I USK 202/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonego A. O. o prawo do jednoczesnego pobierania emerytury wojskowej oraz emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Po tym, jak ZUS przyznał emeryturę wojskową z zawieszeniem wypłaty ze względu na pobieranie świadczenia z Wojskowego Biura Emerytalnego, ubezpieczony wniósł o uchylenie decyzji i wypłatę zaległych emerytur z ZUS oraz odszkodowanie. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił odwołanie, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od zasady wypłaty jednego świadczenia, a przepis art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej nie znajduje zastosowania, gdyż ubezpieczony pozostawał w służbie wojskowej przed 1999 r., a świadczenie wojskowe nie zostało obliczone według zasad z art. 15a lub 18e ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy. Sąd Apelacyjny w Szczecinie utrzymał wyrok w mocy. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, poprzez zastosowanie zasady jednego świadczenia w sytuacji zbiegu praw do świadczeń z różnych systemów. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że skarga nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd wskazał na brak jasnego wskazania i uzasadnienia przesłanki przyjęcia skargi (istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości/rozbieżności). Podkreślono, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją korygującą błędy, a skarga kasacyjna ma funkcje publicznoprawne. Wskazano, że przepisy dotyczące zbiegu świadczeń emerytalnych, w tym art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, były już przedmiotem wykładni, m.in. w uchwale SN III UZP 7/21, która została w pełni zaakceptowana przez skład orzekający. Analiza prawna przeprowadzona przez Sąd Najwyższy w uchwale III UZP 7/21 potwierdziła, że zasada niekumulacji świadczeń jest zasadą systemową, a wyjątki od niej, w tym dotyczące emerytur wojskowych, powinny być interpretowane ściśle. Sąd odwołał się do wykładni gramatycznej, systemowej i celowościowej, wskazując, że przepis art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15a i 18e ustawy zaopatrzeniowej dotyczy konkretnych grup żołnierzy i nie pozwala na równoczesne pobieranie świadczeń w sytuacji opisanej przez skarżącego. W konsekwencji, ze względu na niespełnienie wymogów formalnych, skarga kasacyjna nie została przyjęta do merytorycznego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, a także interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i interpretacji przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczony, który pozostawał w służbie wojskowej przed 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową, może jednocześnie pobierać emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli świadczenie wojskowe nie zostało obliczone według zasad z art. 15a lub 18e ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczony ma prawo do pobierania jednego świadczenia – wyższego lub wybranego przez niego, zgodnie z zasadą niekumulacji świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów III UZP 7/21, stwierdził, że zasada wypłaty jednego świadczenia jest zasadą systemową. Wyjątki od tej zasady, określone w art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, należy interpretować ściśle i dotyczą one konkretnych grup żołnierzy, dla których przewidziano odrębne zasady obliczania emerytury wojskowej (art. 15a i 18e ustawy zaopatrzeniowej). W przypadku żołnierzy pozostających w służbie przed 1999 r., nawet jeśli świadczenie wojskowe nie zostało obliczone według tych szczególnych zasad, obowiązuje zasada niekumulacji.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy uzasadnia wniosek o przyjęcie skargi w oparciu o istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób należyty istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący ma obowiązek jasnego wskazania i uzasadnienia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił pogłębionej argumentacji prawnej wykazującej, że zagadnienie jest istotne, nowe, uniwersalne i budzi poważne wątpliwości. Ponadto, wskazane przepisy były już przedmiotem wykładni, co wyklucza istnienie rozbieżności w orzecznictwie w stopniu uzasadniającym przyjęcie skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. O. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 95 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zasada wypłaty jednego świadczenia w razie zbiegu prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie.
u.e.r.f.u.s. art. 95 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zasada wypłaty jednego świadczenia stosuje się również w razie zbiegu prawa do emerytury z FUS i emerytury wojskowej, z wyjątkiem sytuacji, gdy emerytura wojskowa została obliczona według zasad z art. 15a lub 18e ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych.
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skutek niespełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.z.e.ż.z. art. 15a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Przepis określający zasady obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r., wyłączający możliwość uwzględnienia okresów 'stażu cywilnego'.
u.z.e.ż.z. art. 18e
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Przepis określający zasady obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 31 grudnia 2012 r.
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości społecznej.
Konst. RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konst. RP art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Brak wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości/rozbieżności w orzecznictwie. • Przepisy dotyczące zbiegu świadczeń emerytalnych były już przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego (uchwała III UZP 7/21).
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, poprzez zastosowanie zasady jednego świadczenia. • Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • zasada niekumulacji świadczeń. • wyjątek należy interpretować nie tylko przedmiotowo (...) ale także podmiotowo.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, a także interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i interpretacji przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zbiegu praw do świadczeń emerytalnych, które może być interesujące dla osób związanych z prawem ubezpieczeń społecznych. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez SN jest również istotna z perspektywy procedury.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy można pobierać dwie emerytury – wojskową i z ZUS?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.