I UK 365/04

Sygn. akt I UK 365/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 maja 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Hajn 
 
 
w sprawie z odwołania Z. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...] 
o rentę z tytułu niezdolności do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 maja 2005 r., 
kasacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] 
z dnia 25 lutego 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] w sprawie Z. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...] o rentę z tytułu 
niezdolności do pracy wyrokiem z 25 lutego 2004 r. oddalił apelację wnioskodawcy.   
W kasacji  pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył w całości wyrok Sądu 
Apelacyjnego wskazując, jako podstawę kasacji, naruszenie przez Sąd przepisów 
postępowania, które miało istotny wpływ na orzeczenie, a to w szczególności: (1) 
naruszenie art. 233 § 1  k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd 
samodzielnej oceny okoliczności faktycznych wynikających z zaświadczenia 
lekarskiego w kontekście ich znaczenia dla kwestii zdolności odwołującego się do 
pracy, (2) naruszenie art. 217 § 2 k.p.c.  poprzez pominięcie wniosków 
dowodowych odwołującego się z uwagi na dostateczne wyjaśnienie sprawy do 

 
 
2 
rozstrzygnięcia, podczas gdy zgłoszony w sprawie wniosek o przeprowadzenie 
dowodu z opinii biegłych dotyczyć miał nowych faktów, które dotychczas nie były 
przedmiotem oglądu ani wypowiedzi biegłych.  
Wskazując na powyższe podstawy kasacji pełnomocnik wniósł o uchylenie 
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz 
orzeczenia o kosztach Sądowi Apelacyjnemu w [...]. 
Wnoszący kasację podniósł jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do 
rozpoznania problematykę związaną ze stosowaniem art. 217 § 2 k.p.c. Kwestia 
stosowania art. 217 § 2 k.p.c. przez Sądy Ubezpieczeń Społecznych w sprawach 
zawisłych na skutek odwołań od odmownych decyzji organów rentowych, została 
poruszona przez Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1997r. II UKN 45/97 - 
OSNAPiUS 1998/1, poz. 24. Teza wyżej cytowanego orzeczenia, zgodnie z którą 
sąd nie jest zobowiązany do uwzględniania kolejnych wniosków strony tak długo, 
aż udowodni ona korzystną dla siebie okoliczność i winien pomijać je od momentu 
ostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności sprawy została, zdaniem kasatora, 
pochopnie i wadliwie wykorzystana przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku. 
Dlatego też sprawa niniejsza stanowić może pretekst dla uściślenia zasad 
stosowania art. 217 § 2 k.p.c. w sprawach dotychczasowego odwołania od decyzji 
rentowych w kontekście dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego. 
Wydaje się natomiast, iż instytucja pominięcia dowodu z art. 217 § 2 kpc nie może 
zostać zastosowania w przypadku, gdy stan zdrowia badanego w wyraźny i 
dostrzegalny sposób ulegnie zmianie już po dacie opiniowania przez biegłych, a 
przed wydaniem orzeczenia kończącego sprawę (np. wypadek połączony ze 
złamaniem, zaistniały u badanego po dacie badania przez biegłych a przed 
wyrokiem wydawanym w oparciu o sporządzoną opinię). Dalsze problemy rodzi 
stosowanie zasady przyjętej w cytowanym orzeczeniu Sądu I Najwyższego w 
postępowaniu apelacyjnym. Wydaje się bowiem, iż w przypadku, gdy nowa 
okoliczność i stanowiący jej konsekwencję nowy wniosek dowodowy przedstawiony 
zostanie dopiero sądowi drugiej instancji, to w pierwszej kolejności winien znaleźć 
zastosowanie art. 381 k.p.c., a dopiero w dalszej kolejności, po stwierdzeniu 
istnienia przesłanek do dopuszczenia dowodu w drugiej instancji rozważyć należy 
zasadność zastosowania instytucji pominięcia dowodu w oparciu o art. 217 § 2 kpc, 

 
 
3 
przy czym w ramach tych ostatnich rozważań uwzględnić należy, czy postulowany 
dowód z opinii biegłych miałby opierać się na tych samych co poprzednio 
sporządzona opinia żródłach informacji o stanie zdrowia badanego. Na tle tego 
ostatniego zagadnienia rodzi się kolejna wątpliwość, która wymaga rozważenia. Nie 
sposób nowiem nie zauważyć, iż problem "nowej okoliczności medycznej" często 
sam 
w 
sobie 
stanowi 
okoliczność 
wymagającą 
posiadania 
wiadomości 
specjalistycznych w rozumieniu art. 278 § 1 kpc. Ten ostatni problem ma znaczenie 
w kontekście zaskarżonego wyroku, który poprzedzony został odmiennym 
postępowaniem Sądu Apelacyjnego w [...] (samodzielnymi ustaleniami Sądu co do 
wpływu doznanego urazu na zdolność do pracy - vide strona 3 uzasadnienia 
zaskarżonego wyroku). Reasumując, skarżący podnosi, iż przyjęcie niniejszej 
kasacji do rozpoznania uzasadnione jest  koniecznością uściślenia praktyki 
orzeczniczej, która wykształciła się pod wpływem tezy wyroku Sądu Najwyższego z 
dnia 19 marca 1997r. II UKN 45/97 OSNAPiUS 1998/1, poz. 24. i koniecznością 
zweryfikowania poważnego uchybienia procesowego jakiego dopuścił się Sąd 
Apelacyjny w [...] dokonując własnych ustaleń i ocen w zakresie wymagającym 
specjalistycznych wiadomości medycznych.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 3933 § 1 k.p.c. kasacja, obok oznaczenia zaskarżonego 
orzeczenia 
ze 
wskazaniem 
zakresu 
zaskarżenia, 
przytoczenia 
podstaw 
kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z 
oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany, powinna zawierać, jako jeden z 
elementów konstrukcyjnych, także przedstawienie okoliczności uzasadniające jej 
rozpoznanie. Wymaganie to jest związane z faktem, że kasacja stanowi środek 
odwoławczy spełniający przede wszystkim funkcje publiczne, a jej podstawowym 
celem jest zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład w rozwój prawa i 
jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 
178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).  
Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji sprowadza 
się do obowiązku wskazania okoliczności nawiązujących do przesłanek przedsądu 

 
 
4 
określonych w art. 393 k.p.c. Musi to być zatem wskazanie, że zaskarżone 
orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo albo, że zachodzi nieważność 
postępowania lub też występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne albo 
potrzeba wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Okoliczności uzasadniające 
rozpoznanie kasacji muszą być w jej treści jednoznacznie wyartykułowane, z 
odwołaniem się do właściwych przepisów procesowych - art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c - 
oraz do przesłanek uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania wskazanych 
w art. 393 k.p.c. (por.  np. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2001, IV 
CZ 200/01, LEX nr 52714).  
Kasacja wnioskodawcy nie spełnia tych wymagań. Jej autor nie nawiązuje, ani 
werbalnie, ani przez odwołanie się do konkretnego przepisu art. 393 k.p.c., do 
którejś z przesłanek uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania. Co więcej 
sam wyraźnie wskazuje, że powoływane przez niego okoliczności nie mają związku 
z przesłankami wymienionymi w powołanym artykule. Reasumując, należy 
zauważyć, że fragment kasacji dotyczący rozważanych okoliczności wskazuje, że 
przyjęcie kasacji do rozpoznania uzasadnione jest „koniecznością uściślenia 
praktyki orzeczniczej...”, co można by ewentualnie uznać za nawiązanie do art. 393 
§ 1 pkt 2 k.p.c., nie wskazując jednak na rozbieżności w orzecznictwie, oraz 
„koniecznością zweryfikowania poważnego uchybienia procesowego ...”, co w 
ogóle nie nawiązuje do art. 393 k.p.c. 
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji do 
rozpoznania na podstawie art. 393 k.p.c. i art. 3937 § 1 k.p.c.