I USK 184/24

Sąd Najwyższy2024-10-01
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoniezawisłość sędziowskaKRS Konstytucja RPprawo międzynarodowepostanowienieubezpieczenia społeczne

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy, uznając, że zarzuty dotyczące wadliwego powołania sędziego nie stanowią podstawy do jego wyłączenia.

Pełnomocnik R. B. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Roberta Stefanickiego od orzekania w sprawie, argumentując wadliwym powołaniem sędziego na urząd. Sąd Najwyższy oddalił ten wniosek, podkreślając niezawisłość sędziego, który podlega tylko Konstytucji i ustawom. Sąd wskazał, że przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne, a zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego, w tym powołania przez Prezydenta RP na wniosek KRS, nie są podstawą do wyłączenia.

W sprawie o sygnaturze I USK 184/24, pełnomocnik R. B. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy. Podstawą wniosku były zarzuty dotyczące wadliwego powołania sędziego na urząd, wynikające z ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym i sposobu działania Krajowej Rady Sądownictwa. Pełnomocnik powołał się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące wyłączenia sędziego, a także na przepisy Konstytucji RP i prawa międzynarodowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, oddalił go. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że sędzia w sprawowaniu urzędu jest niezawisły i podlega tylko Konstytucji oraz ustawom, co oznacza, że wniosek o wyłączenie nie może być dowolny. Sąd wskazał, że uchwały Sądu Najwyższego nie mają rangi ustawy i nie mogą być sprzeczne z prawem. Podkreślono, że przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Sąd odwołał się również do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które rozstrzygnęły kwestie sporne dotyczące powołania sędziów. W konsekwencji, Sąd uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do wyłączenia sędziego, a zarzut nieważności postępowania z art. 379 pkt 4 k.p.c. jest bezprzedmiotowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe powołanie sędziego na urząd nie stanowi podstawy do jego wyłączenia od orzekania w sprawie, jeśli nie zachodzą indywidualne i konkretne przesłanki określone w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił niezawisłość sędziego, który podlega tylko Konstytucji i ustawom. Wskazał, że przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. Zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego, w tym powołania przez Prezydenta RP na wniosek KRS, nie są podstawą do wyłączenia, zwłaszcza w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (10)

Główne

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 176 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezawisłość sędziego i podleganie tylko Konstytucji oraz ustawom. Przyczyny wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne. Uchwały Sądu Najwyższego nie mają rangi ustawy i nie mogą być sprzeczne z prawem. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygnęło kwestie sporne dotyczące powołania sędziów.

Odrzucone argumenty

Wadliwe powołanie sędziego na urząd jako podstawa do wyłączenia. Przepisy prawa międzynarodowego jako samodzielna podstawa do wyłączenia sędziego.

Godne uwagi sformułowania

sędzia w sprawowaniu urzędu jest niezawisły i podlega tylko Konstytucji oraz ustawom wniosek o wyłączenie sędziego nie może być dowolny Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Robert Stefanicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii wyłączenia sędziego z powodu wadliwości jego powołania, w kontekście obowiązujących przepisów i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego w oparciu o zarzuty dotyczące sposobu powołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i prawidłowości procedur powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Czy wadliwe powołanie sędziego może go wyłączyć od orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I USK 184/24
POSTANOWIENIE
Dnia 1 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z odwołania R. B.
‎
od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie
‎
o wysokość mundurowej emerytury i renty inwalidzkiej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 1 października 2024 r.,
‎
wniosku odwołującego się o wyłączenie SSN Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy I USK 184/24,
oddala wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy I USK 184/24.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik skarżącego R. B. wnioskiem z 26 sierpnia 2024 r. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od orzekania w sprawie z powołaniem się na art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c., art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Publicznych. W uzasadnieniu zarzucono wadliwe powołanie sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z 8 grudnia 2017 r.
Wniosek nie jest zasadny, gdyż sędzia w sprawowaniu urzędu jest niezawisły
i podlega tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 ustawy zasadniczej).
Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego nie może być dowolny.
Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.
Uchwała Sądu Najwyższego nie może być sprzeczna z ustawą. Sama w sobie nie jest też źródłem prawa powszechnego i dlatego nie zastępuje ustawy (art. 87 ust. 1, art. 176 ust. 2 Konstytucji RP).
Za właściwe należy przyjąć stanowisko, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSAI-4110-1/20, nie wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21).
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy
(art. 176 ust. 1 Konstytucji). Uchwała Sądu Najwyższego nie
mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym bardziej indywidualnego sędziego.
Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Chodzi wszak o wyłączenie sędziego w danej sprawie.
Podstawy wyłączenia sędziego od orzekania nie stanowią też art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji, a także powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego. Kwestie
sporne jakie wystąpiły w tym zakresie rozstrzygnęły orzeczenia polskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki: z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, z dnia 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z dnia 7 października 2021 r., K 3/21; z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21; z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19; z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21.
Bezprzedmiotowy jest zatem zarzut nieważności postępowania z art. 379 pkt 4 k.p.c., gdyż nie spełnia się ustawowa przesłanka wyłączenia sędziego z mocy ustawy z art. 48 k.p.c. a także z art. 49 ust. 1 k.p.c. Nie jest nią powołanie sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 2 czerwca 2020 r., P 13/19, z 23 stycznia 2022 r., P 10/19).
Usta
wa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 29 § 3).
Z tych względów wniosek nie został uwzględniony.
[SOP]
R.G.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI