Orzeczenie · 2025-12-16

I USK 21/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-16
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
renta rodzinnarenta z tytułu niezdolności do pracyubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie cywilneZUS

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Renaty Żywickiej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez M.Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie w sprawie dotyczącej prawa do renty rodzinnej oraz prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2024 r., który oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 19 października 2021 r. Sąd Okręgowy wcześniej oddalił odwołania wnioskodawcy od decyzji ZUS w przedmiocie rent. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (ustawy o emeryturach i rentach) oraz przepisów postępowania cywilnego (art. 385, 378 § 1, 391 § 1, 382 k.p.c.). Skarżący argumentował, że Sąd drugiej instancji przyjął ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji bez merytorycznego rozważenia, mimo zarzutów apelacji dotyczących przekroczenia swobodnej oceny dowodów. Wnioskodawca domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, po analizie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie spełnia on wymogów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Podkreślono, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją, a skarga kasacyjna wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Skarżący nie sformułował zagadnienia prawnego w wymaganym kształcie, ograniczając się do powtórzenia zarzutów procesowych. Wniosek nie zawierał również odpowiedniego uzasadnienia wskazującego na istnienie poważnych wątpliwości prawnych, omówienia orzecznictwa czy doktryny. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne wymogi skargi kasacyjnej, w szczególności konieczność wykazania istotnego zagadnienia prawnego i właściwego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej przed Sądem Najwyższym, nie rozstrzyga meritum sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o przyjęcie do rozpoznania, w tym czy zawiera uzasadnienie wskazujące na istnienie istotnego zagadnienia prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani nie została odpowiednio uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności. Skarżący nie przedstawił zagadnienia prawnego w wymaganym kształcie, ograniczając się do powtórzenia zarzutów procesowych i nie uzasadniając wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Czy Sąd drugiej instancji naruszył przepisy postępowania cywilnego poprzez przyjęcie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań, w sytuacji gdy zarzuty apelacji dotyczyły przekroczenia swobodnej oceny dowodów?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została merytorycznie rozpoznana, ponieważ Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z przyczyn formalnych.

Uzasadnienie

Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 385, 378 § 1, 391 § 1, 382 k.p.c., wskazując na brak merytorycznych rozważań Sądu Apelacyjnego nad ustaleniami faktycznymi. Jednakże, z uwagi na odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy nie badał zasadności tego zarzutu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie

Strony

NazwaTypRola
M.Z.osoba_fizycznaubezpieczony/wnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowieinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 65 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 68 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 57 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Brak wykazania istotnego zagadnienia prawnego. • Niewłaściwe uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd drugiej instancji (art. 385, 378 § 1, 391 § 1, 382 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji • skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego • jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych • tzw. przedsąd, polegający między innymi na możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania • istotne zagadnienie prawne jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa

Skład orzekający

Renata Żywicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi skargi kasacyjnej, w szczególności konieczność wykazania istotnego zagadnienia prawnego i właściwego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej przed Sądem Najwyższym, nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodów formalnych, co jest częste w praktyce SN. Brak rozstrzygnięcia merytorycznego obniża jej atrakcyjność.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst