I USK 161/22

Sąd Najwyższy2023-01-12
SNubezpieczenia społecznezadłużenie z tytułu składekNiskanajwyższy
ZUSskładkizadłużenieprzedawnienieskarga kasacyjnaSąd Najwyższypłatnik składekubezpieczenia społeczne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki od decyzji ZUS dotyczącej zadłużenia ze składek, uznając, że nie występuje istotne zagadnienie prawne.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację od decyzji ZUS o zadłużeniu ze składek na kwotę ponad 156 tys. zł. Spółka podniosła dwa zagadnienia prawne dotyczące przedawnienia składek i ustalenia płatnika. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienia nie mają rangi istotnych i nie wymagają pogłębionej wykładni.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną K. Spółki z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który oddalił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi. Sądy niższych instancji utrzymały w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającą zadłużenie spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wraz z odsetkami, na łączną kwotę 156.545,57 zł. Spółka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące przedawnienia składek w kontekście postępowań o ustalenie płatnika składek oraz braku wiążącego ustalenia jego osoby. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że przedstawione przez skarżącego zagadnienia nie mają charakteru istotnych, nie wymagają pogłębionej wykładni prawa i nie wykraczają poza zwykłe stosowanie przepisów. Sąd podkreślił, że możliwość wydania decyzji o wysokości zadłużenia była uzależniona od prawomocnego zakończenia sporów dotyczących ustalenia płatnika składek, a twierdzenie o wygaśnięciu należności wskutek przedawnienia było nieuprawnione. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od spółki na rzecz organu rentowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 240 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione zagadnienie nie ma rangi istotnego i nie wymaga pogłębionej wykładni.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne przedstawione przez skarżącego nie jest istotne, gdyż jego rozstrzygnięcie nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. Możliwość wydania decyzji o wysokości zadłużenia była możliwa dopiero po uprawomocnieniu się decyzji stwierdzającej, kto jest płatnikiem składek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Łodzi

Strony

NazwaTypRola
K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Łodziorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.

u.s.u.s. art. 48 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący możliwości wydania przez organ rentowy decyzji o wymiarze składek z urzędu wobec płatnika składek.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku niewykazania przez skarżącego istnienia przesłanki przedsądu, Sąd Najwyższy orzeka o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący zasądzenie kosztów postępowania.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5e

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący okoliczności zawieszających bieg terminu przedawnienia składek.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5f

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis wskazujący decyzje, których wydanie powoduje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek ZUS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne nie mają rangi istotnych i nie wymagają pogłębionej wykładni prawa. Możliwość wydania decyzji o wysokości zadłużenia była możliwa dopiero po uprawomocnieniu się decyzji stwierdzającej, kto jest płatnikiem składek.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego przedawnienia składek w kontekście postępowań o ustalenie płatnika składek. Twierdzenie, że należności wynikające z zaskarżonej decyzji uległy wygaśnięciu wskutek przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne Przedstawienie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez sformułowanie problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało, i powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Sformułowane we wniosku zagadnienia nie mają bowiem rangi istotnych, gdyż udzielenie na nie odpowiedzi nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa.

Skład orzekający

Leszek Bielecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące istotności zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przyjęcia skargi do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodów proceduralnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii prawnych. Jest to typowe dla spraw, w których Sąd Najwyższy bada przesłanki formalne.

Dane finansowe

WPS: 156 545,57 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 240 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I USK 161/22
POSTANOWIENIE
Dnia 12 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania K.  Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Łodzi
‎
o zadłużenie z tytułu składek,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 stycznia 2023 r.,
‎
skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
‎
z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt III AUa 548/21,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od K.  sp. z o. o. w Ł.  na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 11 lutego 2022 r., III AUa 548/21, oddalił apelację odwołującej się K. spółki o ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. (płatnik składek) od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 25 lutego 2021 r., VIII U 742/20, oddalającego odwołanie spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Łodzi z 7 stycznia 2020 r. stwierdzającej, że płatnik składek jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu
nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, zaś zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 156.545,57 zł.
Płatnik składek
zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazując
na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: 1/ czy wobec treści art. 48 ust. 1 ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.)
, z której wynika, że organ rentowy może wydać decyzję o wymiarze składek z urzędu wobec płatnika składek, prowadzenie postępowań, w wyniku których zapaść ma rozstrzygniecie w przedmiocie osoby płatnika składek, uniemożliwia wydanie organowi rentowemu decyzji wymiarowej, ze skutkiem dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek objętych decyzją wymiarową w trakcie prowadzenia postępowań o ustalenie kto jest płatnikiem składek dla ubezpieczonych pracowników - przy jednoczesnym braku sporu co do osoby pracodawcy oraz wysokości podstaw wymiaru składek; oraz 2/ w przypadku uznania, że brak wiążącego ustalenia osoby płatnika zawiesza bieg terminu przedawnienia składek, to czy w kontekście brzmienia art. 48 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych okoliczność ta winna być traktowana w kategoriach zagadnienia wstępnego wymaganego wcześniej do rozstrzygnięcia, uregulowanego w art. 24 ust. 5e) tej ustawy, jako okoliczność zawieszająca bieg terminu przedawnienia składek, a to z uwagi na brak wskazania przez ustawodawcę jako jednej z decyzji, których wydanie powoduje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek ZUS, w art. 24 ust. 5f) tej ustawy decyzji w przedmiocie ustalenia płatnika składek.
Skarżący wniósł o
uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów procesu za drugą instancję od organu rentowego na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przyjęcia jej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania.
Stosownie do art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
W
arunkiem skuteczności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jest przedstawienie problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Takim zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonymi przepisami prawa materialnego lub procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, lecz także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Przedstawienie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez sformułowanie problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało, i powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wtedy Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” i to „istotnym” (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, LEX nr 1622307).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia powołanej przez siebie przesłanki przedsądu.
Sformułowane we wniosku zagadnienia nie mają bowiem rangi istotnych, gdyż udzielenie na nie odpowiedzi nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. W przeciwnym razie funkcja podstawy przedsądu z art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. będzie bezprzedmiotowa i postępowanie kasacyjne stanie się powszechną (trzecią) instancją.
Fakt złożenia przez płatnika składek odwołania od „części” decyzji z 9 lipca 2019 r., tj. w zakresie wskazania płatnika, nie mógł spowodować uprawomocnienia się decyzji w części ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom przez pracownika. Te dwie rzeczy są bowiem nierozerwalnym komponentem decyzji zobowiązaniowej. Dopiero prawomocne zakończenie sporów mogło stanowić asumpt do wydania zaskarżonej decyzji. N
ieuprawnionym zatem jest twierdzenie skarżącego, że należności wynikające z zaskarżonej decyzji, w przedmiocie wymiaru składek, w przeważającej części uległy wygaśnięciu wskutek przedawnienia. Możliwość wydania decyzji o wysokości zadłużenia była możliwa dopiero po uprawomocnieniu się decyzji stwierdzającej, iż to K. sp. z o. o. jest płatnikiem składek za poszczególnych ubezpieczonych.
Wobec niewykazania przez skarżącego istnienia powołanej przesłanki przedsądu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI