I UK 34/17

Sąd Najwyższy2017-09-13
SNubezpieczenia społecznewypadki przy pracyŚrednianajwyższy
wypadek przy pracyubezpieczenie społeczneodszkodowanieskarga kasacyjnaSąd Najwyższybiegli sądowiprawo procesoweprawo materialne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, uznając ją za nieoczywiście uzasadnioną.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Okręgowy nie stwierdził następstw wypadku ani związku przyczynowego z późniejszymi zaburzeniami nerwicowymi. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ją za nieoczywiście uzasadnioną.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez ubezpieczoną A.D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. w sprawie o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Sprawa wywodziła się z odwołania ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej przyznania jednorazowego odszkodowania. Sąd Rejonowy w P. oddalił odwołanie, a Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację. Sąd drugiej instancji nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, przejął ustalenia Sądu pierwszej instancji co do braku następstw wypadku przy pracy (czasowa ekspozycja na pary amoniaku), zatrucia amoniakiem oraz związku przyczynowego z późniejszymi zaburzeniami nerwicowymi. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania (oddalenie wniosków dowodowych o opinię zespołu biegłych) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych). Skarżąca argumentowała, że doznane dolegliwości psychiczne i somatyczne stanowią następstwo wypadku przy pracy. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że nie jest ona „oczywiście uzasadniona”. Wskazał, że potrzeba uzupełnienia dowodu z opinii biegłych nie jest zawsze oczywista i należy do oceny sądu. Ponadto, wytknięte naruszenia przepisów postępowania nie poddają się kontroli kasacyjnej, gdyż skarżąca nie zwróciła na nie uwagi Sądowi drugiej instancji zgodnie z art. 162 k.p.c. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie były oczywiste, a ustalenia faktyczne nie podlegają kontroli kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie zwróciła uwagi sądu drugiej instancji na uchybienie zgodnie z art. 162 k.p.c., a naruszenie nie jest oczywiste.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że naruszenia przepisów postępowania w zakresie prowadzenia dowodów nie poddają się kontroli kasacyjnej, jeśli strona nie zwróciła na nie uwagi Sądowi drugiej instancji zgodnie z art. 162 k.p.c. Potrzeba uzupełnienia dowodu z opinii biegłych nie jest zawsze oczywista i należy do oceny sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.D.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.u.s.w.p.i.ch.z. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

u.u.s.w.p.i.ch.z. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

u.u.s.w.p.i.ch.z. art. 11 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 286

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^5 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Naruszenia przepisów postępowania nie podlegają kontroli kasacyjnej, jeśli strona nie zwróciła na nie uwagi Sądowi drugiej instancji (art. 162 k.p.c.). Potrzeba uzupełnienia dowodu z opinii biegłych nie jest zawsze oczywista i należy do oceny sądu. Ustalenia faktyczne nie podlegają kontroli kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez oddalenie wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z opinii zespołu biegłych. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Uznanie, że doznane przez wnioskodawczynię dolegliwości psychiczne i somatyczne stanowią bezpośrednie następstwo wypadku przy pracy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (...) zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Potrzeba uzupełnienia dowodu oraz ponawiania lub prowadzenia dowodu z innej opinii biegłych nie zawsze jest oczywista i należy do oceny sądu. Strona nie może skutecznie zarzucać w skardze kasacyjnej naruszenia przez sąd drugiej instancji przepisów postępowania (...) jeżeli nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie w toku posiedzenia...

Skład orzekający

Beata Gudowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności stosowanie art. 162 k.p.c. oraz kryteria „oczywistej zasadności” skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wypadków przy pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury kasacyjnej i odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, co jest rutynowe dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Brak tu jednak przełomowych kwestii prawnych czy nietypowych faktów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UK 34/17
POSTANOWIENIE
Dnia 13 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Beata Gudowska
w sprawie z odwołania A.D.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 września 2017 r.,
‎
skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P.
‎
z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt V Ua (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. oddalił apelację A.D. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 7 stycznia 2016 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w T. z dnia 4 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 20 maja 2014 r. Sąd drugiej instancji, nie uwzględniając zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 233, 217 § 1 w związku z art. 227 i 286 k.p.c., przejął jego ustalenia co do niestwierdzenia następstw wypadku przy pracy polegającego na czasowej ekspozycji na pary amoniaku. Nie stwierdził zatrucia amoniakiem oraz nie dopatrzył się związku przyczynowego między tym zdarzeniem a późniejszymi zaburzeniami nerwicowymi wnioskodawczyni.
Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 217 § 2 w związku z art. 227 oraz 278 § 1 w związku z art. 286 k.p.c. przez zarzucane w apelacji oddalenie wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z opinii zespołu biegłych sądowych „w sytuacji, gdy złożone w sprawie opinie są niezupełne i pomijają okoliczność następstw wypadku dla zdrowia psychicznego”. Skarżąca zarzuciła także naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. 2015 r., poz. 1242 ze zm.) przez błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że odczuwane przez nią objawy chorobowe nie stanowią reperkusji zatrucia amoniakiem, „podczas gdy prawidłowa subsumpcja stanu faktycznego sprawy do przywołanych przepisów powinna była doprowadzić do wniosku, że odczuwane przez wnioskodawczynię dolegliwości natury psychicznej i somatycznej stanowią bezpośrednie następstwo wypadku przy pracy, nawet jeśli nie powstały na skutek zatrucia amoniakiem, a także mają charakter długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, co winno było skutkować przyznaniem prawa do jednorazowego odszkodowania”.
Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej (art. 398
5
§ 1 pkt 4 k.p.c.), podnosząc, że „sposób procedowania przez Sąd Okręgowy odbiega w sposób znaczny od reguł przeprowadzania postępowania dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia w sposób pełny stanu faktycznego sprawy i wydania wyroku, który nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy”. Podniosła, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku o sporządzenie opinii uzupełniającej w przedmiocie wystąpienia zależności pomiędzy poważnymi zaburzeniami nerwicowymi a wypadkiem oraz o uzupełniające przesłuchanie biegłych, a Sąd drugiej instancji nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii zespołu biegłych na rozprawie. Poza tym dokonana przez Sąd drugiej instancji wykładnia ujętych w pierwszej podstawie kasacyjnej przepisów prawa materialnego jest niezgodna z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który wielokrotnie wypowiadał się co do potrzeby stosowania funkcjonalnej wykładni „urazu” w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy, wskazując, że urazem jest również uraz psychiczny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Według ugruntowanego stanowiska judykatury, oczywista zasadność skargi kasacyjnej, przewidziana w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.).
Skarga kasacyjna ubezpieczonej nie jest w tym znaczeniu „oczywiście uzasadniona”. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania został oparty na stwierdzeniu o jej oczywistości wobec niedopuszczenia dowodu z dalszej opinii biegłych. Formułując ten wniosek, skarżąca pominęła, że potrzeba uzupełnienia dowodu oraz ponawiania lub prowadzenia dowodu z innej opinii biegłych nie zawsze jest oczywista i należy do oceny sądu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1974 r., I CR 562/74, niepubl.; z dnia 24 sierpnia 1972 r., II CR 222/72, OSP 1973, nr 5, poz. 93; z dnia 21 listopada 1974 r., II CR 638/74, OSPiKA 1975, nr 5, poz. 108 z uwagami w przeglądach orzecznictwa W. Siedleckiego, PiP 1976, z. 5, s. 123 i E. Wengerka, NP 1976, z. 7-8, s. 1134; z dnia 6 marca 1997 r., II UKN 23/97, OSNAPUS 1997/23, poz. 476; z dnia 21 maja 1997 r., II UKN 131/97, OSNAPiUS 1998 nr 3, poz. 100, i z dnia 18 września 1997 r., II UKN 260/97, OSNAPiUS 1998 nr 13, poz. 408).
Wytknięte naruszenia przepisów postępowania zakresie prowadzenia dowodów nie poddają się zresztą kontroli kasacyjnej jako niepowiązane z przepisami postępowania przed Sądem drugiej instancji, a także z tego powodu, że skarżąca nie zwróciła na nie uwagi Sądowi drugiej instancji, zgodnie z
art. 162
k.p.c. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że strona nie może skutecznie zarzucać w skardze kasacyjnej naruszenia przez sąd drugiej instancji przepisów postępowania polegającego na wydaniu postanowienia, które może być zmienione lub uchylone stosownie do okoliczności, jeżeli nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie w toku posiedzenia, a w razie nieobecności - na najbliższym posiedzeniu, chyba że niezgłoszenie zastrzeżenia nastąpiło bez jej winy (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 27 października 2005 r., III CZP 55/05, i z dnia 27 czerwca 2008 r., III CZP 50/08, oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 2007 r., II CSK 96/07, z dnia 26 lutego 2009 r., IV CSK 409/08, oraz z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 96/09 i z dnia 15 maja 2014 r., II CSK 345/13, niepubl.). Należy przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie skarżąca nie podnosi zarzutu naruszenia art. 162 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
Skarga nie jest także oczywista w zakresie zarzucanych naruszeń prawa materialnego, które nawiązują do kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń, niebędących przedmiotem kontroli kasacyjnej (por. art. 398
3
§ 3 oraz art. 398
13
§ 2 k.p.c.).
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI