I UK 348/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną W. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Spór dotyczył sposobu zaliczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wpłat dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca argumentował, że wpłaty te powinny być w pierwszej kolejności przeznaczone na pokrycie zaległych składek za zatrudnionych przez niego pracowników, a dopiero w dalszej kolejności na jego własne składki jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 18 § 2 Kodeksu pracy, poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r., które regulują szczegółowe zasady rozliczania składek. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że argumentacja skarżącego jest nietrafna. Podkreślono, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie dają możliwości czerpania zysku przez Fundusz kosztem ubezpieczonych pracowników, a należne składki pracowników stanowią podstawę wymiaru świadczeń, niezależnie od tego, czy płatnik opłacił te składki. Wskazano również, że kolejność zaliczania wpłat nie wpływa negatywnie na przyszłe świadczenia pracowników, a postulowana przez skarżącego kolejność służyłaby ochronie interesów płatnika w postępowaniu abolicyjnym. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na związanie granicami skargi kasacyjnej i brak skuteczności zarzutów procesowych, które nie zostały powiązane z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kolejności zaliczania wpłat składek w postępowaniu egzekucyjnym oraz ich wpływu na prawa pracowników i płatników.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia należności w ramach ustawy abolicyjnej i sposobu rozliczania wpłat egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kolejność zaliczania wpłat dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym na poczet zaległych składek ubezpieczeniowych, określona w rozporządzeniu Rady Ministrów, może naruszać prawa pracowników i zasady ochrony wynagrodzenia za pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kolejność zaliczania wpłat na poczet zaległych składek ubezpieczeniowych, określona w rozporządzeniu, nie narusza praw pracowników ani zasad ochrony wynagrodzenia za pracę, ponieważ nie wpływa negatywnie na ich przyszłe świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych chronią interesy Funduszu i ubezpieczonych, a należne składki pracowników stanowią podstawę wymiaru świadczeń niezależnie od ich faktycznego opłacenia przez płatnika. Postulowana przez skarżącego kolejność zaliczania wpłat służyłaby ochronie interesów płatnika, a nie pracowników.
Czy przepis § 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawie rozliczania składek jest zgodny z przepisami Konstytucji RP i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie ochrony praw pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten jest zgodny, a jego wykładnia dokonana przez Sąd Apelacyjny nie narusza przepisów Konstytucji RP ani ustawy systemowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy prawa ubezpieczeń nie dają możliwości czerpania zysku przez Fundusz kosztem ubezpieczonych pracowników, a należne składki pracowników stanowią podstawę wymiaru świadczeń. Kolejność zaliczania wpłat nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla ubezpieczonych-pracowników.
Czy zarzut braku w decyzji ZUS wskazania konkretnej kwoty, której zapłata warunkuje umorzenie pozostałych zaległości, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano, że naruszenie przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy i nie podniesiono adekwatnych zarzutów obrazy prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy, co nie było możliwe bez podniesienia zarzutów obrazy prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (36)
Główne
ustawa abolicyjna art. 1 § 8
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. art. 19
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawie rozliczania składek do których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Określa kolejność zaliczania wpłat na pokrycie należności z tytułu składek, w pierwszej kolejności koszty upomnienia i egzekucyjne, następnie składki i odsetki proporcjonalnie do należności funduszy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa abolicyjna art. 1 § 1
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
ustawa abolicyjna art. 1 § 6
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
ustawa abolicyjna art. 1 § 10
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
ustawa abolicyjna art. 1 § 11
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. art. 11
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawie rozliczania składek do których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
k.p. art. 18 § 2
Kodeks pracy
ustawa systemowa art. 47 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 49 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 46 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 47 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 40 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 40a § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa emerytalna art. 5 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 5 § 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 6 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 2 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa o emeryturach kapitałowych art. 25 § 1
Ustawa o emeryturach kapitałowych
ustawa o emeryturach kapitałowych art. 24
Ustawa o emeryturach kapitałowych
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 2 § 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 10 § 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. art. 27 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa z dnia 16 września 2011 roku
Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców
k.k. art. 218
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kolejność zaliczania wpłat w postępowaniu egzekucyjnym, określona w rozporządzeniu, nie narusza praw pracowników i nie wpływa negatywnie na ich przyszłe świadczenia. • Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych chronią interesy Funduszu i ubezpieczonych, a należne składki pracowników stanowią podstawę wymiaru świadczeń. • Zarzuty procesowe nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy bez wykazania naruszenia prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny, w szczególności § 19 rozporządzenia. • Naruszenie zasady uprzywilejowania pracownika i ochrony wynagrodzenia za pracę poprzez zaliczenie wpłat w pierwszej kolejności na składki osoby prowadzącej działalność. • Brak w decyzji ZUS wskazania konkretnej kwoty warunkującej umorzenie pozostałych zaległości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany nie tylko granicami zaskarżenia ale również granicami jej podstaw. • Niepokryte wpłatami zaległości składkowe na rzecz pracowników nie powodują zmniejszenia przyszłej emerytury czy renty. • Postulowana przez skarżącego kolejność wpłat ma na celu umniejszenie należności niepodlegających umorzeniu kosztem należności podlegających umorzeniu, a więc w rzeczywistości zmierza do ochrony interesów płatnika w postępowaniu abolicyjnym.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Piotr Prusinowski
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kolejności zaliczania wpłat składek w postępowaniu egzekucyjnym oraz ich wpływu na prawa pracowników i płatników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia należności w ramach ustawy abolicyjnej i sposobu rozliczania wpłat egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców i ubezpieczonych, jakim jest sposób rozliczania zaległych składek ZUS, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą.
“Jak ZUS rozlicza Twoje wpłaty? Sąd Najwyższy wyjaśnia kolejność zaliczania składek.”
Dane finansowe
WPS: 8787,1 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.