Orzeczenie · 2026-05-14

I USK 1544/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-14
SNubezpieczenia społeczneskładkiŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnapełnomocnictwo z urzęduzmiana przepisówterminy procesoweSąd NajwyższyZUSprawo pracy i ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę z odwołania A.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej wysokości zadłużenia z tytułu składek, wydał zarządzenie o zwrocie skargi kasacyjnej. Skarga ta została wniesiona przez adwokata K.M., który był ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 23 maja 2023 r. Sąd Najwyższy wskazał, że zakres umocowania pełnomocnika z urzędu jest określony przez stan prawny obowiązujący w dacie jego ustanowienia. Zmiana brzmienia art. 118 § 2 k.p.c., która rozszerzyła obowiązki pełnomocnika z urzędu o wnoszenie skarg kasacyjnych (zgodnie z art. 91 pkt 1 k.p.c.), dotyczy wyłącznie pełnomocników ustanowionych po dniu wejścia w życie nowelizacji, czyli po 1 lipca 2023 r. W związku z tym, pełnomocnik ustanowiony przed tą datą nie był umocowany do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie. Sąd Najwyższy zwrócił zatem skargę wraz z aktami sprawy do Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w celu podjęcia stosownych czynności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o pełnomocnictwie z urzędu w kontekście zmian legislacyjnych i ich zastosowania w czasie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących pełnomocników z urzędu i ich zastosowania do spraw w toku.

Zagadnienia prawne (1)

Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu przed wejściem w życie nowelizacji art. 118 § 2 k.p.c. jest umocowany do wniesienia skargi kasacyjnej po tej dacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakres umocowania pełnomocnika z urzędu wyznacza stan prawny obowiązujący w dacie jego ustanowienia. Zmiany w zakresie obowiązków pełnomocnika z urzędu dotyczą tylko pełnomocników ustanowionych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na zasadzie, że umocowanie pełnomocnika ustanowionego z urzędu jest ograniczone do stanu prawnego z chwili jego ustanowienia. Nowe przepisy, rozszerzające zakres umocowania, mają zastosowanie jedynie do pełnomocników powołanych po dacie ich wejścia w życie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zwrot skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
A.M.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśleinstytucjaorgan rentowy
adw. K.M.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zwrotu skargi kasacyjnej wraz z aktami sprawy sądowi niższej instancji w celu podjęcia stosownych czynności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 118 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający zakres obowiązków pełnomocnika ustanowionego z urzędu, który uległ zmianie.

k.p.c. art. 91 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wskazujący, że do kosztów pełnomocnika z urzędu stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kosztów strony przegrywającej, co w kontekście zmiany art. 118 § 2 k.p.c. może wpływać na zakres jego umocowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik ustanowiony z urzędu przed wejściem w życie nowelizacji art. 118 § 2 k.p.c. nie był umocowany do wniesienia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Zakres umocowania pełnomocnika z urzędu wyznacza stan prawny obowiązujący w dacie jego ustanowienia. • Zmiana zakresu nałożonych na pełnomocnika z urzędu obowiązków [...] dotyczy tylko pełnomocników ustanowionych z urzędu po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli po 1 lipca 2023 r.

Skład orzekający

Jarosław Sobutka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o pełnomocnictwie z urzędu w kontekście zmian legislacyjnych i ich zastosowania w czasie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących pełnomocników z urzędu i ich zastosowania do spraw w toku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z pełnomocnictwem z urzędu i zmianami w prawie, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne wpływają na bieżące postępowania.

Zmiana prawa. Czy Twój pełnomocnik z urzędu nadal Cię reprezentuje w Sądzie Najwyższym?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst