Orzeczenie · 2016-10-11

I UK 356/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-10-11
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
emeryturaubezpieczenie społecznepraca w szczególnych warunkachlekarzchirurgdyrektor szpitalaSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ubezpieczony, lekarz chirurg, domagał się uwzględnienia okresu pracy, w którym pełnił również funkcję ordynatora oddziału chirurgicznego oraz dyrektora szpitala. Sąd Okręgowy przyznał mu prawo do emerytury, uznając część jego pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny zmienił jednak to rozstrzygnięcie, stwierdzając, że wadliwe ustalenia faktyczne i niewłaściwa ocena dowodów doprowadziły do błędnego uznania okresów pracy za spełniające wymogi. Sąd odwoławczy podkreślił, że choć dowody osobowe są dopuszczalne, to dokumenty mają pierwszorzędne znaczenie, a same zeznania świadków nie wystarczą, gdy stoją w sprzeczności z dokumentacją. W ocenie Sądu Apelacyjnego, połączenie funkcji lekarza chirurga z obowiązkami dyrektora szpitala, obejmującymi liczne czynności administracyjne i zarządcze, wykluczało uznanie pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ubezpieczonego, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że dla kwalifikacji pracy w szczególnych warunkach kluczowy jest stały udział w pracach zespołów operacyjnych i wykonywanie zabiegów w pełnym wymiarze, a czynności administracyjno-zarządcze, zwłaszcza te wynikające z funkcji dyrektora, nie mogą być tak kwalifikowane. Sąd Najwyższy wskazał również, że wykazy resortowe mają jedynie charakter informacyjny, a o skutkach prawnych decyduje ustawa i rozporządzenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie prawa do wcześniejszej emerytury dla osób łączących pracę specjalistyczną z funkcjami zarządczymi, zwłaszcza w służbie zdrowia. Interpretacja pojęcia 'pracy w szczególnych warunkach' oraz znaczenia dowodów w postępowaniu sądowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji łączenia funkcji lekarza chirurga z dyrektorem szpitala. Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca lekarza chirurga, który jednocześnie pełni funkcję ordynatora oddziału chirurgicznego i dyrektora szpitala, może być uznana za pracę wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, uprawniającą do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, połączenie pracy lekarza chirurga z licznymi obowiązkami administracyjno-zarządczymi wynikającymi z funkcji dyrektora szpitala wyklucza uznanie tej pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dla kwalifikacji pracy w szczególnych warunkach kluczowy jest stały udział w pracach zespołów operacyjnych i wykonywanie zabiegów w pełnym wymiarze. Obowiązki administracyjno-zarządcze, zwłaszcza te wynikające z funkcji dyrektora, nie mogą być tak kwalifikowane, ponieważ nie stanowią one głównego i podstawowego zajęcia w kontekście pracy w szczególnych warunkach.

Jaką wagę dowodową w postępowaniu sądowym o świadczenia emerytalne mają dowody osobowe (zeznania świadków, stron) w porównaniu do dowodów z dokumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Choć w postępowaniu sądowym o świadczenia emerytalne nie obowiązują ścisłe ograniczenia dowodowe jak przed organami rentowymi, a dowody osobowe mogą być dopuszczalne, to jednak ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie może nastąpić z pominięciem istotnych okoliczności wynikających z dokumentów, takich jak akta osobowe czy księga zabiegów operacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć art. 473 k.p.c. rozszerza dopuszczalność dowodów osobowych w sprawach ubezpieczeniowych, to nie można ignorować dowodów z dokumentów, zwłaszcza gdy dotyczą one kluczowych faktów, jak pełnienie funkcji dyrektora szpitala. W takich przypadkach dowody osobowe nie mogą całkowicie zastąpić lub podważyć informacji wynikających z dokumentacji pracowniczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalił skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]

Strony

NazwaTypRola
S. Z.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

ustawa emerytalna art. 184 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 32 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

rozporządzenie art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

rozporządzenie art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Pomocnicze

k.p.c. art. 473 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Połączenie funkcji lekarza chirurga z licznymi obowiązkami administracyjno-zarządczymi wynikającymi z funkcji dyrektora szpitala wyklucza uznanie pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. • Dowody z dokumentów (akta osobowe, księga zabiegów operacyjnych) mają istotne znaczenie przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach, nawet w postępowaniu sądowym.

Odrzucone argumenty

Praca lekarza chirurga, który jednocześnie pełni funkcję ordynatora i dyrektora szpitala, powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. • Dowody osobowe (zeznania świadków, biegłego) powinny mieć prymat nad dowodami z dokumentów w ustalaniu charakteru pracy w szczególnych warunkach. • Sąd Apelacyjny wadliwie uzasadnił swoje orzeczenie, nie odnosząc się do specyfiki zawodu lekarza chirurga-ordynatora. • Sąd Apelacyjny pominął istotne dowody z opinii biegłego i zeznań świadka Z. P.

Godne uwagi sformułowania

nie można poprzestać tylko na jego uprawdopodobnieniu, lecz musi ono zostać udowodnione, a temu służą dokumenty • same zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych, nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach • nie można za taką uznać pracy, w której doszło do połączenia funkcji lekarza chirurga i ordynatora oddziału chirurgii z funkcją dyrektora całego szpitala • zabiegi operacyjne nie należały do głównych i podstawowych czynności skarżącego z uwagi na wykonywanie przez niego licznych obowiązków administracyjno-zarządczych

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

przewodniczący

Jolanta Strusińska-Żukowska

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do wcześniejszej emerytury dla osób łączących pracę specjalistyczną z funkcjami zarządczymi, zwłaszcza w służbie zdrowia. Interpretacja pojęcia 'pracy w szczególnych warunkach' oraz znaczenia dowodów w postępowaniu sądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji łączenia funkcji lekarza chirurga z dyrektorem szpitala. Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do wcześniejszej emerytury i interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, co jest istotne dla wielu osób. Pokazuje też, jak ważne są dowody w postępowaniu sądowym.

Czy praca dyrektora szpitala przekreśla szansę na wcześniejszą emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst