Orzeczenie · 2025-03-18

I USK 290/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-18
SNubezpieczenia społeczneprawo do świadczeń emerytalnychWysokanajwyższy
emerytura górniczaubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnastaż pracydozór ruchuustawa emerytalna

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej ubezpieczonego A. W., który odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu tego świadczenia. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie, uznając, że ubezpieczony nie udokumentował wymaganego stażu pracy górniczej. Ubezpieczony zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 50b i 50c ustawy emerytalnej, art. 5 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 391 w zw. z art. 328 k.p.c.). Argumentował, że jego praca na stanowisku Starszego Inspektora do Spraw Gospodarki Wodno-Ściekowej pod ziemią powinna być traktowana jako praca górnicza, a systematyka przepisów ustawy emerytalnej nie wyklucza takiej kwalifikacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. W uzasadnieniu wskazano, że kwestia kwalifikacji pracy na stanowiskach dozoru ruchu jako pracy górniczej, w tym wymogu pracy pod ziemią co najmniej przez połowę dniówek roboczych, została już rozstrzygnięta w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarządzenie nr 9 Ministra Przemysłu i Handlu, na które powoływał się skarżący, utraciło moc, a obecne przepisy wymagają, aby praca na stanowiskach dozoru ruchu była wykonywana pod ziemią co najmniej przez połowę wymiaru czasu pracy, a zjazdy pod ziemię nie mogą mieć charakteru incydentalnego. Wobec braku wykazania przez skarżącego istnienia przesłanek kwalifikujących skargę do przyjęcia, Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, a także interpretacja przepisów dotyczących emerytury górniczej, w szczególności kwalifikacji pracy na stanowiskach dozoru ruchu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kwalifikacją pracy na stanowiskach dozoru ruchu w kopalniach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca na stanowisku Starszego Inspektora do Spraw Gospodarki Wodno-Ściekowej pod ziemią, tożsamym ze Starszym Inspektorem Technologii Górniczej pod ziemią, kwalifikuje się jako praca górnicza w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy emerytalnej, nawet jeśli zjazdy pod ziemię miały charakter incydentalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca na stanowiskach dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń kwalifikuje się jako praca górnicza tylko wtedy, gdy jest wykonywana pod ziemią co najmniej przez połowę dniówek roboczych w miesiącu, a zjazdy pod ziemię nie mają charakteru incydentalnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że kwalifikacja pracy na stanowiskach dozoru ruchu jako pracy górniczej wymaga spełnienia przesłanki pracy pod ziemią co najmniej przez połowę wymiaru czasu pracy, a zjazdy pod ziemię nie mogą być incydentalne. Zarządzenie nr 9 Ministra Przemysłu i Handlu, na które powoływał się skarżący, utraciło moc, a obecne przepisy nie pozwalają na kwalifikację pracy jako górniczej, jeśli czynności na powierzchni stanowią zasadniczą część obowiązków.

Czy przepis art. 50b ustawy emerytalnej jest normą nadrzędną względem przepisu art. 50c ust. 1 pkt 5 tej ustawy?

Odpowiedź sądu

Kwestia nadrzędności nie została rozstrzygnięta wprost, ale Sąd Najwyższy wskazał, że art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy emerytalnej określa stanowiska dozoru ruchu, a kwalifikacja pracy jako górniczej zależy od spełnienia wymogów dotyczących czasu pracy pod ziemią.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy analizując przepisy ustawy emerytalnej dotyczące pracy górniczej, w tym stanowisk dozoru ruchu, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, które precyzuje wymogi dotyczące czasu pracy pod ziemią i charakteru zjazdów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybnikuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

ustawa emerytalna art. 50c § ust. 1 pkt 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy stanowisk dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, kwalifikowanych jako praca górnicza, pod warunkiem spełnienia wymogów dotyczących pracy pod ziemią.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 50b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymóg pracy w co najmniej połowie wymiaru czasu pracy dla zaliczenia okresu do stażu emerytalnego.

ustawa emerytalna art. 50a § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Statutuje uprawnienie do emerytury górniczej.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Dotyczy zasad współżycia społecznego i nadużycia prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podstaw kasacyjnych w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego.

k.p.c. art. 328

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymagań dotyczących uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja pracy na stanowisku Starszego Inspektora do Spraw Gospodarki Wodno-Ściekowej pod ziemią jako pracy górniczej bez konieczności udowadniania pracy górniczej wykazem zjazdów.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. • Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. • Praca pod ziemią na stanowisku dozoru oraz kierownictwa ruchu kopalń stanowi pracę górniczą, nie wiadomo natomiast, jakie stanowiska mogą być tak kwalifikowane.

Skład orzekający

Robert Stefanicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, a także interpretacja przepisów dotyczących emerytury górniczej, w szczególności kwalifikacji pracy na stanowiskach dozoru ruchu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kwalifikacją pracy na stanowiskach dozoru ruchu w kopalniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie emerytury górniczej, z uwagi na utrwalone orzecznictwo w kwestii kwalifikacji pracy na stanowiskach dozoru ruchu. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.

Emerytura górnicza: Kiedy praca w dozorze ruchu naprawdę jest pracą górniczą?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst