V KK 593/24

Sąd Najwyższy2025-11-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższykasacjawyłączenie sędziegoKrajowa Rada Sądownictwanienależyta obsada sąduuchwała SNart. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na sposób jego powołania, zgodnie z uchwałą połączonych izb SN.

Obrońca skazanego M.K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie rozpoznania kasacji. Uzasadnienie wniosku opierało się na okolicznościach powołania sędziego w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 roku. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na uchwałę połączonych izb SN z 2020 roku, która stwierdza nienależytą obsadę sądu w takich przypadkach.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego M.K. o wyłączenie sędziego SN Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie rozpoznania kasacji. Obrońca argumentował, że sędzia został powołany w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), uznał wniosek za zasadny. Uchwała ta stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r. Sąd podkreślił, że postępowanie prowadzone w składzie z udziałem takiego sędziego byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dodatkowo wskazano, że sprawa toczy się w wyniku wznowienia postępowania, które było następstwem stwierdzenia nienależytej obsady SN w innej sprawie, z udziałem sędziego powołanego w podobnym trybie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest zasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych izb SN z 2020 r., która stwierdza nienależytą obsadę sądu w przypadku udziału w składzie sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Postępowanie z udziałem takiego sędziego byłoby obciążone wadą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

obrońca skazanego

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinnewnioskodawca
Stanisław Stankiewiczinnesędzia SN

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radze Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3)

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia SN Stanisław Stankiewicz został powołany na urząd w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20) stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanego Sędziego byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanego Sędziego byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN powołanego na podstawie przepisów dotyczących KRS z 2017 r. oraz stosowanie uchwały połączonych izb SN z 2020 r."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji powołania sędziów SN na wniosek KRS ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych i sposobu powoływania sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sędzia SN wyłączony od rozpoznania kasacji. Kluczowa uchwała Sądu Najwyższego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 593/24
POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie wniosku obrońcy skazanego
M. K.
o wyłączenie sędziego SN Stanisława Stankiewicza
od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023r. o sygn. akt II AKa 311/23
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2025r.
na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę na korzyść skazanego M. K. , a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt V KK 593/24.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrony od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023r. o sygn. akt II AKa 311/23
, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2023r.,
sygn. akt III K 24/22.
Po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, obrońca skazanego złożył szereg skutecznych wniosków o wyłączenie od udziału w niniejszej sędziów Sądu Najwyższego, a obecnie wniósł taki wniosek w stosunku do SSN Stanisława Stankiewicza.
Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Złożony przez obrońcę skazanego wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym Sędziego SN Stanisława Stankiewicza jest zasadny.
Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)
”.
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).
Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez obronę wniosek, gdyż
postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanego Sędziego byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej
w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można.
Co nie mniej istotne i wymagające podkreślenia, sprawa obecnie toczy się w wyniku wznowienia postępowania (postanowienie SN z dnia 18 grudnia 2024r. w sprawie o sygn. akt V KO 91/24), które było następstwem stwierdzenia nienależytej obsady Sądu Najwyższego wobec zasiadania w jego składzie Sędziego, który również otrzymał rekomendację do nominacji sędziowskiej od tzw. Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI