III UK 113/07

Sygn. akt III UK 113/07 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 stycznia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krystyna Bednarczyk 
 
 
w sprawie z odwołania M. P. 
od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego w L. 
o zwrot nienależnie pobranych świadczeń, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 25 stycznia 2008 r., 
na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 września 2007 r.,  
 
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
2. zasądza od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy M. 
P. 340 zł (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów 
postępowania kasacyjnego. 
 
 
                                            U Z A S A D N I E N I E 
 
                   Wojskowe Biuro Emerytalne wniosło skargę kasacyjną od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 września 2007 r. 
którym stwierdzono brak obowiązku wnioskodawcy M. P. zwrotu emerytury 
wojskowej pobieranej po zwolnieniu ze służby w okresie, za który następnie 
wypłacono mu uposażenie wobec uchylenia, jako sprzecznej z prawem, decyzji o 
zwolnieniu ze służby. Rozstrzygnięcie zostało oparte na podstawie art. 48 ust. 1 
ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy 
zawodowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66), który to 

 
 
2 
przepis określający warunki zwrotu wypłaconych świadczeń nie przewiduje sytuacji 
występującej w niniejszej sprawie. Organ rentowy oparł skargę kasacyjną na 
podstawie naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 12 ustawy o 
zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i przyjęcie, że podstawę tego 
żądania stanowi przepis art. 48 tej ustawy. Wniosek o przyjęcie skargi do 
rozpoznania uzasadnił występowaniem istotnego zagadnienia prawnego na tle 
regulacji zawartej w art. 12 powołanej ustawy, który to przepis wymienia jako 
warunek uzyskania prawa do emerytury wojskowej zwolnienie ze służby wojskowej 
oraz regulacji zawartej w art. 48 zawierającej definicję świadczenia nienależnego. 
                   Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje 
wszystkich skarg kasacyjnych lecz przyjmuje do rozpoznania tylko skargi wniesione 
w sprawach wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przepis ten wymienia cztery 
sytuacje, w których skarga może być przyjęta do rozpoznania: 1) w sprawie 
występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów 
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujące rozbieżności w 
orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania, 4) skarga kasacyjna 
jest oczywiście uzasadniona. Przepis art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nakłada na stronę 
obowiązek uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
Wniosek ten powinien odnosić się do jednej lub kilku z wskazanych w art. 3989 § 1 
k.p.c. sytuacji, przy czym nie jest wystarczające powtórzenie treści przepisu. W 
przypadku występowania istotnego zagadnienia prawnego należy sformułować to 
zagadnienie, w przypadku potrzeby wykładni prawa należy sprecyzować 
wątpliwości co do rozumienia treści przepisów prawa, w przypadku nieważności 
postępowania należy wskazać podstawę nieważności a przypadku twierdzenia, że 
skarga kasacyjna jest oczywiści uzasadniona, należy wskazać okoliczności 
przemawiające za oczywistą zasadnością skargi. Oceniając podstawy do przyjęcia 
lub odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy bada, czy 
wskazane przez skarżącego okoliczności występują w sprawie, z tym, że 
nieważność postępowania bierze pod rozwagę z urzędu niezależnie od wniosku 
strony (art. 39813 § 1 k.p.c.). 
                   W niniejszej sprawie skarżący uzasadnia wniosek o przyjęcie skargi do 
rozpoznania występowaniem zagadnienia prawnego. W rzeczywistości skarżący 

 
 
3 
nie ma wątpliwości co do tego, że wypłacona wnioskodawcy emerytura nie 
odpowiada definicji nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy o 
zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych. Wątpliwości dotyczą tego, czy w 
sytuacji, kiedy odpadła podstawa prawna świadczenia (wobec uchylenia decyzji o 
zwolnieniu ze służby warunek określony w art. 12 ustawy nie został spełniony), 
świadczenie powinno być uznane za nienależne i podlegające zwrotowi. 
Przedstawione wątpliwości nie dotyczą przepisów ustawy o zaopatrzeniu 
emerytalnym żołnierzy zawodowych, która w art. 48 ust. 1 zawiera własną definicję 
nienależnego świadczenia. Nie ma tu analogicznego do przepisu art. 410 § 2 k.c. 
uregulowania, zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli odpadła jego 
podstawa prawna. Na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym 
żołnierzy zawodowych wypłacone świadczenie podlega zwrotowi tylko w 
warunkach określonych w tym przepisie, nawet jeżeli w rozumieniu prawa 
cywilnego świadczenie to można nazwać nienależnym. Ewentualne wątpliwości w 
tej kwestii zostały wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 października 
2007 r., III UK 53/07, którym to wyrokiem Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną 
od wyroku zwalniającego od obowiązku zwrotu pobranej emerytury, wypłaconej w 
analogicznym stanie faktycznym, jaki występuje w niniejszej sprawie. 
                   Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. 
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.