Orzeczenie · 2020-12-08

I UK 425/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-12-08
SNubezpieczenia społeczneskładkiŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnatermindoręczenieZUSubezpieczenia społecznepostępowanie cywilneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Piotra Prusinowskiego rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonego Ł. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. w sprawie o składki. Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 22 stycznia 2019 r., które oddaliło zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 lipca 2018 r. o odrzuceniu odwołania od decyzji ZUS. Sądy niższych instancji uznały, że odwołanie zostało wniesione z nadmiernym przekroczeniem miesięcznego terminu, który rozpoczął bieg od doręczenia decyzji. Kluczową kwestią było doręczenie decyzji osobie trzeciej, B. B., która była w nieformalnym związku z ubezpieczonym i posiadała jego upoważnienie do odbioru korespondencji. Sądy uznały, że odebranie decyzji przez B. B. było skuteczne, a ewentualne zagubienie przesyłki nie stanowiło przyczyny niezależnej od ubezpieczonego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na brak podstaw prawnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości czy rozbieżności w orzecznictwie. Podkreślono, że ocena nadmiernego przekroczenia terminu i przyczyn niezależnych od strony należy do sądu orzekającego w oparciu o konkretne okoliczności sprawy. Nie stwierdzono również oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby elementarnych uchybień przepisom prawa. Sąd Najwyższy zasądził od ubezpieczonego koszty postępowania kasacyjnego i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w postępowaniu przed organami rentowymi oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego i oceny przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej. Orzeczenie SN odmawia przyjęcia skargi, co ogranicza jego wartość jako precedensu merytorycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy doręczenie decyzji organu rentowego osobie trzeciej, upoważnionej przez adresata do odbioru korespondencji, jest skuteczne i czy zagubienie przesyłki przez tę osobę stanowi przyczynę niezależną od adresata?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, a zagubienie przesyłki przez osobę trzecią nie stanowi przyczyny niezależnej od adresata, jeśli osoba ta posiadała ważne upoważnienie.

Uzasadnienie

Sądy niższych instancji uznały, że doręczenie decyzji B. B., która posiadała upoważnienie od ubezpieczonego, było skuteczne. Fakt zagubienia przesyłki przez B. B. nie był traktowany jako przyczyna niezależna od ubezpieczonego, zwłaszcza że upoważnienie nie zostało cofnięte, a kolejne przesyłki były odbierane przez tę samą osobę.

Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji ZUS spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, rozbieżności w orzecznictwie, oczywista zasadność)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wskazanych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził brak wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Podkreślono, że ocena nadmiernego przekroczenia terminu i przyczyn niezależnych od strony należy do sądu orzekającego. Nie stwierdzono również oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby elementarnych uchybień przepisom prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
Ł. Z.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 477 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący wnoszenie odwołań od decyzji organów rentowych i zasady ich odrzucenia w przypadku przekroczenia terminu.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 42 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy sposobu doręczania pism osobom fizycznym.

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczenia pisma w razie nieobecności adresata.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczenia zastępczego.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji organu rentowego osobie upoważnionej przez adresata jest skuteczne. • Zagubienie przesyłki przez osobę trzecią nie stanowi przyczyny niezależnej od adresata. • Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Odrzucone argumenty

Doręczenie zastępcze było nieskuteczne, ponieważ przesyłkę odebrała osoba trzecia, a nie adresat. • Przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nie było nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego. • W sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

Fakt natomiast, że przesyłka została zagubiona nie stanowi okoliczności niezależnej od odwołującego. • Gdyby odwołujący miał wątpliwości co do rzetelności lub stanu zdrowia psychicznego (...) osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, winien był cofnąć upoważnienie, jednakże tego nie uczynił. • Regulacja art. 477^9 § 3 k.p.c. oparta jest na zwrotach niedookreślonych, co prowadzi do stwierdzenia, że to sąd decyduje czy przekroczenie terminu jest nadmierne i czy nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. • Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań.

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w postępowaniu przed organami rentowymi oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego i oceny przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej. Orzeczenie SN odmawia przyjęcia skargi, co ogranicza jego wartość jako precedensu merytorycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - skuteczności doręczenia zastępczego w sprawach ubezpieczeniowych, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników i ubezpieczonych.

Czy zagubienie pisma przez osobę trzecią unieważnia doręczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst