Orzeczenie · 2024-01-31

I USK 216/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-01-31
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturawysokość świadczeniaustawa emerytalnasąd najwyższyskarga kasacyjnakonstytucjazasada równościtrybunał konstytucyjny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez ubezpieczoną E. T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach. Przedmiotem sporu było ponowne ustalenie wysokości emerytury E. T. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowie. Ubezpieczona domagała się obliczenia emerytury z uwzględnieniem standardu konstytucyjnego, wskazując, że ustalona wysokość nie rekompensuje poniesionych strat i narusza zasady równego traktowania. Sądy niższych instancji oddaliły jej odwołanie, uznając, że prawo do emerytury zostało przyznane prawidłowo, a jedynie sposób obliczenia wysokości świadczenia, zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, został naprawiony w nowej decyzji. Skarżąca w skardze kasacyjnej podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz istnienia istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów ustawy emerytalnej, argumentując, że sposób obliczenia emerytury narusza konstytucyjne zasady równości i zaufania do państwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, a orzecznictwo Sądu Najwyższego w kwestii interpretacji przepisów art. 194i i 194j ustawy emerytalnej jest utrwalone i nie wykazuje rozbieżności. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy te stanowią odstępstwo od zasady równego traktowania i podlegają ścisłej wykładni, a wytyczne Trybunału Konstytucyjnego dotyczące art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie mają związku z wykładnią przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub wątpliwości interpretacyjnych w sprawach dotyczących ustalania wysokości emerytury na podstawie przepisów przejściowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonych urodzonych w 1953 r. i interpretacji przepisów przejściowych ustawy emerytalnej w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sposób obliczenia emerytury, uwzględniający przepisy art. 194i i 194j ustawy emerytalnej oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 20/16, narusza konstytucyjne zasady równości wobec prawa i zaufania do państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sposób obliczenia emerytury nie narusza konstytucyjnych zasad. Przepisy art. 194i i 194j ustawy emerytalnej stanowią odstępstwo od zasady równego traktowania i podlegają ścisłej wykładni. Wytyczne Trybunału Konstytucyjnego dotyczące art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie mają związku z wykładnią przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Orzecznictwo Sądu Najwyższego jest utrwalone w kwestii interpretacji przepisów art. 194i i 194j ustawy emerytalnej, które podlegają ścisłej wykładni jako przepisy przejściowe. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie ma zastosowania do obecnej sprawy.

Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Orzecznictwo Sądu Najwyższego jest utrwalone w tej kwestii, a skarżąca nie przedstawiła argumentów świadczących o rozbieżnościach w orzecznictwie lub potrzebie rozwoju prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowie

Strony

NazwaTypRola
E. T.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowieorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 194j § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepisy przejściowe dotyczące ustalania wysokości emerytury, podlegające ścisłej wykładni.

u.e.r.f.u.s. art. 194i

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepisy przejściowe dotyczące ustalania wysokości emerytury, podlegające ścisłej wykładni.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 24

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa przyznania emerytury.

k.p.c. art. 477^14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznania istoty sprawy w postępowaniu o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia wyroku.

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

u.e.r.f.u.s. art. 25 § 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją w zakresie pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o kwoty pobranych wcześniej świadczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. • Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego w kwestii interpretacji przepisów art. 194i i 194j ustawy emerytalnej. • Przepisy art. 194i i 194j ustawy emerytalnej podlegają ścisłej wykładni jako przepisy przejściowe. • Wytyczne Trybunału Konstytucyjnego dotyczące art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zgodności sposobu obliczenia emerytury z Konstytucją RP. • Potrzeba wykładni przepisów ustawy emerytalnej budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. • Naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa i zaufania do państwa przez sposób obliczenia emerytury.

Godne uwagi sformułowania

Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • Przepisy art. 194i i art. 194j u.e.r.f.u.s. stanowią odstępstwo od zasady równego traktowania ubezpieczonych, przewidując wyjątkowe, bardziej korzystne unormowania dla ubezpieczonych urodzonych w 1953 r. • Stanowiłoby natomiast wykładnię rozszerzającą przyjęcie zasady takiego samego potraktowania ubezpieczonych, którzy złożyli wnioski i przyznano im prawo do emerytury w 2012 r. oraz tych ubezpieczonych, którzy złożyli w wnioski w 2012 r., mimo że wszystkie warunki uprawniające do przyznania emerytury spełnili dopiero w 2013 r.

Skład orzekający

Krzysztof Rączka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub wątpliwości interpretacyjnych w sprawach dotyczących ustalania wysokości emerytury na podstawie przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonych urodzonych w 1953 r. i interpretacji przepisów przejściowych ustawy emerytalnej w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustalania wysokości emerytury i jej zgodności z Konstytucją, jednak Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania, co czyni ją mniej interesującą z perspektywy rozwoju prawa.

Sąd Najwyższy nie rozpozna skargi ws. wysokości emerytury: czy przepisy są zgodne z Konstytucją?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst