I UK 418/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmiertelnego wypadku R. K., kierowcy międzynarodowego transportu drogowego. R. K. zginął w Niemczech, potrącony przez samochód podczas podróży służbowej. Zdarzenie miało miejsce po tym, jak kierowca wraz z innymi opuścił samochód, aby załatwić potrzebę fizjologiczną, po wcześniejszym spożyciu alkoholu i oglądaniu meczu. Niemiecka policja stwierdziła, że poszkodowany wszedł na jezdnię nieuważnie i był pod wpływem alkoholu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił odszkodowania, uznając, że wypadek spowodowany przez nietrzeźwego pracownika zerwał związek z pracą. Sąd Rejonowy przyznał odszkodowanie, argumentując, że potrzeba fizjologiczna jest czynnością związaną z pracą, a spożycie alkoholu w czasie wolnym nie wyłącza ochrony. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, twierdząc, że udział w imprezie alkoholowej i opuszczenie samochodu zerwało związek z celem podróży służbowej. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną. Podkreślił, że czas oczekiwania na pracę w podróży służbowej nie jest typowym czasem wolnym, a potrzeba fizjologiczna jest czynnością pozostającą w związku z pracą. Nawet spożycie alkoholu nie zrywa tego związku, chyba że pracownik był w stanie nietrzeźwości i znacząco przyczynił się do wypadku, co nie zostało udowodnione. Ponadto, w przypadku śmierci pracownika, świadczenia przysługują rodzinie niezależnie od jego przyczynienia się. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając prawo do odszkodowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia wypadku przy pracy w podróży służbowej, zwłaszcza w kontekście spożycia alkoholu przez pracownika i czynności z życia prywatnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy w podróży służbowej i potrzeby fizjologicznej. Konieczność ustalenia stanu nietrzeźwości i znaczącego przyczynienia się do wypadku w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wypadek pracownika w podróży służbowej, który nastąpił po spożyciu alkoholu i podczas załatwiania potrzeb fizjologicznych, pozostaje w związku z pracą i uprawnia do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypadek pozostaje w związku z pracą, jeśli pracownik oczekiwał na polecenie pracy w dniu następnym, a potrzeba fizjologiczna jest czynnością związaną z pracą. Spożycie alkoholu nie wyłącza świadczeń, chyba że pracownik był w stanie nietrzeźwości i znacząco przyczynił się do wypadku, co nie zostało udowodnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że czas oczekiwania na pracę w podróży służbowej jest czasem pozostawania do dyspozycji pracodawcy. Potrzeba fizjologiczna jest czynnością związaną z pracą. Nawet spożycie alkoholu nie zrywa związku z pracą, jeśli nie prowadzi do stanu nietrzeźwości i znaczącego przyczynienia się do wypadku. W przypadku śmierci pracownika, rodzina ma prawo do świadczeń niezależnie od jego przyczynienia się.
Czy okoliczności takie jak spożycie alkoholu i opuszczenie pojazdu służbowego przez kierowcę w podróży służbowej mogą zerwać związek zdarzenia z celem podróży służbowej i wykonywaniem powierzonych czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik oczekiwał na dalsze polecenia pracy w dniu następnym, a opuszczenie pojazdu było spowodowane potrzebą fizjologiczną. Spożycie alkoholu w ilości niepozbawiającej zdolności do pracy w kolejnym dniu nie jest wystarczające do zerwania tego związku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że czas oczekiwania na pracę w podróży służbowej jest okresem pozostawania do dyspozycji pracodawcy. Potrzeby fizjologiczne są naturalne i nie można ich traktować jako czynności pozostających w sprzeczności z celem podróży służbowej. Nawet spożycie alkoholu nie musi prowadzić do zerwania związku z pracą, jeśli nie wpływa na zdolność do wykonywania obowiązków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
| H. D. - Międzynarodowy Transport Drogowy | spółka | zainteresowany |
| R. K. | osoba_fizyczna | syn odwołującej się (zmarły) |
Przepisy (5)
Główne
ustawa wypadkowa art. 3 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Wypadek w podróży służbowej jest z istoty wypadkiem w czasie wolnym dla pracownika. Ustawodawca zapewnił ubezpieczonym ochronę nie tylko w czasie wykonywania obowiązków pracowniczych lub czynności z nim związanych, ale również w czasie wolnym w podróży służbowej. Zachowanie poszkodowanego pozostawało w związku ze stosunkiem pracy kierowcy i potrzebą wykonywania pracy, którą miał świadczyć w dniu następnym.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania reformatoryjnego przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
ustawa wypadkowa art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepis ten zapewnia ochronę w okolicznościach leżących poza sferą spraw związanych z pracą, a więc rozciąga ochronę na czynności ze sfery spraw prywatnych, zaliczając te okoliczności do sfery spraw służbowych. Jednak chodzi tu jedynie o te czynności, które wprawdzie nie mieszczą się w pojęciu wykonywania zwykłych czynności albo poleceń przełożonych, lecz pozostają z tymi czynnościami albo poleceniami w funkcjonalnym związku (nie tylko czasowym).
ustawa wypadkowa art. 21 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, który będąc, między innymi, w stanie nietrzeźwości przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku. Oznacza to, że do zerwania więzi z pracą wskutek stanu nietrzeźwości pracownika dochodzi w przypadkach szczególnych, w których poszkodowany w zdarzeniu wypadkowym w ogóle nie może być uznany za pracownika ze względu na niewykonywanie pracy lub niepozostawanie w dyspozycji pracodawcy.
ustawa wypadkowa art. 21 § ust. 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
W przypadku śmierci pracownika wskutek zdarzenia wypadkowego świadczenia wypadkowe zawsze przysługują uprawnionym członkom jego rodziny, bez względu na potencjalny stopień przyczynienia się zmarłego w stanie nietrzeźwym do spowodowania wypadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrzeba fizjologiczna jest czynnością pozostającą w związku z pracą w podróży służbowej. • Czas oczekiwania na pracę w podróży służbowej jest czasem pozostawania do dyspozycji pracodawcy. • Spożycie alkoholu w ilości niepozbawiającej zdolności do pracy w kolejnym dniu nie zrywa związku z pracą. • W przypadku śmierci pracownika, świadczenia przysługują rodzinie niezależnie od jego przyczynienia się do wypadku. • Brak dowodów na stan nietrzeźwości poszkodowanego i jego znaczące przyczynienie się do wypadku.
Odrzucone argumenty
Spożycie alkoholu i opuszczenie samochodu zerwało związek z celem podróży służbowej i wykonywaniem powierzonych czynności. • Wypadek był wynikiem wkroczenia na jezdnię przez poszkodowanego będącego pod wpływem alkoholu. • Zachowanie poszkodowanego spowodowało zerwanie więzi między sytuacją a celem podróży służbowej.
Godne uwagi sformułowania
Wypadek w podróży służbowej jest z istoty wypadkiem w czasie wolnym dla pracownika. • Zachowanie poszkodowanego pozostawało w związku ze stosunkiem pracy kierowcy i potrzebą wykonywania pracy, którą miał świadczyć w dniu następnym. • Stanowisko, że jakiekolwiek ilości alkoholu spożywanego w związku pracą lub w oczekiwaniu na pracę zrywają związek z wykonywaniem lub oczekiwaniem na wykonywanie powierzonych mu zadań, jest niezgodne z brzmieniem art. 21 ust. 2 ustawy wypadkowej. • Osoba trzeźwa przechodząca ulicę nawet w miejscu ruchliwym z reguły nie wpada pod samochód.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wypadku przy pracy w podróży służbowej, zwłaszcza w kontekście spożycia alkoholu przez pracownika i czynności z życia prywatnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy w podróży służbowej i potrzeby fizjologicznej. Konieczność ustalenia stanu nietrzeźwości i znaczącego przyczynienia się do wypadku w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza kwestię wypadków przy pracy w kontekście podróży służbowych, spożycia alkoholu i czynności prywatnych, co jest częstym dylematem w praktyce. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego jest istotne dla pracodawców i pracowników.
“Czy alkohol w podróży służbowej zawsze oznacza brak odszkodowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 150 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.