Orzeczenie · 2025-12-04

I USK 336/24

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2025-12-04

SNubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekŚrednianajwyższy

ZUSskładkipodstawa wymiaruubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo pracyminimalne wynagrodzenie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej wniesionej przez Z.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 listopada 2023 r. Sprawa dotyczyła ustalenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla Z.W., pracownicy M. Spółki z o.o. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS, która stwierdziła, że podstawą wymiaru składek powinna być kwota odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, proporcjonalnie do zajmowanego etatu. Z.W. zarzuciła skargą kasacyjną naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (dowolna ocena dowodów), art. 327¹ k.p.c. (brak uzasadnienia) oraz naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i Kodeksu pracy, dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek i swobody kształtowania warunków umowy o pracę. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., podkreślił, że skarga kasacyjna służy kontroli stosowania prawa, a nie weryfikacji ustaleń faktycznych. Stwierdził, że argumentacja skarżącej ograniczała się do oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, a nie wykazywała oczywistego naruszenia prawa materialnego lub procesowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od Z.W. na rzecz organu rentowego koszty zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w sprawach dotyczących składek ZUS i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i relacji między ustaleniami faktycznymi a kontrolą prawną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. w zakresie uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania, w szczególności czy wykazano oczywistą zasadność lub istotne zagadnienie prawne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ argumentacja skarżącej ogranicza się do oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, nie wykazując oczywistego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga kasacyjna nie jest środkiem weryfikacji ustaleń faktycznych, a jej uzasadnienie musi wykazywać kwalifikowaną postać naruszenia prawa, widoczną prima facie. Argumentacja skarżącej nie spełniła tych wymogów.

Czy Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 398^13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu meriti, co oznacza, że nie może ich kwestionować w ramach kontroli skargi kasacyjnej.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, takie jak dowolna ocena dowodów czy brak uzasadnienia, mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powoływanie się na błąd w ocenie dowodów i ustaleniach faktycznych nie może być podstawą skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Art. 398^3 § 3 k.p.c. wyklucza możliwość kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd meriti w ramach skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Częstochowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Z.W.	osoba_fizyczna	ubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Częstochowie	organ_państwowy	organ rentowy
M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.	spółka	zainteresowana

Przepisy (20)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

u.s.u.s. art. 18 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy podstawy wymiaru składek.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy podstawy wymiaru składek.

u.s.u.s. art. 20 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy podstawy wymiaru składek.

u.s.u.s. art. 86 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy podstawy wymiaru składek.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym obowiązek wskazania wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jeśli ustalenia faktyczne są wynikiem swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p. art. 13

Kodeks pracy

Dotyczy zasad ustalania wynagrodzenia.

k.p. art. 78

Kodeks pracy

Dotyczy formy umowy o pracę.

k.c. art. 353^1

Kodeks cywilny

Dotyczy zasady swobody umów (stosowany z mocy art. 300 k.p.).

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Dotyczy zasad współżycia społecznego.

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy pozorności czynności prawnej.

Konstytucja RP art. 2