I USK 382/23

Sąd Najwyższy2024-04-09
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwaustawa o KRSobsada sąduzasada prawnarenta rodzinnaubezpieczenia społeczne

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy z powodu jego powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., zgodnie z wcześniejszą uchwałą łączącą izby SN.

Pełnomocnik skarżącej H. S. wniósł o wyłączenie sędziego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy I USK 382/23, powołując się na przepisy k.p.c. oraz orzecznictwo ETPC i TSUE. Argumentowano, że sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za uzasadniony, odwołując się do uchwały łączącej izby SN z 2020 r., która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również w takich przypadkach.

W sprawie o sygnaturze I USK 382/23, dotyczącej wysokości policyjnej renty rodzinnej, pełnomocnik skarżącej H. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy. Jako podstawę wniosku wskazano art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Głównym argumentem było powołanie sędziego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, która została ukształtowana w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2024 r., uznał go za uzasadniony. Sąd powołał się na uchwałę składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/20), która przesądziła, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd podkreślił, że uchwała ta uzyskała moc zasady prawnej i jest wiążąca dla każdego składu orzekającego. Sąd Najwyższy odrzucił również argumenty sugerujące, że skutki uchwały zostały zniwelowane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (sygn. U 2/20). W konsekwencji, Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu sędziego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na uchwałę łączącą izby SN z 2020 r., która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Uchwała ta ma moc zasady prawnej i jest wiążąca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

H. S.

Strony

NazwaTypRola
H. S.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 87 § § 1

Określa moc prawną uchwały składu połączonych Izb.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia został powołany na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., co stanowi podstawę do wyłączenia zgodnie z uchwałą SN. Uchwała łącząca izby SN z 2020 r. ma moc zasady prawnej i jest wiążąca dla składów orzekających.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), co powoduje, że każdy skład orzekający jest nią związany.

Skład orzekający

Maciej Pacuda

przewodniczący

Robert Stefanicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN z powodu sposobu powołania przez KRS ukształtowaną po reformie z 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w określonym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych związanych z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego i Krajowej Rady Sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej opinii publicznej.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony od sprawy. Kluczowa uchwała SN z 2020 roku nadal obowiązuje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I USK 382/23
POSTANOWIENIE
Dnia 9 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maciej Pacuda
w sprawie z odwołania H. S.
‎
przeciwko Zakładowi Emerytalno-Rentowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji w Warszawie
‎
o wysokość policyjnej renty rodzinnej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 kwietnia 2024 r.,
‎
wniosku ubezpieczonej z dnia 4 marca 2024 r. o wyłączenie sędziego
Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy I USK 382/23,
wyłącza sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy I USK 382/23.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik skarżącej H. S. w piśmie z dnia 10 listopada 2023 r., ponowionym pismem z dnia 4 marca 2024 r., wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od orzekania w sprawie I USK 382/23 z powołaniem się na art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. Odwołał się do równocześnie dotyczącego tej kwestii orzecznictwa Sądu Najwyższego, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz podniósł w szczególności, że sędzia Sądu Najwyższego Robert Stefanicki został powołany do pełnienia urzędu na tym stanowisku na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznawany wniosek jest uzasadniony. Sąd Najwyższy przypomina bowiem, jak czynił to już wielokrotnie, między innymi w postanowieniach wydanych w sprawach: I USK 326/22, I USK 210/22, I USKP 139/23 oraz I UZ 15/23 (oraz wielu innych), że w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (OSNK 2000 nr 2, poz. 1 i OSNC 2020 nr 4, poz. 34) przesądzono, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), co powoduje, że każdy skład orzekający jest nią związany.
Odwołując się do szczegółowej argumentacji zawartej w powołanych wcześniej postanowieniach i w pełni ją podzielając, Sąd Najwyższy uznaje również, że nie ma podstaw do twierdzenia, że skutki wynikające z uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego zostały zniwelowane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20 (OTK-A 2020, poz. 61).
Kierując się tą argumentacją oraz opierając się na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 49 § 1 k.p.c. i art. 52 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI