Orzeczenie · 2019-01-24

I UK 396/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-01-24
SNubezpieczenia społeczneprawo emerytalneWysokanajwyższy
emeryturaubezpieczenie społeczne rolnikówskładkistaż pracyprzedawnienieSąd Najwyższyprawo pracy i ubezpieczeń społecznych

Sprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego T. C. do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony domagał się zaliczenia do 25-letniego stażu pracy okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, za które nie opłacił składek, argumentując, że składki te uległy przedawnieniu. Sądy pierwszej i drugiej instancji oddaliły odwołanie, wskazując, że zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS, okresy ubezpieczenia rolników mogą być uwzględnione tylko wtedy, gdy zostały za nie opłacone składki. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Podkreślono, że przedawnienie zobowiązania składkowego nie jest równoznaczne z ustawowym zwolnieniem z obowiązku jego opłacenia, a jedynie oznacza niemożność jego egzekucji. Sąd Najwyższy przywołał wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym okresy ubezpieczenia rolników mogą być zaliczone do stażu pracy tylko wtedy, gdy za te okresy opłacono składki, lub gdy istniał ustawowy wyjątek od tego obowiązku (np. art. 40 ustawy z 1977 r.), czego nie było w przypadku ubezpieczonego, którego okresy podlegania ubezpieczeniu przypadały na czas obowiązywania późniejszych ustaw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów ubezpieczenia rolników do stażu pracy przy ustalaniu prawa do emerytury, w kontekście obowiązku opłacania składek i skutków przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ubezpieczeniem rolników i przepisami obowiązującymi w określonych okresach. Interpretacja art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, za które nie opłacono składek, mogą być zaliczone do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku, jeśli zobowiązanie składkowe uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okresy te nie mogą być zaliczone, ponieważ warunkiem uwzględnienia okresów ubezpieczenia rolników jest opłacenie za nie składek, a przedawnienie nie jest równoznaczne z ustawowym zwolnieniem z tego obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach wymaga opłacenia składek za okresy ubezpieczenia rolników, aby mogły być one zaliczone do stażu. Przedawnienie zobowiązania składkowego nie znosi pierwotnego obowiązku jego opłacenia ani nie jest równoznaczne z ustawowym zwolnieniem, które mogłoby uzasadniać zaliczenie okresu bez opłacenia składek.

Czy pismo Prezesa KRUS zawierające sugestię o zaliczeniu okresów ubezpieczenia mimo nieopłacenia składek korzysta z domniemania prawdziwości na podstawie art. 244 § 1 k.p.c.?

Odpowiedź sądu

Nie, jedynie część zaświadczająca dokumentu urzędowego korzysta z domniemania prawdziwości. Sugestia Prezesa KRUS była oceną, a nie częścią zaświadczającą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił część zaświadczającą dokumentu urzędowego od jego oceny. Pismo KRUS zawierało informację o nieopłaceniu składek i ich przedawnieniu (część zaświadczająca, korzystająca z domniemania), ale sugestia o zaliczeniu okresu była oceną Prezesa KRUS, która nie podlegała domniemaniu prawdziwości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
T. C.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (12)

Główne

ustawa emerytalna art. 184

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 10 § 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy ubezpieczenia społecznego rolników mogą być uwzględnione tylko, jeśli opłacono za nie składki przewidziane w odrębnych przepisach. Przedawnienie składek nie jest równoznaczne z ustawowym zwolnieniem.

rozporządzenie art. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Pomocnicze

ustawa

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin

ustawa

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

ustawa art. 40

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin

Przepis ten przewidywał zwolnienie z obowiązku opłacania składki przez pierwsze 5 lat gospodarowania dla rolników rozpoczynających działalność przed 35. rokiem życia. Nie miał zastosowania w analizowanej sprawie.

Ordynacja podatkowa art. 59 § 1 pkt 9

Ordynacja podatkowa

Przedawnienie zobowiązania składkowego powoduje jego wygaśnięcie.

ustawa art. 52 § 1 pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

k.p.c. art. 244 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Tylko część zaświadczająca korzysta z domniemania prawdziwości.

k.p.c. art. 398 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okresy ubezpieczenia rolników mogą być zaliczone do stażu pracy tylko po opłaceniu składek. • Przedawnienie zobowiązania składkowego nie jest równoznaczne z ustawowym zwolnieniem z obowiązku jego opłacenia. • Pismo KRUS zawierające ocenę nie korzysta z domniemania prawdziwości.

Odrzucone argumenty

Okresy ubezpieczenia rolników, za które nie opłacono składek, powinny być zaliczone do stażu pracy, ponieważ składki uległy przedawnieniu. • Pismo KRUS z dnia 12 sierpnia 2016 r. powinno być traktowane jako dowód korzystający z domniemania prawdziwości.

Godne uwagi sformułowania

przedawnienie powoduje, że obciążająca skarżącego w przeszłości należność składkowa wygasła • publicznoprawna więź zobowiązaniowa przestaje istnieć • instytucja przedawnienia ma na celu stabilizację stosunków prawnych, przy czym owa stabilizacja działa w obie strony • nie można utożsamiać ustawowego zwolnienia z obowiązku składkowego z aktualną niemożnością uiszczenia składek w związku z ich przedawnieniem

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący

Maciej Pacuda

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów ubezpieczenia rolników do stażu pracy przy ustalaniu prawa do emerytury, w kontekście obowiązku opłacania składek i skutków przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ubezpieczeniem rolników i przepisami obowiązującymi w określonych okresach. Interpretacja art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu emerytur i prawa do świadczeń, a także pokazuje złożoność przepisów dotyczących rolników i skutków przedawnienia zobowiązań. Jest to istotne dla osób pracujących w rolnictwie lub mających z nim powiązania.

Emerytura rolnika: czy przedawnione składki dają prawo do świadczeń?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst