I UK 385/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej podlegania ubezpieczeniu społecznemu po cofnięciu skargi kasacyjnej przez organ rentowy.
Sprawa dotyczyła odwołania spółki J.-Bud-Tech od decyzji ZUS w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, stwierdzając, że zainteresowani nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom. Pełnomocnik ZUS wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Następnie pełnomocnik ZUS cofnął skargę kasacyjną, wnosząc o umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy k.p.c. i specyfikę spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, umorzył postępowanie kasacyjne.
Sąd Najwyższy w składzie Zbigniew Hajn (przewodniczący), Romualda Spyt i K. Staryk (sprawozdawca) rozpoznał sprawę z odwołania J.-Bud-Tech Spółki z o.o. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, z udziałem M. C. i in., o podleganie ubezpieczeniu społecznemu. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego na skutek skargi kasacyjnej pełnomocnika ZUS od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację spółki, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i poprzedzające go decyzje organu rentowego, stwierdzając, że zainteresowani nie podlegali obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako osoby zatrudnione na podstawie umów zlecenia u płatnika składek J.-Bud-Tech Sp. z o.o. Sąd Apelacyjny zasądził od organu rentowego na rzecz spółki zwrot kosztów procesu. Skarga kasacyjna ZUS zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 382 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 8 ust. 2a w zw. z art. 4 pkt 2a, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jednakże, w piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2011 r., pełnomocnik organu rentowego cofnął skargę kasacyjną, wnosząc o umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące cofnięcia skargi kasacyjnej, w tym wyjątki dla spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające umorzenie postępowania. Na podstawie art. 398^21 k.p.c. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest dopuszczalne, a jego skutkiem jest umorzenie postępowania kasacyjnego, chyba że czynność ta naruszałaby słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do nowelizacji k.p.c. wprowadzającej skargę kasacyjną oraz do przepisów dotyczących cofnięcia środków odwoławczych. Wskazał, że w sprawach cywilnych cofnięcie skargi kasacyjnej prowadzi do umorzenia postępowania na podstawie art. 398^21 k.p.c. w zw. z art. 203 § 4 k.p.c. Wyjątek stanowi prawo pracy i ubezpieczenia społeczne, gdzie stosuje się art. 469 k.p.c. w zw. z art. 203 § 4 k.p.c., jednakże w niniejszej sprawie nie stwierdzono naruszenia słusznego interesu ubezpieczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania kasacyjnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.-Bud-Tech Spółka z o. o. | spółka | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | pozwany |
| M. C. i in. | osoba_fizyczna | zainteresowani |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania kasacyjnego w przypadku cofnięcia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność cofnięcia środków odwoławczych w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, wskazując, że sąd uzna je za niedopuszczalne, gdyby naruszały słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez niedokonanie ustaleń faktycznych obejmujących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez niedokonanie ustaleń faktycznych obejmujących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez niedokonanie ustaleń faktycznych obejmujących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację Spółki, zmienił wyrok Sądu Okręgowego mimo braku ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację Spółki, zmienił wyrok Sądu Okręgowego mimo braku ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Błędna wykładnia polegająca na przyjęciu, że rozszerzenie pojęcia pracownika na jego aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej świadczonej na rzecz własnego pracodawcy jednoznacznie przemawia za uznaniem go za pracownika również w tej sferze dla celów ubezpieczeń społecznych.
u.s.u.s. art. 4 § pkt 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Błędna wykładnia polegająca na przyjęciu, że rozszerzenie pojęcia pracownika na jego aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej świadczonej na rzecz własnego pracodawcy jednoznacznie przemawia za uznaniem go za pracownika również w tej sferze dla celów ubezpieczeń społecznych.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Błędna wykładnia polegająca na przyjęciu, że przepis ten wymaga przeprowadzenia dowodu, że zawarte umowy cywilnoprawne w istocie spełniały warunki do uznania ich za umowy o pracę.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Błędna wykładnia polegająca na przyjęciu, że przepis ten nie stanowi dostatecznej podstawy prawnej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym w przypadku związania stosunkiem o charakterze cywilnoprawnym wynikającym z faktu zawarcia umów zlecenia z innym podmiotem niż pracodawca, w wyniku której praca była wykonywana na rzecz pracodawcy, a więc w warunkach objętych hipotezą normy prawnej art. 8 ust. 2a ustawy systemie ubezpieczeń społecznych, przy jednoczesnym uznaniu, że tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie można wyprowadzać z zawartej umowy zlecenia.
k.p.c. art. 203 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany odpowiednio do cofnięcia skargi kasacyjnej w sprawach cywilnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cofnięcie skargi kasacyjnej przez organ rentowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 382, 328 § 2, 391 § 1, 386 § 1, 316 § 1 k.p.c.). Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 8 ust. 2a, art. 4 pkt 2a, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Godne uwagi sformułowania
kasacja została zastąpiona nadzwyczajnym środkiem odwoławczym określonym mianem skargi kasacyjnej wprowadzenie przez ustawodawcę takiej konstrukcji skargi kasacyjnej wyklucza możliwość skutecznego cofnięcia pozwu w postępowaniu kasacyjnym cofnięcie skargi kasacyjnej jest czynnością procesową niepodlegającą kontroli sądu i prowadzi do umorzenia postępowania kasacyjnego w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dopuszczalność cofnięcia apelacji określa treść art. 469 k.p.c. wraz - z odpowiednio stosowanym - art. 203 § 4 k.p.c. sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.
Skład orzekający
Zbigniew Hajn
przewodniczący
Romualda Spyt
członek
K. Staryk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty cofnięcia skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz zasady stosowania art. 469 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia skargi kasacyjnej; kwestia merytoryczna dotycząca umów zlecenia nie została rozstrzygnięta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej, pokazując mechanizm cofnięcia skargi kasacyjnej i jego konsekwencje w sprawach ubezpieczeniowych. Jednakże, kwestia merytoryczna dotycząca podlegania ubezpieczeniom nie została rozstrzygnięta.
“Cofnięcie skargi kasacyjnej: Kiedy Sąd Najwyższy umarza postępowanie?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UK 385/10
POSTANOWIENIE
Dnia 24 marca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący)
SSN Romualda Spyt
SSA K. Staryk (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania J.-Bud-Tech Spółki z o. o.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
z udziałem zainteresowanych: M. C. i in.,
o podleganie ubezpieczeniu społecznemu,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 marca 2011 r.,
skargi kasacyjnej odwołującej się spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4
maja 2010 r.,
umarza postępowanie kasacyjne.
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 4 maja 2010 r., Sąd Apelacyjny - Wydział Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu apelacji J.– Bud - Tech Spółki z o.o. od
wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4
czerwca 2009 r., zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje organu
rentowego w ten sposób, że stwierdził, iż w okresach wymienionych w tych
decyzjach zainteresowani: /.../ nie podlegali obowiązkowo ubezpieczeniom
emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu, jako osoby zatrudnione
na podstawie umów zlecenia u płatnika składek J. – Bud - Tech Spółki z o.o.,
2
zasądził od organu rentowego na rzecz J. – Bud - Tech Spółki z o.o kwotę 930 zł
tytułem zwrotu kosztów procesu.
Wyrok
Sądu
Apelacyjnego
zaskarżył
w
całości
skargą
kasacyjną
pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, opierając skargę kasacyjną na:
1/ na podstawie art. 3983 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), tj. naruszeniu
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 382 k.p.c., w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., poprzez
niedokonanie ustaleń faktycznych, obejmujących fakty istotne dla rozstrzygnięcia
sprawy, tj. czy w wyniku umów zlecenia zawartych pomiędzy zainteresowanymi a
J. - Bud - Tech Sp. z o.o., zleceniobiorcy wykonywali pracę na rzecz pracodawcy,
z którym pozostawali w stosunku pracy,
- art. 386 § 1 k.p.c. w zw. 316 §1 k.p.c., poprzez niewłaściwe ich
zastosowanie, w wyniku czego Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację Spółki, zmienił
wyrok Sądu Okręgowego z 4 czerwca 2009 r., i poprzedzające go decyzje organu
rentowego pomimo, że Sąd drugiej instancji nie dokonał ustaleń faktycznych co do
faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie przyjął też za własne ustaleń
faktycznych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji (z których jednoznacznie
wynikało, że w wyniku umów zlecenia zawartych pomiędzy zainteresowanymi a J.
- Bud - Tech Sp. z o.o., zleceniobiorcy wykonywali pracę na rzecz pracodawcy, z
którym pozostawali w stosunku pracy).
Z ostrożności procesowej skarżący podniósł również: na podstawie art. 3983
§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
(Dz.U. Nr 43, poz. 296, ze zm.):
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 2 a w zw. z art. 4
pkt 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz.U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą
na przyjęciu, że wynikające z przepisu rozszerzenie pojęcia pracownika na jego
aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli na jej podstawie świadczy
pracę na rzecz własnego pracodawcy, jednoznacznie przemawia za uznaniem, iż
również w sferze tej aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń
społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy, i to niezależnie od tego, czy
3
ową umowę cywilnoprawną zawarł bezpośrednio ze swoim pracodawcą, czy też jej
stroną jest osoba trzecia, oraz że w każdym przypadku określonym w art. 8 ust. 2a
ustawy, płatnikiem składek jest pracodawca,
- naruszenie prawa materialnego art. 8 ust. 2a w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.
z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na
przyjęciu, że przepis ten wymaga przeprowadzenia dowodu, że zawarte umowy
cywilnoprawne w istocie spełniały warunki do uznania ich za umowy o pracę,
- naruszenie prawa materialnego art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.
z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na
przyjęciu, że przepis ten nie stanowi dostatecznej podstawy prawnej objęcia
obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, w przypadku związania stosunkiem
o charakterze cywilnoprawnym wynikającym z faktu zawarcia z umów zlecenia z
innym podmiotem niż pracodawca, w wyniku której praca była wykonywana na
rzecz pracodawcy, a więc w warunkach objętych hipotezą normy prawnej art. 8
ust. 2 a ustawy systemie ubezpieczeń społecznych, przy jednoczesnym uznaniu,
że tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie można
wyprowadzać z zawartej umowy zlecenia.
Wskazując na powyższe wniósł o:
uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w całości i przekazanie
sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie
zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w całości i orzeczenie co do istoty
sprawy poprzez oddalenie apelacji.
W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2011 r. pełnomocnik organu
rentowego cofnął skargę kasacyjną z dnia 23 sierpnia 2010 r. od wyroku Sądu
Apelacyjnego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 maja 2010 r. w
sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, wnosząc o umorzenie
postępowania w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4
W wyniku nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z
dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz
ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. nr 13, poz. 98)
kasacja została zastąpiona nadzwyczajnym środkiem odwoławczym określonym
mianem skargi kasacyjnej. Dotychczasowy rozdział 11 działu V ("Środki
odwoławcze") został uchylony, a skargę kasacyjną uregulowano w nowym,
osobnym dziale Va. Skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń prawomocnych. Nie
wywołuje ona skutku suspensywnego w postaci wstrzymania uprawomocnienia się
zaskarżonego nią orzeczenia. Wprowadzenie przez ustawodawcę takiej konstrukcji
skargi
kasacyjnej
wyklucza
możliwość
skutecznego
cofnięcia
pozwu
w
postępowaniu kasacyjnym.
W postanowieniu z dnia 17.10. 2008 r. w sprawie I CSK 552/07 (LEX nr
494147) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż cofnięcie skargi kasacyjnej jest
czynnością procesową niepodlegającą kontroli sądu i prowadzi do umorzenia
postępowania kasacyjnego. Kierując się treścią art. 39821 k.p.c. należy stwierdzić,
że w sprawach cywilnych wobec braku szczególnej regulacji – do cofnięcia skargi
kasacyjnej stosuje się odpowiednio art. 391 § 2 k.p.c., co oznacza, że w razie
takiego cofnięcia Sąd Najwyższy obligatoryjnie umarza postępowanie kasacyjne i
orzeka, jak przy cofnięciu pozwu.
Wyjątek od tej zasady jest przewidziany w sprawach z zakresu prawa pracy i
ubezpieczeń społecznych. W tych sprawach dopuszczalność cofnięcia apelacji
określa treść art. 469 k.p.c. wraz - z odpowiednio stosowanym - art. 203 § 4 k.p.c.
Stosownie do art. 469 k.p.c. - sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu,
sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie
roszczenia za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała
słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.
W ocenie Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie nie występują okoliczności
wymienione w tym przepisie.
Z tych względów Sąd Najwyższy wobec cofnięcia skargi kasacyjnej przez
organ rentowy na podstawie art. 39821 k.p.c. umorzył postępowanie kasacyjne.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI