II UK 121/05

Sygn. akt II UK 121/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Maria Tyszel 
 
 
w sprawie z wniosku G. R. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. 
o rentę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2006 r., 
kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w G. 
z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odmawia przyjęcia kasacji. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.   wyrokiem z 29 
października 2003 r.,   oddalił odwołanie G. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych Oddziału w G. z 27 kwietnia 2000 r. odmawiającej jej prawa do renty z 
tytułu niezdolności do pracy, uznając, że nie spełnia wszystkich przesłanek z art. 57 
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), zwanej dalej 
„ustawą o FUS”, ponieważ nie wykazała okresów składkowych z nieskładkowymi w 
wymiarze wymaganym do powstania prawa do tej renty. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy 
i Ubezpieczeń Społecznych w G. wyrokiem z dnia 19 stycznia 2005 r.,  oddalił 
apelację ubezpieczonej, a w uzasadnieniu swego orzeczenia podzielił ustalenia 
faktyczne i ich ocenę prawną dokonane w postępowaniu przed Sądem Okręgowym. 

 
 
2 
 
W kasacji od tego wyroku, wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 57 pkt 
1 w związku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13 ustawy o FUS przez błędną 
wykładnię pojęcia „niezdolność do pracy” oraz naruszenie art. 233 k.p.c. przez 
pominięcie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i art. 286 
k.p.c. „przez brak zobowiązania biegłych do wnikliwej analizy orzeczenia o 
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (...)” i wniosła o jego uchylenie w 
całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania 
wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu. Jako okoliczność, usprawiedliwiającą 
rozpoznanie 
kasacji 
wskazała 
fakt, 
iż 
„wskazane 
naruszenia 
przepisów 
postępowania są rażące, a w związku z tym skarga kasacyjna jest oczywiście 
uzasadniona (art. 3988 § 1 pkt 4 k.p.c.)” oraz powołano się na istnienie w sprawie 
potrzeby dokonania wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości i 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów tj. art. 12 ustawy o FUS oraz art. 
4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz 
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), zwanej 
dalej „ustawą o rehabilitacji”. 
 
Sąd Najwyższy dokonując wstępnej oceny kasacji, wziął pod uwagę co 
następuje: 
 
Wobec wejścia w życie z dniem 6 lutego 2005 r. ustawy z dnia 22 grudnia 
2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), stosownie do jej art. 
3, do złożenia kasacji i odmowy przyjęcia jej do rozpoznania od orzeczenia 
wydanego przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy 
dotychczasowe. 
 
Biorąc pod uwagę okoliczność, że kasacja w sprawie została złożona po 
upływie przepisanego prawem terminu, w pierwszej kolejności ocenie Sądu 
Najwyższego podlega zasadność postanowienia o przywróceniu terminu do 
wniesienia kasacji, wydanego przez Sąd  Apelacyjny w dniu 18 maja 2005 r. Jak 
wynika z akt sprawy, zaskarżony kasacją wyrok z 19 stycznia 2005 r. został 
ubezpieczonej doręczony w dniu 11 marca 2005 r. (k. 116 akt), zatem przewidziany 
w art. 3934 § 1 k.p.c. miesięczny termin do wniesienia kasacji upłynął 11 kwietnia 
2005 r. Błędną zatem, była informacja podana przez Sąd Apelacyjny, 

 
 
3 
zamieszczona w piśmie adresowanym do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych 
w G. (k. 126 akt), w wykonaniu postanowienia tegoż Sądu z 14 kwietnia 2005 r., iż 
„termin do wniesienia kasacji upływa 19 kwietnia 2005 r.”. Ta błędna informacja 
została przekazana w piśmie dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w G., 
zawiadamiającym radcę prawnego J. T. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z 
urzędu w niniejszym postępowaniu kasacyjnym. Zważywszy na okoliczność, że 
pełnomocnik został zawiadomiony o ustanowieniu go w tym charakterze dopiero 21 
kwietnia 2005 r., a kasację wraz z umotywowanym wnioskiem o przywrócenie 
terminu do jej wniesienia złożył w placówce pocztowej  w dniu 26 kwietnia 2005 r.  
należy uznać, że przywrócenie terminu do wniesienia kasacji przed Sądem 
Apelacyjnym było uzasadnione. 
 
Przed dokonaniem oceny kasacji Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że 
wszystkie powołane w niej przepisy dotyczące postępowania kasacyjnego są 
wadliwe, ponieważ pełnomocnik ubezpieczonej, jako podstawę formułowania 
zarzutów kasacyjnych i okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji wskazał 
przepisy kodeksu postępowania cywilnego, które do wniesionego przezeń środka 
zaskarżenia nie mogą mieć zastosowania. Przepisy art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 
3983 § 1 pkt 2 k.p.c., art. 3988 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 3988  § 1 pkt 4 k.p.c. są 
przepisami dotyczącymi skargi kasacyjnej, a nie kasacji, zostały wprowadzone z 
dniem 6 lutego 2005 r.  poprzez art. 1 przytoczonej wyżej ustawy nowelizującej 
Kodeks postępowania cywilnego z dnia 22 grudnia 2004 r., i – zgodnie z jej wyżej 
przytoczonym art. 3 – nie mają zastosowania do kasacji od wyroku wydanego 
przed dniem 6 lutego 2005 r. Mimo tej wadliwości, ponieważ wniesiona w sprawie 
kasacja spełnia formalnie wymagania art. 3933 k.p.c. Sąd Najwyższy, poddał ją 
ocenie stosownie do art. 393 k.p.c. Zgodnie z jego § 1, Sąd Najwyższy może 
odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne 
zagadnienie prawne, względnie nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych 
budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie 
lub jeśli kasacja jest oczywiście bezzasadna. 
 
Przedstawione zagadnienie wyjaśnienia wzajemnego stosunku pojęć: 
„niezdolność do pracy” i „umiarkowany stopień niezdolności” wraz z wykładnią 
powołanych przez skarżącego przepisów ustawy o FUS i ustawy o rehabilitacji, nie 

 
 
4 
wymaga rozstrzygnięcia Sądu  Najwyższego, ponieważ było już przedmiotem 
analizy utrwalonego orzecznictwa (por. wyrok SN z 28 stycznia 2004 r., II UK 
222/03, OSNP 2004 Nr 19, poz. 340 – powołany przez skarżącego – oraz wyrok 
SN z 11  lutego 2005 r., I UK 177/04, OSNP 2005 r. Nr 18, poz. 290), a poglądy 
tam wyrażone nie prowadzą, wbrew twierdzeniom skarżącego, do żadnej 
rozbieżności w orzecznictwie, zachowując aktualność. 
 
Druga z przedstawionych przez skarżącego, okoliczności uzasadniających 
rozpoznanie kasacji – „oczywista zasadność” nie została przez skarżącego 
wykazana. Nie można za taką uznać podniesionego, i to w dodatku w sposób 
nieprecyzyjny – bez podania właściwego paragrafu art. 233 k.p.c. – zarzutu 
niewłaściwego zastosowania przez Sąd drugiej instancji art. 233 k.p.c., jak i 
naruszenia art. 286 k.p.c. poprzez „brak zobowiązania biegłych do wnikliwej analizy 
orzeczenia 
o 
umiarkowanym 
stopniu 
niepełnosprawności 
ubezpieczonej”. 
Judykatura konsekwentnie stoi na stanowisku, iż zaskarżone orzeczenie tylko 
wówczas w sposób rażący narusza prawo, gdy naruszenie to jest widoczne 
ewidentnie, już „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby dodatkowej analizy 
szczegółów sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 września 2003 r., 
IV CZ 100/03, nie publikowane), a o takiej sytuacji nie może być mowy w przypadku 
zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że autor kasacji kwestionuje 
ocenę Sądu Apelacyjnego co do faktu zdolności ubezpieczonej do pracy, natomiast 
nie kwestionuje innego, istotnego w sprawie ustalenia tego Sądu, iż ubezpieczona 
nie posiada wymaganych przez przepis art. 58 ust. 1 pkt 5 ustawy o FUS pięciu lat 
okresów składkowych i nieskładkowych (piąta i siódma strona uzasadnienia wyroku 
Sądu Apelacyjnego), a tym ustaleniem – stosownie do art. 39311 § 2 k.p.c., - Sąd 
Najwyższy jest związany. Tak więc, nawet gdyby wnioskodawczyni została uznana 
za niezdolną do pracy (częściowo lub całkowicie), to i tak nie spełniłaby warunków 
do uzyskania prawa do renty. Ta okoliczność dowodzi oczywistej bezzasadności, 
wniesionej w sprawie kasacji. Zawarte w niej sformułowanie, iż „od decyzji 
sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zależy zwykle byt 
wnioskodawców (...)” nie może stanowić przesłanki uzasadniającej rozpoznanie 
kasacji w rozumieniu art. 393 § 1 k.p.c., zważywszy chociażby na okoliczność, że 
Sąd Najwyższy nie jest Sądem powszechnym, zwykłej, trzeciej instancji, 

 
 
5 
dokonującym ustaleń faktycznych, lecz jest Sądem powołanym do sprawowania 
kontroli prawidłowości stosowania prawa przez sądy powszechne (art. 183 ust. 1 
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Dz. U. Nr 78, poz. 
483 ze sprost.) i art. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym 
(Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.). 
 
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 1 i § 3 
k.p.c. i art. 3938 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji postanowienia.