I UK 366/10

Sygn. akt I UK 366/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) 
SSN Romualda Spyt 
SSA Krzysztof Staryk (sprawozdawca) 
 
w sprawie z odwołania A. J. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o prawo do emerytury, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2011 r., 
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 22 czerwca 2010 r.,  
 
 
umorzyć postępowanie kasacyjne. 
 
 
                                                    Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny w wyroku  z dnia 22 czerwca 2010 r. oddalił apelację 
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2 września 
2009 r., mocą którego przyznano  A. J. prawo do emerytury od lutego 2009r. - na 
podstawie art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu 
Ubezpieczeń Społecznych. 
Sąd Apelacyjny stwierdził, że ubezpieczony udowodnił ponad 15 lat pracy w 
szczególnych warunkach i podzielając pogląd prawny wyrażony w orzeczeniu Sądu 
Najwyższego z dnia 6.04.2006 r. (sygn. akt III UK 5/06 – OSNP 7/8 z 2007 r. poz. 
108), zgodnie z którym okres zasadniczej służby wojskowej, do której pracownik 
został powołany w czasie wykonywania pracy w warunkach szczególnych, podlega 

 
 
2 
doliczeniu do okresów pracy w szczególnych warunkach, uznał, że spełnił on 
wszystkie warunki przyznania emerytury.  
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22.06.2010 r. wniósł 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zaskarżając  w całości ten wyrok. Jako 
podstawę skargi wskazał naruszenie prawa materialnego przez naruszenie art. 32 
ust. 3 ustawy o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 
17.12.1998 r. (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. nr 39 poz. 353 ze zm.) w związku z 
art. 184 tej ustawy oraz art. 120 ustawy o powszechnym obowiązku obrony 
Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r. nr 241 poz. 2416) poprzez niesłuszne 
przyjęcie, że okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie wykonywania 
pracy w warunkach szczególnych wlicza się do okresu pracy w warunkach 
szczególnych, co daje prawo do wcześniejszej emerytury. Podnosząc powyższy 
zarzut, pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w 
całości i poprzedzającego do wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2 września 2009 r. i 
oddalenie odwołania oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego za 
wszystkie instancje według norm przepisanych. 
W uzasadnieniu skargi pozwany wskazał, że interpretacja dotycząca 
wliczenia okresu służby wojskowej do okresu pracy w szczególnych warunkach 
odwołuje się do treści art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP (a 
właściwie art. 120 ust. 1 po zmianach legislacyjnych), który brzmi następująco: 
pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby 
wojskowej podjął pracę u pracodawcy, u którego był zatrudniony w dniu powołania 
do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia u 
tego pracodawcy w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku 
pracy." 
Zdaniem skarżącego, czym innym są jednak uprawnienia wynikające z 
prawa pracy (dodatek stażowy, nagroda jubileuszowa), a czym innym uprawnienia 
(na przykład do wcześniejszej emerytury) wynikające z prawa ubezpieczeń 
społecznych. Okres służby wojskowej jest traktowany jako okres składkowy, co jest 
dla wszystkich oczywiste. Wykładnia tego przepisu, iż art. 120 ust. 1 stanowi swego 
rodzaju klauzulę generalną i okres służby wojskowej (przy zachowaniu warunków 

 
 
3 
wymienionych w tym przepisie) jest dla celów ubezpieczeń społecznych 
równoważny z pracą, z której pracownik został powołany do służby wojskowej, 
chociażby łączyły się z tym przywileje, dotyczące obniżenia wieku emerytalnego, 
nie jest przekonująca. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przy takim ujęciu 
interpretacyjnym okres służby wojskowej może być zaliczany nie tylko do pracy w 
warunkach szczególnych, ale również do innych specyficznych rodzajów 
zatrudnienia, z którymi łączą się przywileje emerytalne, jak na przykład praca 
górnicza, lub kolejarzy. Tak jednak nie jest, bowiem ustawodawca w przypadku 
emerytur górniczych wyraźnie odróżnia służbę wojskową wykonywaną w trakcie 
pracy górniczej od samej pracy górniczej W obowiązującym do dnia 31.12.2006 r. 
art. 38 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okres służby wojskowej był uznawany 
za okres zaliczalny do pracy górniczej. Zatem okresami pracy, z którymi łączą się 
przywileje emerytalne mogą być zgodnie z ustawą emerytalną jedynie okresy 
faktycznego wykonywania tej pracy. 
 
W piśmie procesowym z dnia 15.12.2010 r. Zakład Ubezpieczeń 
Społecznych cofnął skargę kasacyjną wobec śmierci ubezpieczonego A. J. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W wyniku nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z 
dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz 
ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. nr 13, poz. 98) 
kasacja została zastąpiona nadzwyczajnym środkiem odwoławczym określonym 
mianem skargi kasacyjnej. Dotychczasowy rozdział 11 działu V ("Środki 
odwoławcze") został uchylony, a skargę kasacyjną uregulowano w nowym, 
osobnym dziale Va. Skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń prawomocnych. Nie 
wywołuje ona skutku suspensywnego w postaci wstrzymania uprawomocnienia się 
zaskarżonego nią orzeczenia. Wprowadzenie przez ustawodawcę takiej konstrukcji 
skargi 
kasacyjnej 
wyklucza 
możliwość 
skutecznego 
cofnięcia 
pozwu 
w 
postępowaniu kasacyjnym.  
W postanowieniu z dnia 17.10. 2008 r. w sprawie I CSK 552/07 (LEX nr 
494147) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż cofnięcie skargi kasacyjnej jest 
czynnością procesową nie podlegającą kontroli sądu i prowadzi do umorzenia 

 
 
4 
postępowania kasacyjnego. Kierując się treścią art. 39821 k.p.c.  należy stwierdzić, 
że w sprawach cywilnych wobec braku szczególnej regulacji – do cofnięcia skargi 
kasacyjnej stosuje się odpowiednio art. 391 § 2 k.p.c., co oznacza, że w razie 
takiego cofnięcia Sąd Najwyższy obligatoryjnie umarza postępowanie kasacyjne i 
orzeka jak przy cofnięciu pozwu.  
Wyjątek od tej zasady jest przewidziany w sprawach z zakresu prawa pracy i 
ubezpieczeń społecznych. W tych sprawach dopuszczalność cofnięcia apelacji 
określa treść art. 469 k.p.c.  wraz - z odpowiednio stosowanym - art. 203 § 4 k.p.c. 
Stosownie do art. 469 k.p.c. - sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, 
sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie 
roszczenia za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała 
słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.  
W ocenie Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie nie występują okoliczności 
wymienione w tym przepisie. 
 
  Z tych względów Sąd Najwyższy, wobec cofnięcia skargi kasacyjnej przez 
organ rentowy, na podstawie art. 398 21 k.p.c. umorzył postępowanie kasacyjne.