I USK 195/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego przyznające ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej. Organ rentowy zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, twierdząc, że prawo do emerytury górniczej można uzyskać tylko raz i nie można jej ponownie ustalić, gdy już przyznano inne świadczenie tego typu. Podniesiono również, że ubezpieczony osiągnął powszechny wiek emerytalny, co wyklucza możliwość uzyskania kolejnej emerytury górniczej. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odwołał się do art. 398^9 § 1 k.p.c., wskazując na przesłanki takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna służy kontroli stosowania prawa i ma charakter publicznoprawny, a nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że sygnalizowane przez skarżącego wątpliwości dotyczące możliwości nabycia prawa do kolejnych świadczeń emerytalnych były już wyjaśniane w orzecznictwie, w tym w uchwale II UZP 4/13. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje odrębność emerytur górniczych, wynikającą z różnych podstaw prawnych ich przyznawania, co pozwala na przejście na emeryturę kilka razy. Podkreślono, że przepisy art. 50a i 50e ustawy emerytalnej stanowią autonomiczne podstawy nabycia prawa do dwóch odrębnych emerytur górniczych. Wobec wyjaśnienia wątpliwości prawnych przez judykaturę, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi przesłanka do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości nabycia prawa do kolejnych emerytur górniczych na podstawie odrębnych przepisów, nawet po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z emeryturami górniczymi i interpretacją przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest ponowne ustalenie prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeśli ubezpieczony już nabył prawo do innego rodzaju emerytury górniczej (np. na podstawie art. 50e)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest nabycie prawa do kolejnej emerytury górniczej, ponieważ przepisy art. 50a i 50e ustawy emerytalnej stanowią autonomiczne i odrębne podstawy nabycia prawa do dwóch odrębnych emerytur górniczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym odrębność emerytur wynika z różnych podstaw prawnych ich przyznawania, co oznacza możliwość przejścia na emeryturę kilka razy. Przepisy te nie wykluczają możliwości nabycia prawa do emerytury górniczej z art. 50a w przypadku ubezpieczonego, który już uzyskał prawo do emerytury górniczej z art. 50e.
Czy ubezpieczony, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, może uzyskać prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego nie wyklucza możliwości nabycia prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a, jeśli spełnione są pozostałe warunki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 50a i 50e ustawy emerytalnej stanowią odrębne podstawy nabycia prawa do emerytur górniczych. Emerytura z art. 50a przysługuje po osiągnięciu wymaganego wieku i stażu pracy górniczej, podczas gdy emerytura z art. 50e przysługuje bez względu na wiek po przepracowaniu 25 lat kwalifikowanej pracy górniczej pod ziemią. Osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego nie stanowi przeszkody do nabycia prawa do emerytury górniczej z art. 50a, jeśli spełnione są pozostałe warunki.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów, ponieważ nie występuje istotne zagadnienie prawne ani rozbieżności w orzecznictwie, które wymagałyby rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym kontroli stosowania prawa i zapewnieniu jednolitości wykładni, a nie kolejnym etapem postępowania. Wskazano, że podnoszone przez skarżącego wątpliwości zostały już wyjaśnione w orzecznictwie, co wyklucza istnienie przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H.S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 50a § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura górnicza przysługuje po osiągnięciu wymaganego wieku i odpowiedniego stażu pracy górniczej.
u.e.r.f.u.s. art. 50a § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura górnicza przysługuje również po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, jeśli spełnione są pozostałe warunki.
u.e.r.f.u.s. art. 50e
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura górnicza przysługuje bez względu na wiek po przepracowaniu 25 lat kwalifikowanej pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w § 1.
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1^1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dotyczące emerytur górniczych (art. 50a i 50e u.e.r.f.u.s.) stanowią odrębne podstawy nabycia prawa do świadczeń, co pozwala na przejście na emeryturę kilka razy. • Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśniło kwestię możliwości nabycia prawa do kolejnych emerytur górniczych. • Brak istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Prawo do emerytury górniczej można uzyskać tylko jeden raz. • Nie ma możliwości ponownego ustalenia prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a, gdy ubezpieczony ma już przyznaną emeryturę na podstawie art. 50e. • Osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego wyklucza możliwość uzyskania prawa do kolejnej emerytury górniczej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (...) • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Przyjmuje się odrębność emerytur, wobec różnych podstaw prawnych (tytułów) ich przyznawania, co oznacza, że na emeryturę można przechodzić kilka razy. • Przepisy art. 50a i art. 50e ustawy emerytalnej stanowią autonomiczne i odrębne względem siebie podstawy nabycia prawa do dwóch odrębnych emerytur górniczych.
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości nabycia prawa do kolejnych emerytur górniczych na podstawie odrębnych przepisów, nawet po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z emeryturami górniczymi i interpretacją przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dla górników i osób pracujących w sektorach objętych szczególnymi przepisami emerytalnymi, wyjaśniając możliwość nabycia prawa do kolejnych świadczeń.
“Czy można przejść na emeryturę górniczą kilka razy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.