo świadczenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
G. P.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybnikuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

ustawa emerytalna art. 50a § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury górniczej w wieku 55 lat, wymagając 10 lat pracy górniczej z katalogu art. 50c ust. 1.

ustawa emerytalna art. 50a § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury górniczej w wieku 50 lat, wymagając 15 lat pracy górniczej z katalogu art. 50c ust. 1.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 50c § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Katalog prac górniczych uprawniających do świadczeń.

ustawa emerytalna art. 50e

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Emerytura górnicza bez względu na wiek.

ustawa emerytalna art. 53 § ust. 1-4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy podstawy wymiaru emerytury i okresu podlegania ubezpieczeniu po nabyciu uprawnień.

ustawa emerytalna art. 21 § ust. 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy ogólnych zasad nabywania prawa do emerytury.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

ustawa emerytalna art. 95 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy możliwości pobierania więcej niż jednego świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 50a ustawy emerytalnej reguluje jedno świadczenie emerytury górniczej ze względu na wiek, z różnymi wariantami wieku i stażu pracy, a nie dwa odrębne świadczenia. • Interpretacja art. 50a ustawy emerytalnej jest ugruntowana w orzecznictwie i nie wymaga dalszej wykładni. • Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości nabycia dwóch odrębnych świadczeń emerytury górniczej. • Błędna wykładnia i nieprawidłowe przyjęcie, że art. 50a ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej nie dotyczą dwóch różnych świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. • Problem przedstawiony jako istotne zagadnienie prawne nie może też sprowadzać się do zwykłej wykładni i stosowania prawa. • W świetle powyższego należało uznać, że przedstawione w skardze „zagadnienie prawne” jest pozorne, ponieważ w istocie sprowadza się do zwykłej wykładni art. 50a ustawy emerytalnej. • Tym samym obie jednostki redakcyjne art. 50a ustawy emerytalnej przewidują jedynie odmienne wymogi stażowe w zależności od tego, w jakim wieku ubezpieczony zdecyduje się przejść na emeryturę górniczą. • Nie można więc uznać, jak sugeruje skarżący, że art. 50a w obu omawianych ustępach ustanawia prawo do dwóch rodzajów emerytury, które można nabywać „po kolei”.

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 50a ustawy emerytalnej w kontekście możliwości nabycia dwóch odrębnych świadczeń emerytury górniczej ze względu na wiek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i interpretacji konkretnych przepisów ustawy emerytalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących emerytur górniczych, ale może być mniej zrozumiała dla szerszej publiczności.

Czy można pobierać dwie emerytury górnicze? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przepisy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst