I USK 4/21

Sąd Najwyższy2021-01-12
SNubezpieczenia społecznekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneprawo unijnekoordynacjaformularz A1skarga kasacyjnaSąd Najwyższypostanowienie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności wymaganych przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Skarżący Ł. J. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego. Zarzucił naruszenie przepisów unijnych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru zaświadczenia A1. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że przedstawione kwestie nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, nie wymagają wykładni ani nie są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący Ł. J. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 2 października 2019 r., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzeń unijnych nr 987/2009 i 883/2004, dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru prawnego zaświadczenia A1, związania organu stanowiskiem instytucji miejsca świadczenia pracy oraz znaczenia decyzji o odmowie wydania zaświadczenia A1. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że przedstawione przez skarżącego kwestie nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ w części nie mają związku ze sprawą, w części wynikają z przepisów, co potwierdza orzecznictwo, a przede wszystkim abstrahują od stanu faktycznego sprawy i ich rozwiązanie nie jest niezbędne do jej rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że celem instytucji przedsądu jest ustalenie, czy rozpoznanie skargi przyczyni się do rozwoju prawa i zapewnienia jednolitości jego wykładni, a nie działanie w interesie indywidualnym. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione przez skarżącego kwestie nie mogą być uznane za istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności wymaganych przez art. 398^9 § 1 k.p.c. Wskazał, że w części nie mają one związku ze sprawą, w części wynikają z przepisów i są potwierdzone orzecznictwem, a przede wszystkim abstrahują od stanu faktycznego sprawy i ich rozwiązanie nie jest niezbędne do jej rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że celem postępowania kasacyjnego jest wkład w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego wykładni, a nie indywidualne interesy stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
Ł. J.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 art. 16 § ust. 1-3

Dotyczy ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 art. 19 § ust. 2

Dotyczy ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § ust. 3

Dotyczy ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § ust. 11

Dotyczy ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku braku przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy postanawia o odmowie jej przyjęcia.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien zawierać uzasadnienie wskazujące na istnienie przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności wymaganych przez art. 398^9 § 1 k.p.c. Zagadnienia prawne w części nie mają związku ze sprawą lub wynikają z przepisów potwierdzonych orzecznictwem. Sformułowane kwestie abstrahują od stanu faktycznego sprawy i ich rozwiązanie nie jest niezbędne do jej rozstrzygnięcia. Celem postępowania kasacyjnego jest wkład w rozwój prawa i jednolitość jego wykładni, a nie indywidualne interesy stron.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego charakteru prawnego zaświadczenia A1. Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego związania organu stanowiskiem instytucji miejsca świadczenia pracy. Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego znaczenia decyzji o odmowie wydania zaświadczenia A1 i jego skutków.

Godne uwagi sformułowania

podstawowym celem instytucji przedsądu jest ustalenie, czy w skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej wykładni. Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej. Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno zatem przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości... Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, przez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego.

Skład orzekający

Halina Kiryło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej ze względu na brak istotnego zagadnienia prawnego, interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z formularzem A1.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria oceny wniosku.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I USK 4/21
POSTANOWIENIE
Dnia 12 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło
w sprawie z odwołania Ł. J.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K.
‎
o ustalenie właściwego ustawodawstwa,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 stycznia 2021 r.,
‎
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt III AUa (…),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Skarżący: Ł. J. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 2 października 2019 r., oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów: art. 16 ust. 1-3 i art. 19 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz art. 13 ust. 3 i 11 rozporządzenia nr 883/2004.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania „ze względu na występowanie w niniejszej sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego charakteru prawnego zaświadczenia na formularzu A1, związania organu miejsca zamieszkania zainteresowanego stanowiskiem instytucji miejsca świadczenia pracy, w szczególności jeśli instytucja ta nie przedstawia żadnych dowodów na potwierdzenie sytuacji zainteresowanego, jak również znaczenia decyzji o odmowie wydania zaświadczenia A1 i jego skutków”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
W tym kontekście wypada podkreślić, że podstawowym celem instytucji przedsądu jest ustalenie, czy w skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej wykładni. Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; oraz z dnia 9 listopada 2005 r., V CSK 70/05). Wymaganie dotyczące przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ma umożliwić stronie wnoszącej skargę kasacyjną przekonanie Sądu Najwyższego o istnieniu przesłanek, na których opiera się wstępne badanie skargi pod kątem przyjęcia jej (dopuszczenia jej) do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2006 r., II CSK 65/06). Dla spełnienia obowiązku określonego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. konieczne jest przedstawienie argumentacji przekonującej o potrzebie przyjęcia skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Odnosząc się do przesłanki określonej w
art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.,
należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego oraz doktryny, istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się w tym, iż w danej sprawie występuje problem prawny mający znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Przesłankę występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego trzeba zatem rozumieć jako konieczność uzasadnienia, dlaczego rozpoznanie skargi kasacyjnej będzie służyło rozwojowi prawa. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej nie może być powoływaniem okoliczności istotnych tylko w ocenie samej strony, ale muszą one ściśle nawiązywać do przesłanek określonych w art. 398
9
§
1 k.p.c. Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. powinno zatem przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na przykład art. 390 § 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie – wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej). Z przedstawionego przez wnoszącego skargę istotnego zagadnienia prawnego musi jednak wynikać, jaki jest konkretny problem prawny, na czym polegają istotne wątpliwości (na przykład interpretacyjne). Sformułowane zagadnienie winno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, przez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147 i z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Nie można przy tym zapominać, że zagadnienie prawne musi mieć związek z rozpoznawaną sprawą, a jego rozstrzygnięcie być niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.
W świetle powyższego kwestie zgłaszane przez skarżącego (charakter prawny zaświadczenia na formularzu A1, związanie organu miejsca zamieszkania zainteresowanego stanowiskiem instytucji miejsca świadczenia pracy, w szczególności jeśli instytucja ta nie przedstawia żadnych dowodów na potwierdzenie sytuacji zainteresowanego, znaczenie decyzji o odmowie wydania zaświadczenia A1 i jego skutków) nie mogą być uznane za
istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W części nie mają one związku ze sprawą (
charakter prawny zaświadczenia A1
), w części wynikają z przepisów (
związanie organu miejsca zamieszkania zainteresowanego stanowiskiem instytucji miejsca świadczenia pracy, znaczenie decyzji o odmowie wydania zaświadczenia A1 i jego skutków
), co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. wyroki: z dnia 9 maja 2018 r., II UK 241/17 i z dnia 16 października 2018 r., I UK 229/17). Trzeba także dostrzec, że skarżący nie przeprowadza żadnego wywodu prawnego, z którego wynikałaby konieczność dokonania wykładni przywołanych przepisów w kierunku przez niego oczekiwanym. Przede wszystkim jednak sformułowane przez skarżącego kwestie abstrahują od stanu faktycznego sprawy, a ich rozwiązanie nie jest niezbędne dla jej rozstrzygnięcia
.
Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 398
9
§ 2
k.p.c. należało postanowić jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do art. 98 w związku z art. 108
§ 1 w związku z art. 398
21
k.p.c.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę