I UK 53/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną K. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie dotyczącej nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. ZUS decyzją z dnia 28 kwietnia 2017 r. stwierdził zadłużenie w wysokości 114.773,21 zł. Ubezpieczony w odwołaniu podniósł zarzut przedawnienia składek za okres od listopada 2006 r. do kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w G. częściowo uwzględnił to odwołanie, stwierdzając przedawnienie składek za okres od listopada 2006 r. do marca 2012 r. Sąd Apelacyjny w (…) zmienił jednak ten wyrok, oddalając odwołanie. Sąd drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczących przedawnienia składek, w tym na zmianach wprowadzonych od 1 stycznia 2012 r. (skrócenie okresu przedawnienia do 5 lat) oraz przepisach intertemporalnych (art. 27 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców). Sąd Apelacyjny uznał, że bieg przedawnienia został zawieszony na czas trwania postępowania dotyczącego podlegania ubezpieczeniom, co skutkowało tym, że składki za sporny okres nie uległy przedawnieniu do daty wydania decyzji ZUS. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za uzasadnione. Wskazał na konieczność prawidłowego zastosowania przepisów intertemporalnych (art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców) oraz art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczącego zawieszenia biegu przedawnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że należy dokonać symulacji terminów przedawnienia według zasad „starych” i „nowych” oraz przyjąć termin korzystniejszy dla ubezpieczonego. Z uwagi na potrzebę dokonania takich obliczeń, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących przedawnienia składek ZUS, w szczególności po zmianach wprowadzonych ustawą z 2011 r. oraz stosowanie przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia.
Dotyczy specyficznego okresu przejściowego i konkretnych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o redukcji obowiązków.
Zagadnienia prawne (3)
Jakie przepisy (stare czy nowe) należy stosować do przedawnienia należności składkowych, których bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., a które nie uległy przedawnieniu do tej daty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 września 2011 r. (5-letni termin przedawnienia), z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jednakże, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi (10-letni termin) wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Oznacza to konieczność symulacji obu terminów i przyjęcia korzystniejszego (wcześniejszego).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił zasady stosowania przepisów intertemporalnych dotyczących przedawnienia składek ZUS po zmianie przepisów od 1 stycznia 2012 r. Podkreślono, że należy porównać termin przedawnienia liczony według starych (10 lat od wymagalności) i nowych (5 lat od 1 stycznia 2012 r.) zasad, wybierając ten, który upływa wcześniej.
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia, które zakończyło się przed 1 stycznia 2012 r., wpływa na obliczenie terminu przedawnienia według nowych zasad (5-letni termin liczony od 1 stycznia 2012 r.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zawieszenie biegu 10-letniego terminu przedawnienia, które zakończyło się przed 1 stycznia 2012 r., pozostaje bez wpływu na obliczenie terminu przedawnienia według art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, który liczy nowy 5-letni termin od 1 stycznia 2012 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nowe zasady przedawnienia (5 lat od 1 stycznia 2012 r.) mają zastosowanie do należności nieprzedawnionych do tej daty. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia, które miało miejsce przed tą datą, nie wpływa na bieg nowego terminu, który rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r.
Jak stosować art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (zawieszenie biegu przedawnienia) w kontekście przepisów intertemporalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 24 ust. 5f, wprowadzony w lipcu 2011 r., stosuje się do należności nieopłaconych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, jeżeli nie upłynął jeszcze termin ich dochodzenia. Okoliczności uzasadniające zawieszenie uwzględnia się, nawet jeśli wystąpiły przed wejściem w życie przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że przepis o zawieszeniu biegu przedawnienia ma zastosowanie również do zdarzeń, które miały miejsce przed jego wejściem w życie, pod warunkiem, że należność nie uległa przedawnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa 10-letni okres przedawnienia składek (w brzmieniu do 31 stycznia 2011 r.) oraz 5-letni okres (od 1 stycznia 2012 r.).
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5f
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wprowadza zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wszczęcia postępowania do dnia prawomocności decyzji ZUS ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom, podstawę wymiaru lub opłacania składek.
Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 11 § pkt 1 lit. a
Zmienił art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skracając okres przedawnienia do 5 lat od 1 stycznia 2012 r.
Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 27 § ust. 1
Do przedawnienia należności, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.
Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 27 § ust. 2
Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5-5d
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy zawieszenia i przerwy biegu przedawnienia.
Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 1 lit. b
Dodał art. 24 ust. 5f do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw art. 5 § ust. 1 i 2
Określa stosowanie art. 24 ust. 5f do należności nieopłaconych przed dniem wejścia w życie ustawy, uwzględniając zdarzenia sprzed wejścia w życie.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy orzeka na podstawie przepisów o postępowaniu apelacyjnym.
Ord.pod. art. 59 § § 1 pkt 9
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wspomniana w skardze kasacyjnej w kontekście przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców. • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Nieuwzględnienie, że należności z tytułu składek za sporny okres uległy przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
kluczowe znaczenie ma art. 27 powyższej ustawy regulujący zagadnienia intertemporalne • wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5-letniego (...) lub 10-letniego (...) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej • symulacje powyższe powinny uwzględniać zawieszenie biegu terminu przedawnienia
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Piotr Prusinowski
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących przedawnienia składek ZUS, w szczególności po zmianach wprowadzonych ustawą z 2011 r. oraz stosowanie przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego i konkretnych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o redukcji obowiązków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia składek ZUS i skomplikowanych przepisów intertemporalnych, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą.
“Przedawnienie składek ZUS: Jak Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o lata 2006-2012?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.