Orzeczenie · 2010-06-08

I UK 55/10

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-06-08
SAOSubezpieczenia społeczneprawo rentoweWysokanajwyższy
rentaniezdolność do pracyubezpieczenie społeczneorzecznictwoprawo pracyniepełnosprawnośćSąd Najwyższypostępowanie kasacyjne

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonego M. F. w sprawie o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ubezpieczony, pracownik fizyczny, doznał urazu prawej ręki, który spowodował znaczną dysfunkcję tej kończyny, czyniąc go 'w zasadzie jednoręcznym'. Sąd Okręgowy przyznał mu prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na stałe, opierając się na opiniach biegłych. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie, argumentując, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował definicję całkowitej niezdolności do pracy i że brak przystosowania do częściowej niepełnosprawności nie oznacza całkowitej niezdolności. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną. Podkreślił, że Sąd Apelacyjny, orzekając wbrew opiniom biegłych o całkowitej niezdolności do pracy, powinien był dokładniej zbadać tę kwestię, wyjaśnić wątpliwości, a w razie potrzeby dopuścić dowód z opinii innego biegłego lub wezwać biegłych na rozprawę. Sąd Najwyższy wskazał, że ocena zdolności do pracy wymaga uwzględnienia aspektu socjalno-ekonomiczno-społecznego oraz przykładowego wskazania prac, które osoba z tak znacznym ograniczeniem sprawności mogłaby wykonywać. Z tego powodu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Procedura oceny opinii biegłych przez sąd drugiej instancji, interpretacja pojęcia całkowitej niezdolności do pracy w kontekście znaczących ograniczeń fizycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z poważnym uszczerbkiem na jednej kończynie i jej wpływu na zdolność do pracy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji może orzec wbrew treści opinii biegłych powołanych przez sąd pierwszej instancji, bez wezwania biegłych na rozprawę w celu wyjaśnienia wątpliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd drugiej instancji jest uprawniony do odmiennej oceny materiału dowodowego, jednak w przypadku opinii biegłych, jeśli ocena jest radykalnie odmienna, powinien wyjaśnić wątpliwości, wezwać biegłych lub dopuścić dowód z opinii innego biegłego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że choć ocena dowodów należy do sądu, to w sytuacji odmiennej oceny opinii biegłych, sąd drugiej instancji musi przedstawić wyczerpujące uzasadnienie swojej decyzji, wyjaśniając wątpliwości i potencjalne wady opinii.

Jakie są kryteria prawne ustalenia całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwłaszcza w kontekście 'praktycznej jednoręczności'?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Samo stwierdzenie 'praktycznej jednoręczności' i brak przystosowania do częściowej niepełnosprawności nie jest wystarczające do orzeczenia całkowitej niezdolności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dla ustalenia całkowitej niezdolności do pracy konieczne jest uwzględnienie aspektu socjalno-ekonomiczno-społecznego oraz przykładowe wskazanie prac, które osoba z ograniczoną sprawnością mogłaby wykonywać. Brak takich rozważań w uzasadnieniu sądu drugiej instancji stanowi wadę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
M. F.

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

ustawa emerytalna art. 12 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

ustawa emerytalna art. 12 § ust. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami.

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 286

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny orzekł wbrew treści opinii biegłych bez wyjaśnienia wątpliwości. • Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił, w jakim zakresie skarżący ma zachowaną zdolność do pracy i do jakich prac zarobkowych jest zdolny. • Brak przystosowania do częściowej niepełnosprawności nie oznacza całkowitej niezdolności do pracy, ale wymaga wskazania, jakie prace skarżący może wykonywać.

Godne uwagi sformułowania

praktycznie jednoręcznym pracownikiem fizycznym • brak chwytu szczypcowego • nie może nawet wykonywać pracy portiera • brak przystosowania do częściowej niepełnosprawności nie oznacza całkowitej niezdolności do pracy • uwzględnienia tzw. aspektu socjalno-ekonomiczno-społecznego stanu niezdolności do wykonywania każdego zatrudnienia

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący

Małgorzata Gersdorf

członek

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Procedura oceny opinii biegłych przez sąd drugiej instancji, interpretacja pojęcia całkowitej niezdolności do pracy w kontekście znaczących ograniczeń fizycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z poważnym uszczerbkiem na jednej kończynie i jej wpływu na zdolność do pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie orzeczeń sądowych, zwłaszcza gdy dotyczą one prawa do renty i oceny zdolności do pracy osoby z poważnym uszczerbkiem fizycznym.

Czy 'praktyczna jednoręczność' oznacza całkowitą niezdolność do pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst