I USK 150/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podlegania ubezpieczeniom społecznym przez G. S. na podstawie umowy zlecenia zawartej z O. Spółką z o.o. Sąd Okręgowy w Gliwicach oraz Sąd Apelacyjny w Katowicach uznały, że umowa ta stanowiła tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 475 § 1 k.c. w związku z przerwami w wykonywaniu umowy zlecenia. Organ rentowy argumentował, że w okresach, gdy zleceniobiorca faktycznie nie wykonywał pracy i nie otrzymywał wynagrodzenia, umowa wygasała. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne. Podkreślono, że skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia od każdego orzeczenia, a jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przerwy w wykonywaniu umowy zlecenia, przy braku niemożliwości świadczenia usług czy wypowiedzenia umowy, nie powodują jej wygaśnięcia. Zastosowanie art. 475 § 1 k.c. nie było uzasadnione, a umowa zlecenia, zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy systemowej, stanowiła tytuł do ubezpieczeń społecznych do czasu jej rozwiązania lub wygaśnięcia, co w tej sprawie nie nastąpiło. Wobec braku istotnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia w przypadku przerw w jej wykonywaniu oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji przerw w wykonywaniu umowy zlecenia i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy ubezpieczony pozostaje jedynie (teoretycznie) w gotowości do świadczenia usługi zlecenia, jednakże faktycznie tego zlecenia nie wykonuje ani nie otrzymuje z tytułu umowy zlecenia żadnego wynagrodzenia, a zatem ustały w relacji między stronami umowy wszystkie elementy istotne umowy zlecenia, to czy taki stosunek umowny nadal istnieje i jest ważny, i winien stanowić tytuł do podlegania do ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa zlecenia nie wygasa z powodu przerw w jej wykonywaniu, jeśli zleceniobiorca nadal posiada kwalifikacje i uprawnienia, a umowa nie została wypowiedziana ani nie zaszły inne przyczyny jej wygaśnięcia (śmierć, utrata zdolności do czynności prawnych).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przerwy w wykonywaniu umowy zlecenia, przy braku niemożliwości świadczenia usług lub wypowiedzenia umowy, nie powodują jej wygaśnięcia. Przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują wygaśnięcia umowy zlecenia z uwagi na przerwy w jej realizowaniu. Umowa zlecenia wygasa tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak śmierć przyjmującego zlecenie lub utrata przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych.
Czy wobec powiązania podlegania ubezpieczeniom społecznym z wykonywaniem umowy zlecenia za wynagrodzeniem, ustanie w trakcie tej umowy elementów konstytutywnych zlecenia (jakim jest przy umowie zlecenia świadczenie usługi przez zleceniobiorcę) umowa ta wygasa z tą chwilą na mocy art. 475 § 1 k.c. i nie stanowi od tego momentu tytułu do podlegania do ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 475 § 1 k.c. nie ma zastosowania do sytuacji przerw w wykonywaniu umowy zlecenia, gdyż świadczenie usług nie stało się niemożliwe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 475 § 1 k.c. nie ma zastosowania, ponieważ świadczenie usług przez ubezpieczonego nie stało się niemożliwe. Ubezpieczony nadal posiadał kwalifikacje i uprawnienia do wykonywania usług, a umowa zlecenia nie wygasła z powodu przerw w jej realizacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. | spółka | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu | organ_państwowy | organ rentowy |
| G. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (11)
Główne
u.s.u.s. art. 13 § pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 58 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
k.c. art. 475 § § 1
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do sytuacji przerw w wykonywaniu umowy zlecenia, gdy świadczenie usług nie stało się niemożliwe.
k.c. art. 746
Kodeks cywilny
Dotyczy wypowiedzenia umowy zlecenia.
k.c. art. 748
Kodeks cywilny
Dotyczy wygaśnięcia umowy zlecenia wskutek śmierci przyjmującego zlecenie lub utraty przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przedstawienia zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Przerwy w wykonywaniu umowy zlecenia nie powodują jej wygaśnięcia, jeśli świadczenie usług nie stało się niemożliwe. • Art. 475 § 1 k.c. nie ma zastosowania w przypadku przerw w wykonywaniu umowy zlecenia.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego ważności umowy zlecenia w przypadku przerw w jej wykonywaniu. • Wygasanie umowy zlecenia na podstawie art. 475 § 1 k.c. w okresach braku faktycznego wykonywania pracy i wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji • skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji • rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych • Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego • Celem realizowanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni przepisów prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego, a nie korekta orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne • Przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują wygaśnięcia umowy zlecenia z uwagi na przerwy w jej realizowaniu.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia w przypadku przerw w jej wykonywaniu oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerw w wykonywaniu umowy zlecenia i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu zleceniobiorców i pracodawców – wpływu przerw w wykonywaniu umowy zlecenia na podleganie ubezpieczeniom społecznym. Choć rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, wyjaśnia ono istotne wątpliwości.
“Czy przerwy w pracy na umowie zlecenia oznaczają koniec ubezpieczeń społecznych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.