I UK 50/11

Sygn. akt I UK 50/11 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 29 marca 2011 r. 
 
 
 Sąd Najwyższy w składzie  
 
 
SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Bogusław Cudowski  
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska 
 
 
 
w sprawie z odwołania Marleny S. i Roberta S.- następców prawnych Jerzego R. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o prawo do emerytury górniczej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2011 r., 
skargi kasacyjnej ubezpieczonych od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 3 listopada 2009 r.,  
 
 
                                      
                                      oddala skargę kasacyjną. 
 
 
 
 

 
2 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Decyzją z dnia 10 czerwca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych 
odmówił Jerzemu R. prawa do górniczej emerytury.  
Ubezpieczony w odwołaniu domagał się przyznania emerytury górniczej i 
zaliczenia spornego okresu od 28 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1987 r. i od 13 
stycznia 1989 r. do 31 maja 2002 r. do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym, 
ponieważ pracował w przodku. 
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 6 lutego 
2009r., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu 
prawo do emerytury górniczej począwszy od 1 maja 2008r.  
Sąd Okręgowy ustalił, że Jerzy R. w Kopalni Węgla Brunatnego „Bełchatów" 
S.A. pracował od 3 września 1982 r. do 31 maja 2002 r. W okresie od 1 stycznia 
1988 r. do 31 grudnia 1988 r. przebywał na urlopie bezpłatnym. Ubezpieczony w 
okresie zatrudnienia w KWB „Bełchatów" wykonywał pracę w szczególnych 
warunkach, gdy był zatrudniony jako wulkanizator taśm przenośnikowych w okresie 
od 3 września 1982 r. do 31 grudnia 1987 r. i od 13 stycznia 1989 r. do 31 maja 
2002 r. 
Jerzy R. był pracownikiem oddziału g-3, następnie oddział ten zmienił nazwę 
na w-1 (oddział wulkanizacji taśm). W spornym okresie ubezpieczony pracował jako 
wulkanizator na koparkach wielonaczyniowych i na przenośnikach przesuwnych. 
Praca wulkanizatora polegała na wymianie taśm i usuwaniu uszkodzeń. Przed 
przystąpieniem do pracy należało wykonać podbudowę. Kwestią zatrudnienia 
Jerzego R. zajmowała się Komisja Weryfikacyjna, która z posiedzenia swojego 
sporządziła protokół. Komisja na podstawie przesłuchania Jerzego R. oraz 
świadków: Grzegorza S., Artura G. ustaliła, że w okresie od 28 stycznia 1983 r. do 
31 grudnia 1987 r. ubezpieczony przez 1.303 dniówki stale i w pełnym wymiarze 
czasu pracy wykonywał pracę górnika kopalni odkrywkowej, a w okresie od 13 
stycznia 1989 r. do 31 maja 2002 r. przez 3.170 dniówek stale i w pełnym wymiarze 
czasu pracy wykonywał pracę górnika kopalni odkrywkowej. W związku z 

 
3 
powyższym pracodawca wystawił 14 maja 2008 r. świadectwo wykonywania pracy 
górniczej.  
Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie nie było sporne, że Jerzy R. spełniał 
warunki z art. 49 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach rentach z 
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za wyjątkiem wykazania 25 lat pracy górniczej 
łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczanymi do pracy górniczej. 
ZUS uwzględnił ubezpieczonemu 21 lat, 5 miesięcy, 15 dni pracy górniczej łącznie 
z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczanymi do pracy górniczej. W 
ocenie Sądu Okręgowego spór dotyczył ustalenia, czy praca ubezpieczonego była 
pracą przodkową i odnosiła się do stanowisk, o których mowa w załączniku nr 3 do 
rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia z dnia 23 grudnia 1994 r. w 
sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy 
zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury 
lub renty.  
Sąd Okręgowy zauważył, że przepisy nie definiują pojęcia przodka i pracy 
przodkowej. Według „Słownika współczesnego języka polskiego" pod redakcją 
Bogusława Dunaja, Wilga, Warszawa 1996 r., s. 899 „przodek to przednia część 
chodnika w kopalni , w której wydobywa się kopalinę np. węgiel, rudy metali lub 
skałę płonną”. Pojęcie przodka występuje także w rozporządzeniu Ministra 
Gospodarki z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, 
prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w 
odkrywkowych zakładach górniczych wydobywających kopaliny podstawowe (Dz. 
U. z 2002 r, Nr 96, poz. 858 ze zm.). Przepisy tego rozporządzenia stanowią w § 
97-99; szerokość przodka przy ręcznym urabianiu nadkładu lub kopaliny i wysokość 
urabianego piętra ustala kierownik ruchu zakładu górniczego. Podczas ręcznego 
urabiania jednoczesna praca ludzi w przodkach znajdujących się jeden nad drugim 
dopuszczalna jest wyłącznie, gdy szerokość poziomu pomiędzy piętrami jest 
większa niż 6 m. Podczas ręcznego urabiania nadkładu lub kopaliny obserwuje się 
stan przodka i powiadamia niezwłocznie osoby dozoru ruchu o wszelkich zmianach 
warunków geologiczno-górniczych. 
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro ubezpieczony pracował przy 
pracach wulkanizacyjnych przenośników na koparkach wielonaczyniowych i 

 
4 
przenośnikach przesuwnych znajdujących się pomiędzy koparką wielonaczyniową i 
skarpą, to wykonywał inne prace przodkowe w rozumieniu art. 37 ustawy 
emerytalnej. Obecnie stanowisko, na którym ubezpieczony pracował przez sporne 
lata zostało zakwalifikowane jako praca w przodku, o której mowa w załączniku nr 
3, dział III poz. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 
grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz 
stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do 
górniczej emerytury lub renty. W ocenie Sądu praca wulkanizatora przenośników 
taśmowych na odkrywce może także zawierać zakres obowiązków górnika kopalni 
odkrywkowej wykonującego prace wulkanizacyjne na przenośnikach taśmowych. 
Jeśli jest to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy - na 
przenośniku znajdującym się na koparce lub przenośniku przesuwnym pomiędzy 
koparką i urabianą skarpą - to jest to praca wymieniona w załączniku nr 3, dział III 
rozporządzenia MPiPS z 23 grudnia 1994 r. 
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją wniesioną przez Zakład 
Ubezpieczeń Społecznych. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 3 
listopada 2009 r., zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.  
Sąd Apelacyjny stwierdził, że zważywszy na datę wystąpienia o przyznanie 
przedmiotowego świadczenia, z mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o 
zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych 
oraz ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. nr 167, poz. 1397 ze zm.) podstawę 
rozstrzygnięcia stanowić mogły przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 o 
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. 
U. z 2009, nr 153, poz. 1227) zarówno w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 
grudnia 2006 r., jak i przepisy tej samej ustawy w brzmieniu obowiązującym 
poczynając od 1 stycznia 2007 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego, niezależnie od 
tego, czy jako podstawę prawną przyjąć dawny art. 34 (z uwagi na datę urodzenia 
ubezpieczonego, tj. 2 lutego 1946, powołany przez Sąd pierwszej instancji; art. 49 
nie znajduje w sprawie zastosowania), czy też obowiązujący aktualnie art. 50a, 
spośród przewidzianych w tym zakresie przesłanek, ustalenia wymagało jedynie, 
czy odwołujący legitymuje się wymaganym 25 letnim okresem pracy górniczej wraz 

 
5 
z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczanymi do pracy górniczej w myśl 
art. 34, bądź 25 letnim okresem pracy górniczej wraz z okresami pracy 
równorzędnej - w oparciu o art. 50a. W szczególności, wyjaśnić należało, czy 
sporny okres zatrudnienia od 28 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1987r. oraz od 13 
stycznia 1989r. do 31 maja 2002r. podlega zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym. 
Sąd drugiej instancji stwierdził, że zarówno po myśli dawnego art. 37 ust. 3, 
jak i na podstawie obecnego art. 50d ust. 3 - minister właściwy do spraw 
zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw 
gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa, w drodze 
rozporządzenia, określa szczegółowo stanowiska pracy, na których zatrudnienie 
zalicza się w myśl ust. 1 w wymiarze półtorakrotnym. Tym samym, w ocenie Sądu 
drugiej instancji, w oparciu o art. 194 powołanej ustawy, w powyższym zakresie 
nadal obowiązującym aktem prawnym pozostaje powołane przez Sąd pierwszej 
instancji rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. 
w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy 
zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury 
lub renty (Dz. U. z 1995, nr 2, poz. 8). 
Sąd Apelacyjny podkreślił, że załącznik nr 2 do cytowanego rozporządzenia 
z dnia 23 grudnia 1994 r. zawiera wykaz stanowisk pracy, na których zatrudnienie 
na odkrywce węgla brunatnego oraz przedsiębiorstwach i innych podmiotach 
wykonujących roboty górnicze dla kopalń węgla brunatnego uważa się za pracę 
górniczą, natomiast w części III jego załącznika nr 3 zawarty jest wykaz stanowisk 
pracy, na których okresy pracy w kopalniach węgla brunatnego zalicza się w 
wymiarze półtorakrotnym. O ile pierwszy ze wskazanych załączników obejmuje 
swoim zakresem 32 stanowiska pracy, o tyle w drugim z nich wymieniono jedynie 8 
stanowisk, co tym samym oznacza, iż w przypadku kopalni węgla brunatnego 
jedynie praca górnicza na nielicznych - ściśle wymienionych stanowiskach, 
uprawnia do jej potraktowania jako pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym. Co 
więcej, 
możliwość 
zaliczenia 
określonych 
okresów 
pracy 
w 
wymiarze 
półtorakrotnym, w przypadku pracowników zatrudnionych w kopalni węgla 
brunatnego, wprowadzona została dopiero z dniem  1 listopada 1994 r. na mocy 
art. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu 

 
6 
emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. Nr 84, poz. 385), przy uwzględnieniu 
aktualnych 
na 
tę 
datę 
stanowisk 
pracy 
funkcjonujących 
w 
schemacie 
organizacyjnym kopalń węgla brunatnego. 
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd 
Apelacyjny podniósł, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy istotnie nie daje 
jakichkolwiek podstaw do uznania, iż w objętym sporem okresie będące udziałem 
ubezpieczonego, jako wulkanizatora taśm przenośnikowych na odkrywce, 
czynności związane wyłącznie z montażem, konserwacją i naprawą taśm na 
przenośnikach znajdujących się na koparkach wielonaczyniowych i przenośnikach 
przesuwnych, uprawniają do zakwalifikowania jego pracy jako górnika kopalni 
odkrywkowej. Przede wszystkim, uwzględniając treść załącznika nr 2 i 3 
wspomnianego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 
1994r., nie sposób postawić znaku równości pomiędzy wymienionym w załączniku 
nr 2 stanowiskiem wulkanizatora taśm przenośnikowych na odkrywce, a 
widniejącym w załączniku nr 3 stanowiskiem górnika kopalni odkrywkowej. Gdyby 
bowiem 
zakresy 
czynności 
pracowników 
zatrudnionych 
na 
powyższych 
stanowiskach pracy były tożsame, zbędnym byłoby wskazywanie w pkt 30 
załącznika nr 2 stanowiska wulkanizatora taśm przenośnikowych na odkrywce i 
jego pomocnika, przy jednoczesnym wymienieniu w jego pkt 1 stanowiska górnika 
na odkrywce. 
Sąd drugiej instancji podkreślił, że czynności opisane przez pracodawcę w 
przedstawionej charakterystyce stanowiska pracy, a także omówione przez 
występujących w sprawie świadków oraz samego ubezpieczonego, dają 
jednoznaczne podstawy do przyjęcia, iż Jerzy R. w przedmiotowym okresie 
zajmował się wyłącznie czynnościami charakterystycznymi dla wulkanizatora taśm 
przenośnikowych na odkrywce, niezależnie od miejsca wykonywania tych 
czynności. Tym bardziej, iż odwołujący podnoszony przez siebie fakt wykonywania 
pracy górniczej zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym wiązał jedynie z miejscem 
realizowania obowiązków wulkanizatora taśm przenośnikowych znajdujących się na 
koparkach i przenośnikach przesuwnych, tj. elementach układu KTZ, nie 
podejmując jakiejkolwiek inicjatywy zmierzającej do wykazania, iż w istocie 

 
7 
zajmował się czynnościami związanymi z pracą na stanowisku górnika kopalni 
odkrywkowej. 
Dodatkowo, Sąd drugiej instancji podkreślił, że przeciwko uznaniu, iż w 
omawianym okresie odwołujący się pracował na stanowisku górnika na odkrywce, 
przemawia także treść znajdującego się w jego aktach osobowych protokołu nr 379 
z posiedzenia komisji weryfikacyjnej, która w dniu 4 kwietnia 2002 r. rozpatrywała 
wniosek odwołującego się o ustalenie, że w okresie od 3 września 1982 r. do 28 
lutego 1995 r., z wyłączeniem okresu urlopu bezpłatnego, jako ślusarz, 
wulkanizator oraz wulkanizator taśm wykonywał pracę górniczą - uznając, iż od 3 
września 1982 r. do 31 lipca 1984 r., od 1 sierpnia 1984 r. do 31 grudnia 1987 r. 
oraz od 13 stycznia 1989 r. do 28 lutego 1995 r. pracował jako wulkanizator, tj. na 
stanowisku wymienionym w załączniku nr 2, poz. 30 do rozporządzenia MPiPS z 
dnia 23 grudnia 1994 r. W aktach osobowych znajdują się także: wykaz dniówek 
przepracowanych na odkrywce za lata 1991-1994 oraz wykaz pracy górniczej ze 
wskaźnikiem 1,2 za lata 1995-2002. Tym samym, uznanie obecnie przez byłego 
pracodawcę, iż we wskazanym okresie odwołujący wykonywał pracę górnika 
kopalni odkrywkowej, uznać należy za nieprawidłowe i jako takie, niemogące 
stanowić podstawy do przyjęcia, iż w omawianym okresie ubezpieczony wykonywał 
pracę górniczą zaliczaną - przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury, w 
wymiarze półtorakrotnym.  
Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną 
przez ubezpieczonego, w której zarzucono naruszenie prawa materialnego przez 
błędną wykładnię przepisu art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. 50 d ust. 1 pkt 1 
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
społecznych (Dz.U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353), a poprzednio obowiązującego art. 
36 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 37 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy oraz naruszenie 
wydanego na podstawie w/w ustawy § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki 
Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r., a w efekcie punktu 1 działu III załącznika nr 3 
do wskazanego rozporządzenia, wydanego w sprawie określania stanowisk pracy 
górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy 
ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty, a w efekcie niewłaściwe uznanie, 
że praca wykonywana przez ubezpieczonego na stanowisku wulkanizatora 

 
8 
przenośników taśmowych na odkrywce wykonującego prace przodkowe stale, w 
pełnym wymiarze czasu pracy na przenośniku znajdującym się na koparce lub 
przenośniku przesuwnym pomiędzy koparką i urabianą skarpą, nie była pracą 
górniczą w rozumieniu wyżej powołanych przepisów, mimo że zgromadzony 
materiał dowodowy w postaci zeznań świadków, protokołu z posiedzenia Komisji 
Weryfikacyjnej, akt osobowych ubezpieczonego, akt emerytalnych oraz świadectwa 
wykonywania pracy górniczej, jednoznacznie wskazywał, że ubezpieczony 
wykonywał pracę górnika kopalni odkrywkowej KWB Bełchatów z/s w Rogowcu; 
naruszenie przepisów postępowania w zakresie, który miał wpływ na wynik sprawy 
(art. 398  § 1 pkt. 2 k.p.c.), a mianowicie art. 228 § 1 i 2 k.p.c. poprzez niewzięcie 
przez Sąd drugiej instancji pod uwagę faktów znanych mu z urzędu, a mianowicie 
treści opinii Instytutu Górnictwa Odkrywkowego „POLTEGOR" z dnia 13 kwietnia 
2004 r., jak również opinii Katedry Górnictwa Odkrywkowego AGH im. Stanisława 
Staszica w Krakowie z dnia 9 sierpnia 2004 r., w których zdefiniowane zostało 
pojęcie przodka w kopalniach węgla brunatnego, które to fakty miały istotne 
znaczenie dla rozstrzygnięcia miejsca faktycznego wykonywania pracy przez 
ubezpieczonego i zakresu jego obowiązków pracowniczych „na stanowisku górnik 
kopalni odkrywkowej”; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 316 § 1 k.p.c., 
art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., poprzez 
brak odniesienia się przez Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego 
wyroku do tak istotnego dowodu, jakim jest szczegółowa tabela stanowisk pracy 
górniczej, stanowiącej załącznik do Zarządzenia Prezesa KWB Bełchatów z dnia 28 
grudnia 2003 r. Nr 73/061 wydanego w sprawie wykazu stanowisk pracy górniczej, 
ewidencjonowania okresów zatrudnienia na stanowiskach, na których okresy pracy 
górniczej zalicza się w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej 
emerytury, z którego wynika, że wulkanizatorzy taśm przenośnikowych należą do 
wykonujących stałą i w pełnym wymiarze czasu pracę górniczą na odkrywce 
kopalni węgla brunatnego, a także poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu 
okoliczności 
faktycznych, 
wynikających 
z 
przeprowadzonych 
dowodów 
z 
dokumentów w postaci protokołu z posiedzenia Komisji Weryfikacyjnej, akt 
osobowych ubezpieczonego, akt emerytalnych oraz świadectw pracy, w tym 
świadectwa wykonywania pracy górniczej, dla udowodnienia których to okoliczności 

 
9 
faktycznych zostały one dopuszczone, w następstwie których to naruszeń oraz 
nieprzestrzegania kompetencji Sądu odwoławczego i niespełnienia jego procesowej 
funkcji, doszło do pominięcia części materiału dowodowego ze skutkiem 
wskazanym w art. 3983 § 1 pkt. 2 k.p.c.  
Wskazując na powyższe, wniesiono o przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania na podstawie przepisu art. 3984  § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 4 
k.p.c., „gdyż skarga kasacyjna oczywiście uzasadniona, w sytuacji gdy zmiana 
orzeczenia przez Sąd Apelacyjny nastąpiła bez odniesienia się do ustaleń 
faktycz¬nych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji, a mających znaczenie 
dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestii rzeczywiście wykonywanej przez 
ubezpieczonego pracy górniczej na odkrywce, a co w konsekwencji doprowadziło 
do nieprawidłowej kontroli apelacyjnej przez Sąd drugiej instancji, a także ze 
względu na to, iż istnieje potrzeba wykładni powoływanego przepisu art. 50 c ust. 1 
pkt 4 ustawy emerytalnej, co do pracy wykonywanej przez ubezpieczonego na 
stanowisku wulkanizatora taśm przenośnikowych, w szczególności w aspekcie 
pracy górniczej”; zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego 
kosztów dotychczasowego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego 
za postępowanie przed Sądem pierwszej i drugiej instancji oraz kosztów 
postępowania kasacyjnego według norm przepisanych; uchylenie zaskarżonego 
wyroku i jego zmianę poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury 
górniczej począwszy od dnia 1 maja 2008 r., ewentualnie o uchylenie 
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 
Okręgowemu. 
Postanowieniem z 28 września 2010 r. Sąd Najwyższy zawiesił 
postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. wobec śmierci wnioskodawcy. 
W dniu 19 stycznia 2011 r. Marlena S. i Robert S. jako następcy prawni 
zmarłego Jerzego R. złożyli do Sądu Najwyższego wniosek o podjęcie 
zawieszonego postępowania i podtrzymali w całości skargę kasacyjną wniesioną w 
przedmiotowej sprawie. 
Postanowieniem z 22 lutego 2011r. Sąd Najwyższy podjął postępowanie na 
podstawie art. 181 pkt 1 k.p.c. 
 

 
10
Sąd Najwyższy zważył co następuje. 
 
            Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. 
            Zmiana rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu apelacyjnym nie nastąpiła 
na skutek dokonania odmiennych ustaleń. Stan faktyczny sprawy nie był sporny w 
zasadniczych jego elementach. Problem sporny sprowadzał się do możliwości 
zakwalifikowania  pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Jerzego R.  do pracy 
górniczej zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym.  
             Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania nie 
mogły zostać uwzględnione. Zarzut naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. nie jest 
zrozumiały, gdyż w jego uzasadnieniu nie podano, w czym skarżący upatrują 
niedochowanie przez Sąd wynikającego z tego przepisu obowiązku wzięcia za 
postawę wyrokowania stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. Z 
przepisu tego nie wynika obowiązek odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do 
wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie a takie rozumienie zdaje się 
wynikać z treści zarzutu kasacyjnego. W skardze zarzut ten został powiązany z 
zarzutem naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 
k.p.c. Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. (mającego – podobnie jak art. 233 § 1 
k.p.c. – odpowiednie zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym na podstawie art. 
391 § 1 k.p.c.) tylko wyjątkowo może stanowić uzasadnioną podstawę skargi 
kasacyjnej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dla swej skuteczności 
wymagają wykazania istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 
2 k.p.c.). W  przypadku naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c.  regulującego 
zawartość uzasadnienia wyroku trudne jest wykazanie tego wpływu. Uzasadnienie 
sporządzane jest po wydaniu wyroku, zatem z reguły jego jakość nie wpływa na 
wynik sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że tylko w tych przypadkach, gdy 
uzasadnienie nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej rozstrzygnięcia można 
mówić o naruszeniu art. 328 § 2 k.p.c. w istotny sposób  wpływającym  na wynik 
sprawy (z nowszych orzeczeń por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 15 grudnia 
2010 r., II PK 138/10, LEX 738557, z 24 listopada 2010 r., I PK 107/10, LEX 
737366  i z 9 września 2010 r., I CSK 679/09, LEX 622199). Uzasadnienie 
zaskarżonego wyroku bezspornie nie ma takich wad. Natomiast zarzut naruszenia 

 
11
art. 233 § 1 k.p.c. nie może stanowić podstawy skargi, gdyż jak wynika z art. 3983 § 
3 k.p.c., podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub 
oceny dowodów. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. dotyczy oceny dowodów. Ponadto 
należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skargi Sąd Apelacyjny odniósł się do 
stanowiska komisji weryfikacyjnej i zmienionego stanowiska pracodawcy w kwestii 
zakwalifikowania stanowiska pracy ubezpieczonego Jerzego R., tyle że nie uznał 
tych poglądów za przesądzające sporną kwestię. Nieuzasadniony jest też zarzut 
naruszenia art. 228  § 1 i 2 k.p.c. wiązany w skardze z niewzięciem pod uwagę 
znanego Sądowi z urzędu dowodu z opinii Instytutu Górnictwa Odkrywkowego 
„Poltegor” i opinii Katedry Górnictwa Odkrywkowego AGH, z których wynikała 
definicja pojęcia przodka w kopalniach węgla brunatnego. Wzięcie pod rozwagę 
treści tych opinii, nawet jeśli przyjąć za trafne przypisanie Sądowi ich znajomości z 
urzędu, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż ten przesądzony został 
przez ustalenie zakresu obowiązków pracowniczych wykonywanych przez 
ubezpieczonego i jego kwalifikacji prawnej. 
             Z wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych (art. 39813 § 
2 k.p.c.) wynika, że ubezpieczony wykonywał pracę wulkanizatora taśm 
przenośnikowych znajdujących się na koparkach i przenośnikach przesuwnych 
polegającą na montażu, konserwacji i naprawie tych taśm. Istota sporu w tej 
sprawie polegała na dokonaniu przyporządkowania tej pracy do przepisów 
definiujących pracę górniczą. 
             Sąd Apelacyjny przedstawił i omówił przepisy prawa materialnego mające 
zastosowanie w sprawie. Według art. 37 ust. 1 ustawy  z dnia 17 grudnia 1998 r. o 
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity 
tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) obowiązującego w czasie 
zatrudnienia ubezpieczonego a skreślonego z dniem 1 stycznia 2007 r., jak również 
według obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego wyroku art. 50d tej ustawy, 
przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym, między 
innymi, w kopalniach węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym 
okresy pracy (poza innymi, niemającymi znaczenia w tej sprawie) w przodkach 
bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach 
przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, 

 
12
ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach 
szybowych. Zarówno w poprzednio obowiązującym stanie prawnym jak i obecnie 
minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został upoważniony do 
szczegółowego określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw 
gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa stanowisk pracy, na 
których zatrudnienie zalicza się w wymiarze półtorakrotnym (art. 37 ust. 3  ustawy o 
emeryturach i rentach a obecnie art. 50d ust. 3 tej ustawy). Ten sam minister został 
też upoważniony do określenia ( w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw 
gospodarki i spraw Skarbu Państwa) stanowisk, na których zatrudnienie uważa się 
za pracę górniczą na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego. Dla ustalenia 
uprawnień emerytalnych ubezpieczonego istotne było przesądzenie wykonywania 
przez niego w odpowiednim czasie pracy górniczej i pracy górniczej zaliczanej w 
rozmiarze półtorakrotnym. Oczywiste jest, że zakres pojęcia pracy górniczej jest 
szerszy niż pracy górniczej zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym. Sporna kwestia 
sprowadzała się do zaliczenia pracy (górniczej) ubezpieczonego w wymiarze 
półtorakrotnym. 
             W ocenie Sądu Najwyższego, Sad Apelacyjny słusznie dokonał 
porównania treści załączników do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej 
z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy 
górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy 
ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub  renty (Dz. U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8) 
obowiązującego zgodnie z art. 194 ustawy o emeryturach i rentach. W wykazie 
stanowiącym załącznik nr 2 do tego rozporządzenia wymieniono 32 stanowiska 
pracy w kopalniach węgla brunatnego oraz w przedsiębiorstwach i innych 
podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń węgla brunatnego, na których 
zatrudnienie uważa się za pracę górniczą. Wśród tych stanowisk wymieniono pod 
pozycją 30 wulkanizatora taśm przenośnikowych na odkrywce. Natomiast wykaz 
stanowiący załącznik nr 3 do tego rozporządzenia w części III zawierający 
wymienienie stanowisk pracy, na których okresy pracy zalicza się w wymiarze 
półtorakrotnym w kopalniach węgla brunatnego obejmuje tylko 8 stanowisk. Nie ma 
wśród nich stanowiska wulkanizatora. Ubezpieczony twierdził, że dotyczy go 
stanowisko wymienione pod pozycją 1 tego wykazu to znaczy stanowisko górnika 

 
13
kopalni odkrywkowej.  Taki pogląd nie może być zaakceptowany. Gdyby tak 
rozumieć stanowisko pracy wymienione pod pozycją 1,  wszyscy objęci 
załącznikiem nr 2 mogliby być uważani za wykonujący pracę zaliczaną w wymiarze 
półtorakrotnym. Wszyscy wykonywali w pewnym sensie pracę górnika kopalni 
odkrywkowej, skoro zostali objęci wykazem stanowisk pracy górniczej w kopalni 
węgla brunatnego. Tymczasem tylko nieliczne spośród stanowisk pracy górniczej 
uzasadniają zaliczenie pracy na nich w wymiarze półtorakrotnym. Przykładowo 
można podać, że załącznik nr 2 obejmuje trzy stanowiska pracy górnika ( górnik na 
odkrywce, górnik – odwadniacz złóż na odkrywce, górnik strzałowy na odkrywce i 
jego pomocnik). Załącznik nr 3 obejmuje dwa stanowiska pracy górnika: górnika 
kopalni odkrywkowej i górnika strzałowego kopalni odkrywkowej. Pominięte zostało 
stanowisko górnika odwadniacza. Spośród 12 stanowisk pracy operatorów 
zamieszczonych w załączniku nr 2 tylko cztery znalazły się w załączniku nr 3. 
Skoro zatem stanowisko pracy wulkanizatora taśm przenośnikowych na odkrywce 
zawarte w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 nie zostało objęte wykazem- 
załącznikiem nr 3, to oznacza to niemożliwość zaliczenia pracy wykonywanej na 
tym stanowisku w wymiarze półtorakrotnym. Stanowisko górnika kopalni 
odkrywkowej wymienione pod pozycją 1 załącznika nr 3 to stanowisko górnika na 
odkrywce z pozycji 1 załącznika nr 2 a nie również stanowisko  wulkanizatora z 
pozycji nr 30 załącznika nr 3.  
             Przedstawiona analiza prowadzi zatem do wniosku niezasadności zarzutów 
naruszenia prawa materialnego przedstawionych w skardze kasacyjnej. 
 
             Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna jako pozbawiona 
uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c.