Orzeczenie · 2024-11-27

I USK 461/23

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2024-11-27

SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy

emeryturaZUSskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzeliczenie emeryturyustawa emerytalnaprawo ubezpieczeń społecznych

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez ubezpieczoną H. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu. Spór koncentrował się wokół wysokości emerytury ubezpieczonej, a konkretnie sposobu jej obliczenia i ewentualnego przeliczenia na podstawie przepisów, w tym art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona zarzucała organowi rentowemu i sądom niższej instancji błędną interpretację przepisów, wskazując na potrzebę zastosowania art. 110a ustawy emerytalnej z urzędu. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, opierając się na przesłankach z art. 398(9) § 1 k.p.c. Stwierdził jednak, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Podkreślono, że wnioskodawczyni nie przedstawiła rzeczowej argumentacji polemicznej, a jej zarzuty sprowadzały się do retorycznych pytań. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na wadliwość konstrukcji uzasadnienia wniosku, w którym łączono przesłanki istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności, które wzajemnie się wykluczają. Sąd wskazał również, że organ rentowy prawidłowo postąpił, wydając decyzję w wykonaniu prawomocnego wyroku sądu, a uprawnienie z art. 110a ustawy emerytalnej miało charakter wnioskowy, a nie z urzędu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wzajemne wykluczanie się przesłanek istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Również w zakresie wnioskowego charakteru niektórych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz konkretnych przepisów ustawy emerytalnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji, gdy ustawodawca wprowadza możliwość przeliczenia wysokości pobieranej emerytury przez ubezpieczonego, który po uzyskaniu prawa do emerytury nadal pozostawał pracownikiem i od jego wynagrodzeń pobierana była składka emerytalna bez ograniczenia do 250% średniej krajowej, organ rentowy z urzędu powinien zastosować art. 110a ustawy emerytalnej podczas dokonywanego wyliczenia emerytury?

Odpowiedź sądu

Nie, uprawnienie z art. 110a ustawy emerytalnej miało charakter wnioskowy i nie przysługiwało z urzędu. Organ rentowy nie miał obowiązku informowania wszystkich ubezpieczonych o możliwości wystąpienia z takim wnioskiem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej ustanawia generalną zasadę wnioskowości, od której istnieje odstępstwo tylko wtedy, gdy wynika to wprost z ustawy. W tym przypadku ustawodawca nie przewidział działania z urzędu w zakresie przeliczenia emerytury na podstawie art. 110a.

Czy organ rentowy postąpił zgodnie z obowiązującym prawem, odmawiając przyznania emerytury w wyższej wysokości, mimo trwającego sporu o jej wysokość i opóźnienia w zastosowaniu art. 110a ustawy emerytalnej?

Odpowiedź sądu

Tak, organ rentowy działał zgodnie z prawem, wydając decyzję w wykonaniu prawomocnego wyroku sądu i odmawiając przyznania emerytury w wyższej wysokości, ponieważ obliczona według art. 26 ustawy emerytalnej okazała się niższa niż według art. 53.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że decyzja organu rentowego została wydana w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego do wznowienia postępowania i porównania wysokości emerytury według różnych podstaw prawnych. Organ rentowy prawidłowo ustalił wysokość emerytury i odmówił przyznania jej w wyższej kwocie, gdyż obliczona według art. 26 ustawy emerytalnej była niższa. Żądanie przeliczenia emerytury na podstawie uchylonego art. 110a wykraczało poza granice sporu.

Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania może jednocześnie powoływać się na przesłanki istotnego zagadnienia prawnego (art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c.) i oczywistej zasadności skargi (art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te przesłanki wzajemnie się wykluczają.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko judykatury, zgodnie z którym przesłanki z art. 398(9) § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wykluczają się. Nie można jednocześnie argumentować, że w sprawie występuje poważna wątpliwość prawna wymagająca wykładni przez Sąd Najwyższy, a jednocześnie, że naruszenie przepisów jest tak oczywiste, że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
H. R.	osoba_fizyczna	ubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi	instytucja	organ rentowy

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398(9) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398(9) § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje skutki braku przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej.

ustawa emerytalna art. 26