I USK 378/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, ustalając, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne M.K. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okres od listopada 2022 r. do czerwca 2023 r. powinna być równowarta kwotom zadeklarowanym przez płatniczkę. Organ rentowy zarzucił naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w szczególności dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek i terminów zgłoszeniowych dla osób korzystających z ulgi „mały ZUS plus” oraz zasiłku macierzyńskiego. ZUS argumentował, że ubezpieczona nie dochowała terminów zgłoszeniowych, co pozbawia ją prawa do preferencyjnego ustalania składek. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem wystąpienia w sprawie „poważnych wątpliwości” interpretacyjnych w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie nakładały na ubezpieczoną obowiązku zgłoszenia zmiany danych związanych ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek w styczniu 2022 r., gdy do listopada 2022 r. korzystała z zasiłku macierzyńskiego. Ponadto, organ rentowy nie wskazał precyzyjnie, który z przepisów art. 18c ustawy systemowej miałby być konkurencyjny wobec art. 36 ust. 14a pkt 2, co ograniczałoby możliwość rozpoznania skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że ulga „mały ZUS plus” jest przyznawana w sekwencji rocznej, z wyjątkiem przewidzianym w art. 18c ust. 9 ustawy systemowej, a sposób myślenia organu rentowego, zakładający konieczność każdorazowego zgłoszenia od stycznia, nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi i zasądził od ZUS na rzecz M.K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób korzystających z ulgi „mały ZUS plus” i zasiłku macierzyńskiego, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej i konkretnych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Odmowa przyjęcia skargi oznacza brak pogłębionej analizy merytorycznej przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która przed okresem pobierania zasiłku macierzyńskiego korzystała z preferencyjnego ustalenia podstawy wymiaru składek („mały ZUS plus”), celem skorzystania nadal z preferencyjnego ustalania wysokości składek po zaprzestaniu pobierania zasiłku macierzyńskiego w trakcie roku, właściwym do zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych jest termin określony w art. 36 ust. 14a pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czy też termin określony w art. 18c tejże ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma potrzeby wykładni przepisów, ponieważ przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie nakazywały ubezpieczonej zgłoszenia zmiany danych związanych ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek w styczniu 2022 r., w sytuacji, gdy do listopada 2022 r. korzystała z zasiłku macierzyńskiego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że organ rentowy błędnie interpretuje przepisy, zakładając konieczność dokonania zgłoszeń w styczniu, mimo korzystania z zasiłku macierzyńskiego. Ponadto, organ nie wskazał precyzyjnie konkurencyjnego terminu z art. 18c ustawy, co uniemożliwiało rozpoznanie skargi w tym zakresie. Ulga „mały ZUS plus” jest przyznawana w sekwencji rocznej, z wyjątkiem przewidzianym w art. 18c ust. 9.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Warunkuje przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania potrzebą wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18 § ust. 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18c § ust. 1, 2 i 11 pkt 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 20 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 36 § ust. 14a pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18c § ust. 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zawiera wyjątek od rocznej sekwencji przyznawania ulgi.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odsetek od zasądzonej kwoty kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie nakazywały ubezpieczonej zgłoszenia zmiany danych związanych ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek w styczniu 2022 r., w sytuacji, gdy do listopada 2022 r. korzystała z zasiłku macierzyńskiego. • Organ rentowy nie wskazał precyzyjnie, który z przepisów art. 18c ustawy systemowej miałby być konkurencyjny wobec art. 36 ust. 14a pkt 2, co ogranicza możliwość rozpoznania skargi kasacyjnej. • Sposób myślenia organu rentowego zakładający, że korzystanie z ulgi wymaga dokonanie stosowanych zgłoszeń każdorazowo od stycznia, choć w miesiącu tym ubezpieczony nie może jeszcze korzystać z ulgi, nie ma odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 18 ust. 8, art. 18c ust. 1, 2 i 11 pkt 6 i art. 20 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 14a pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu, że dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która przed okresem pobierania zasiłku macierzyńskiego korzystała z preferencyjnego ustalenia podstawy wymiaru składek – „mały ZUS plus”, celem skorzystania nadal z preferencyjnego ustalania wysokości składek na ubezpieczenia społeczne zgodnie z zasadami przewidzianymi w programie „mały ZUS plus” po zaprzestaniu pobierania zasiłku macierzyńskiego w trakcie danego roku właściwym do zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności, jest termin określony w art. 36 ust. 14a pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z pominięciem terminów określonych w art. 18c tejże ustawy.
Godne uwagi sformułowania
nie występuje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości • żaden przepis ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie nakazywał ubezpieczonej zgłoszenia zmiany danych związanych ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek w styczniu 2022 r., w sytuacji, gdy do listopada 2022 r. korzystała z zasiłku macierzyńskiego • przedstawione wątpliwości nie posiadają statusu kwalifikowanego – nie są „poważnymi wątpliwościami”, czyli takimi, których nie można wyjaśnić w ramach standardowej wykładni przepisów
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób korzystających z ulgi „mały ZUS plus” i zasiłku macierzyńskiego, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej i konkretnych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Odmowa przyjęcia skargi oznacza brak pogłębionej analizy merytorycznej przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących ulgi 'mały ZUS plus' i zasiłku macierzyńskiego, a także procedury kasacyjnej.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy przerwa na macierzyński zwalnia z terminów ZUS?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.