I USK 140/21

Sąd Najwyższy2021-04-29
SNubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweWysokanajwyższy
ubezpieczenia społecznedeputat węglowyekwiwalent pieniężnySąd Najwyższyskarga kasacyjnapostępowanie cywilnePKPprawo pracy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną organu rentowego w sprawie o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, uznając ją za niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c.

Organ rentowy złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego przyznającego ubezpieczonemu prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu deputatu węglowego. Skarga opierała się na zarzucie naruszenia prawa materialnego dotyczącego zastosowania przepisów o emeryturach i rentach. Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wskazując, że sprawy o deputaty lub ich ekwiwalent nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c.

Sprawa dotyczyła roszczenia ubezpieczonego M. S. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do deputatu węglowego za okres od lipca 2002 r. do grudnia 2014 r., wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny zmienił wcześniejsze orzeczenia, przyznając ubezpieczonemu to świadczenie. Organ rentowy złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez błędne niezastosowanie go do ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym mowa w ustawie o komercjalizacji PKP. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Uzasadnił to treścią art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c., który wyłącza możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach o deputaty lub ich ekwiwalent. Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiot sporu, czyli roszczenie o ekwiwalent pieniężny za deputat węglowy, jednoznacznie mieści się w tej kategorii spraw, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w tej sprawie jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ sprawy dotyczące deputatów lub ich ekwiwalentu są wyłączone z postępowania kasacyjnego na mocy art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

organ rentowy (w sensie procesowym, gdyż jego skarga została odrzucona)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących deputatów lub ich ekwiwalentu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

ustawa emerytalna art. 133 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis, na który powoływał się organ rentowy w skardze kasacyjnej, ale którego zastosowanie nie było przedmiotem rozstrzygnięcia z uwagi na odrzucenie skargi.

ustawa o komercjalizacji PKP art. 74 § ust. 1

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”

Przepis regulujący prawo do deputatu węglowego, którego dotyczyło roszczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o deputaty lub ich ekwiwalent na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach dotyczących [...] o deputaty lub ich ekwiwalent przedmiot sporu bez wątpienia mieści się w pojęciu „sprawy o deputaty lub ich ekwiwalent”

Skład orzekający

Halina Kiryło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ekwiwalent za deputaty pracownicze, w tym węglowe, na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o deputaty lub ich ekwiwalent, gdzie skarga kasacyjna jest z mocy prawa niedopuszczalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje granice dopuszczalności skargi kasacyjnej w specyficznych sprawach pracowniczych.

Koniec drogi dla skargi kasacyjnej w sprawach o deputaty pracownicze – Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I USK 140/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło
w sprawie z odwołania M. S.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N.
‎
o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla oraz odsetki,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 kwietnia 2021 r.,
‎
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt III AUa (…),
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w
(…)
, rozpoznając apelację ubezpieczonego M. S., wyrokiem z dnia 10 stycznia 2020 r.
zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 24 października 2018 r. oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 20 czerwca 2018 r. i przyznał ubezpieczonemu prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego za okres od 1 lipca 2002 r. do 31 grudnia 2014 r. z ustawowymi odsetkami z tytułu opóźnienia w wypłacie naliczanymi od 2 września 2002 r. do 2 września 2014 r. oraz prawo do odsetek ustawowych z tytułu wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy przysługujący za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 marca 2018 r., płatnych od 2 marca 2015 r. do 2 marca 2018 r.
Od powyższego wyroku organ rentowy wywiódł skargę kasacyjną. W podstawach skargi powołał się na zarzut naruszeniu przepisów prawa materialnego tj. art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U z 2020 r., poz. 53 ze zm. zwana dalej ustawą emerytalną), przez przyjęcie, że nie ma on zastosowania do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym stanowi art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (jednolity tekst: Dz.U z 2020 r., poz. 292).
Z powołaniem się na powyższy zarzut organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, przez oddalenie apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 24 października 2018 r.; ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji oraz zasądzenie od odwołującego się na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania organ rentowy powołał się na występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, które wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, a mianowicie: „czy do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, mają zastosowanie przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej ma zastosowanie do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”. W przypadku stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie prawne, skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż w sprawie zachodzi konieczność dokonania wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” i art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, przez ustalenie: „czy do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy ma zastosowanie przywołany powyżej przepis stwierdzający, że w przypadku ponownego ustalenia prawa do świadczenia, świadczenie wypłaca się od miesiąca, w którym powstało świadczenie, jednak nie wcześniej niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli odmowa przyznania świadczenia była następstwem błędu organu rentowego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 398
2
§ 2 pkt 2 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach dotyczących kar porządkowych, świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych oraz o deputaty lub ich ekwiwalent.
Przedmiotem sporu (a następnie zaskarżenia) w niniejszej sprawie była zasadność roszczenia ubezpieczonego o wypłatę wyrównania deputatu węglowego za okres od 1 lipca 2002 r. do 31 grudnia 2014 r. oraz wypłatę odsetek od wypłaconego wyrównania deputatu kolejowego za okres 3 lat wstecz, na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Tak też przedmiot sporu określiły Sądy obu instancji w komparycji swoich orzeczeń.
Zdaniem Sądu Najwyższego, określony w takich sposób przedmiot sporu bez wątpienia mieści się w pojęciu „sprawy o deputaty lub ich ekwiwalent”, użytym w art. 398
2
§ 2 pkt 2 k.p.c., a określającym przedmiotowo rodzaje spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 lutego 2007 r., I PK 280/06, Legalis nr 176558 oraz z dnia 6 lutego 2020 r., II UK 273/18, Legalis nr 2370767).
Również w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r., II UK 273/18 (Legalis nr 2370767) wyrażono pogląd, że przedmiot sporu (a następnie zaskarżenia) w postaci zasadności roszczenia ubezpieczonego o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za przysługujący deputat węglowy, do którego prawo nabył na podstawie art. 74 ustawy z dnia 8 marca 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” bez wątpienia mieści się w pojęciu „sprawy o deputaty lub ich ekwiwalent”, użytym w art. 398
2
§ 2 pkt 2 k.p.c., określającym przedmiotowo rodzaje spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w związku z art. 398
2
§ 1 i § 2 pkt 2 k.p.c., jako niedopuszczalną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę