I USK 452/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Bohdana Bieńka rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 maja 2023 r., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej i przyznał ubezpieczonej L. B. prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu od dnia 1 października 2020 r. Ubezpieczona pełniła służbę w Służbie Celnej, a następnie przyznano jej emeryturę na podstawie ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy. Po śmierci męża złożyła wniosek o rentę rodzinną, którą organ rentowy przyznał, ale zawiesił wypłatę emerytury z powodu zbiegu świadczeń. Sąd Apelacyjny uznał, że art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczy zbiegu świadczeń z tej ustawy, a sytuacja ubezpieczonej, gdzie zbiegły się emerytura z ustawy zaopatrzeniowej i renta rodzinna z ustawy FUS, podlega art. 95 ust. 2 tej ustawy. Organ rentowy w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15d ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy. Sąd Najwyższy, analizując przesłankę oczywistej zasadności skargi, stwierdził, że nie można jej przyjąć, gdyż wszystkie kwestie były przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego, a tok rozumowania tego sądu nie nosił znamion oczywistego błędu. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, zgodnie z dyrektywą wykładni językowej, powinien być interpretowany szeroko, a nie ograniczać się wyłącznie do emerytur. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń z różnych ustaw (emerytalnej i zaopatrzeniowej) oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu renty rodzinnej z FUS i emerytury funkcjonariusza służb mundurowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej z ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz emerytury policyjnej obliczonej na podstawie art. 15d ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, zastosowanie ma ogólna zasada pobierania jednego świadczenia (art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej) czy wyjątek przewidziany w art. 95 ust. 2 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie ma wyjątek przewidziany w art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, który nie ogranicza się wyłącznie do emerytur, ale obejmuje również inne świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, stosując dyrektywę wykładni językowej 'lege non distinquente', uznał, że przepis art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej nie zawiera ograniczeń i powinien być interpretowany szeroko, obejmując zbieg renty rodzinnej z ustawy FUS i emerytury policyjnej obliczonej według zasad określonych w art. 15d ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy.
Czy skarga kasacyjna organu rentowego spełnia przesłankę oczywistej zasadności, uzasadniającą jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wszystkie kwestie podnoszone przez organ rentowy były przedmiotem analizy Sądu Apelacyjnego, a tok rozumowania tego sądu nie nosił znamion oczywistego błędu. Nie stwierdzono rażących i poważnych uchybień, które uzasadniałyby przyjęcie skargi do rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. B. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bielsku-Białej | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
ustawa emerytalna art. 95 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy zbiegu prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, co oznacza, że wypłaca się wówczas jedno świadczenie z tej ustawy. Stosuje się również w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 2 ust. 2, z wyjątkiem określonych sytuacji.
ustawa emerytalna art. 95 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W przypadku zbiegu prawa do renty (w tym renty rodzinnej) przewidzianej w ustawie emerytalnej z prawem do emerytury policyjnej przewidzianej w ustawie zaopatrzeniowej, obliczonej według zasad określonych w art. 15d ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, zachodzi wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia.
Pomocnicze
ustawa o zaopatrzeniu funkcjonariuszy art. 15
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej i ich rodzin
ustawa o zaopatrzeniu funkcjonariuszy art. 12
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej i ich rodzin
ustawa o zaopatrzeniu funkcjonariuszy art. 15d
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej i ich rodzin
ustawa o zaopatrzeniu funkcjonariuszy art. 32 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej i ich rodzin
ustawa emerytalna art. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 398 9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. art. 15a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. art. 18e
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Argumenty
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował oczywistą zasadność skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15d ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy.
Godne uwagi sformułowania
Przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. • Zgodnie z dyrektywą wykładni językowej lege non distinquente, interpretator nie może tworzyć żadnych rozgraniczeń nieopartych na treści obowiązującego prawa.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń z różnych ustaw (emerytalnej i zaopatrzeniowej) oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu renty rodzinnej z FUS i emerytury funkcjonariusza służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych, które jest częstym problemem praktycznym. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez SN pokazuje, jak trudne jest spełnienie kryteriów 'oczywistej zasadności'.
“Zbieg świadczeń: Kiedy można pobierać rentę i emeryturę jednocześnie?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.