Orzeczenie · 2013-01-08

I UK 362/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-01-08
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznestosunek pracyrozwiązanie umowywarunki szczególneSąd Najwyższyorzecznictwo

Wnioskodawca M.S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej przyznania emerytury, argumentując, że spełnia warunki określone w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, w tym pracę w szczególnych warunkach. Sądy Okręgowy i Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, opierając się na stwierdzeniu, że wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy na dzień złożenia wniosku, co stanowiło bezwzględną podstawę do odmowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym zagadnieniem stała się interpretacja momentu spełnienia warunku rozwiązania stosunku pracy. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich wymaganych prawem warunków. Co istotne, sąd może przyznać świadczenie, jeśli warunki zostały spełnione po wydaniu decyzji organu rentowego, a nawet w trakcie postępowania odwoławczego, o ile nastąpiło to przed wydaniem orzeczenia przez sąd. W tej konkretnej sprawie, rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło przed wydaniem decyzji przez ZUS, co zdaniem Sądu Najwyższego, nie stanowiło przeszkody do przyznania emerytury, jeśli pozostałe warunki zostały spełnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja momentu spełnienia warunku rozwiązania stosunku pracy dla nabycia prawa do emerytury.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2013 r. w zakresie art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy warunek rozwiązania stosunku pracy, wymagany do przyznania emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, musi być spełniony na dzień złożenia wniosku, czy wystarczy jego spełnienie przed wydaniem decyzji przez organ rentowy lub w trakcie postępowania sądowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Warunek rozwiązania stosunku pracy nie musi być spełniony na dzień złożenia wniosku, wystarczy jego spełnienie przed wydaniem decyzji przez organ rentowy lub w trakcie postępowania odwoławczego przed sądem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonej linii orzeczniczej, zgodnie z którą prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich wymaganych prawem warunków. Sąd może przyznać świadczenie, jeśli warunki zostały spełnione po wydaniu decyzji organu rentowego, a nawet w trakcie postępowania odwoławczego.

Jaki jest moment miarodajny dla oceny spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd ocenia legalność decyzji rentowej według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania, jednakże może przyznać świadczenie, jeżeli warunki je uzasadniające zostały spełnione po wydaniu zaskarżonej decyzji, a nawet w trakcie postępowania odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyroki II UKN 555/97, II UK 395/03, III UK 25/07 oraz II UK 235/11, które dopuszczają przyznanie świadczenia, jeśli warunki zostały spełnione po wydaniu decyzji organu rentowego, zwłaszcza w przypadku warunku rozwiązania stosunku pracy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
M.S.

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 184

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Warunek rozwiązania stosunku pracy musi być spełniony przed wydaniem decyzji przez organ rentowy lub w trakcie postępowania sądowego, a niekoniecznie na dzień złożenia wniosku.

ustawa emerytalna art. 100

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego i rentowego powstaje z dniem spełnienia wszystkich wymaganych prawem warunków.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Warunek rozwiązania stosunku pracy został spełniony przed wydaniem decyzji przez organ rentowy. • Sąd powinien ocenić spełnienie warunków do nabycia świadczenia na dzień wydania orzeczenia, a nie na dzień złożenia wniosku.

Odrzucone argumenty

Niespełnienie warunku rozwiązania stosunku pracy na dzień złożenia wniosku o emeryturę. • Pozostawanie w zatrudnieniu stanowi bezwzględną podstawę do odmowy przyznania prawa do świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

nie było podstaw do uchylenia się przez Sąd drugiej instancji od oceny pozostałych przesłanek nabycie prawa do emerytury przez wnioskodawcę. • Jeżeli przesłanka nabycia prawa do emerytury, w postaci rozwiązania stosunku pracy (...) została spełniona po złożeniu wniosku, ale przed wydaniem decyzji, to nie stoi to na przeszkodzie w nabyciu tego prawa przez wnioskodawcę.

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Gudowska

członek

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu spełnienia warunku rozwiązania stosunku pracy dla nabycia prawa do emerytury."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2013 r. w zakresie art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących momentu spełnienia warunków do nabycia świadczeń, a także jak Sąd Najwyższy może korygować błędne rozumienie prawa przez sądy niższych instancji.

Emerytura na wyciągnięcie ręki? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst