I USK 340/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Roberta Stefanickiego rozpoznał skargę kasacyjną T. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Częstochowie w sprawie o wysokość emerytury. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 grudnia 2023 r., który oddalił apelację ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 4 marca 2021 r. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie T. H. od decyzji ZUS z dnia 9 września 2020 r., która odmawiała ponownego przeliczenia wysokości emerytury na podstawie art. 194j ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że decyzja ZUS oparta była na przesłance z normy art. 194j ust. 5 ustawy, a nie z normy art. 194j ust. 1, co narusza zasadę praworządności. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9^ § 1 k.p.c., uznał, że skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia do rozpoznania. Podkreślono, że skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia, a jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych. Sąd Najwyższy stwierdził, że argumentacja skarżącej o oczywistej zasadności skargi nie została wykazana w sposób wymagany przez przepisy, a ustalenia faktyczne wskazują, że świadczenie emerytalne T. H. nigdy nie było pomniejszane o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, co wykluczało możliwość wypłaty wyrównania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od ubezpieczonej na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy oraz zasady kontroli decyzji organów rentowych przez sądy ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z przeliczeniem emerytury i wnioskiem o wyrównanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy narusza przepisy postępowania przed organami rentowymi decyzja, której rozstrzygnięcie oparte jest na przesłance zaczerpniętej z normy innej niż ta, która reguluje zagadnienie stanowiące przedmiot rozstrzygnięcia tejże decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że w analizowanym przypadku nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu rażącym, a decyzja organu rentowego została rozpatrzona merytorycznie przez sądy obu instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd dokonuje merytorycznej kontroli prawidłowości aktu organów rentowych na podstawie przepisów prawa materialnego. Wady decyzji wynikające z naruszeń przepisów postępowania przed organem rentowym pozostają zasadniczo poza zakresem rozpoznania sądu, chyba że dotyczą bezwzględnej nieważności decyzji.
Czy ubezpieczona urodzona w 1953 roku, która pobierała emeryturę wcześniejszą, a następnie złożyła wniosek o emeryturę z tytułu powszechnego wieku emerytalnego, ma prawo do wyrównania świadczenia, jeśli jej emerytura powszechna nie została pomniejszona o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczona nie ma prawa do wyrównania, ponieważ jej emerytura z tytułu powszechnego wieku emerytalnego nigdy nie została pomniejszona o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, co oznacza, że różnica między należną a wypłaconą kwotą wynosi zero.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ustaleniach faktycznych, zgodnie z którymi emerytura powszechna T. H. została przyznana bez pomniejszenia o kwoty wcześniejszych emerytur. W związku z tym, brak było podstaw do przeliczenia świadczenia w trybie art. 194j ust. 1 ustawy emerytalnej, a tym samym do wypłaty wyrównania na podstawie art. 194j ust. 5 tej ustawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. H. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Częstochowie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
ustawa emerytalna art. 194j § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 194j § ust. 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477^14 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 180 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa emerytalna art. 124
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 194i
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 10 ust. 4 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów kwalifikowanych do jej przyjęcia do rozpoznania (brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, oczywistej zasadności). • Świadczenie emerytalne ubezpieczonej nigdy nie było pomniejszone o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, co wyklucza prawo do wyrównania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez oparcie decyzji na niewłaściwej podstawie prawnej (art. 194j ust. 1 zamiast ust. 5 ustawy emerytalnej).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji • skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego • skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone tą skargą orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, rozumianego jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji • wady decyzji wynikające z naruszeń przepisów postępowania przed organem rentowym pozostają zasadniczo poza zakresem jego rozpoznania • sąd ubezpieczeń społecznych jako sąd powszechny może i powinien dostrzegać wady formalne decyzji administracyjnej, które dyskwalifikują ją w stopniu odbierającym jej cechy takiego aktu
Skład orzekający
Robert Stefanicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy oraz zasady kontroli decyzji organów rentowych przez sądy ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z przeliczeniem emerytury i wnioskiem o wyrównanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia procedury związane ze skargą kasacyjną i kontrolą decyzji ZUS, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ale nie zawiera przełomowych wniosków dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej – kiedy warto walczyć o przeliczenie emerytury?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.