I UK 322/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w T., który oddalił apelację odwołującego się od wyroku Sądu Rejonowego w T. Sprawa dotyczyła ustalenia niepełnosprawności małoletniego P. M. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności początkowo zaliczył dziecko do osób niepełnosprawnych z powodu chorób psychicznych, ale Wojewódzki Zespół zmienił orzeczenie, wskazując jako przyczynę zaburzenia głosu, mowy i słuchu. Sądy obu instancji ustaliły, że dziecko choruje na padaczkę, ma zaburzenia mowy (afazja motoryczna) oraz opóźnienie funkcji ruchowych, ale uznały, że nie wymaga ono stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co było kluczowym kryterium do uznania niepełnosprawności. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną, wskazując na naruszenie przepisów procesowych (art. 382 k.p.c.) poprzez nieprawidłowe rozważenie materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłych. Podkreślono, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały pojęcia "konieczności zapewnienia całkowitej opieki lub pomocy" oraz "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy", nie uwzględniając w pełni znaczenia stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja kryteriów oceny niepełnosprawności u dzieci poniżej 16 roku życia, znaczenie stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, oraz prawidłowa ocena dowodów w sprawach o ustalenie niepełnosprawności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o rehabilitacji i rozporządzenia wykonawczego, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy konieczność stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka poniżej 16 roku życia, przy istniejących zaburzeniach mowy i innych schorzeniach, może stanowić podstawę do uznania dziecka za osobę niepełnosprawną, nawet jeśli nie wymaga ono stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konieczność stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji może przemawiać za uznaniem dziecka za osobę niepełnosprawną, nawet jeśli nie jest ono całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę zindywidualizowanej oceny stanu zdrowia dziecka i interpretacji przepisów dotyczących niepełnosprawności. Podkreślono, że kryteria oceny niepełnosprawności u dzieci poniżej 16 roku życia (art. 4a ustawy o rehabilitacji) oraz wskazania dotyczące opieki (art. 6b ust. 3) wymagają wszechstronnego rozważenia, a pojęcia takie jak "całkowita opieka" czy "znacznie ograniczona możliwość samodzielnej egzystencji" nie mogą być interpretowane w sposób zawężający, dyskryminujący dzieci z istotnymi schorzeniami.
Czy sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, przy rozstrzyganiu o niepełnosprawności dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy niższych instancji naruszyły przepisy procesowe, w szczególności art. 382 k.p.c., poprzez nieprawidłowe rozważenie materiału dowodowego i niepełne uwzględnienie opinii biegłych, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo rozpoznał apelację, nie uzupełniając postępowania dowodowego w sytuacji istnienia sprzecznych opinii biegłych (neurologa i logopedy) oraz nie wyjaśniając w pełni wątpliwości prawnych dotyczących kryteriów niepełnosprawności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| S. M. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy odwołującego |
| Wojewódzki Zespół d/s Orzekania o Niepełnosprawności w K. | instytucja | przeciwnik procesowy |
Przepisy (6)
Główne
u.o.r. art. 4a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Osoby do 16 roku życia są niepełnosprawne, jeśli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną z przewidywanym okresem trwania powyżej 12 miesięcy, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.
u.o.r. art. 6b § 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Orzeczenie o niepełnosprawności powinno zawierać wskazania dotyczące m.in. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia art. 1
Określa kryteria oceny niepełnosprawności u osób do 16 roku życia, w tym przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia, niezdolność do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych wymagającą stałej opieki lub pomocy przewyższającej opiekę nad zdrowym dzieckiem, lub znaczne zaburzenie funkcjonowania organizmu.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
u.ś.r. art. 17
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego, które mogło być przedmiotem sporu w kontekście ustalenia niepełnosprawności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 382 k.p.c. poprzez nieprawidłowe rozważenie materiału dowodowego i niepełne uwzględnienie opinii biegłych. • Błędna wykładnia i zastosowanie przepisów dotyczących kryteriów oceny niepełnosprawności u dzieci poniżej 16 roku życia, w szczególności rozróżnienia między "całkowitą opieką" a "stałą lub długotrwałą opieką" oraz znaczenia stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Godne uwagi sformułowania
konieczność zapewnienia całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku • konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji • nie można mówić o "całkowitej" (rozumianej jako stała lub długotrwała opieka lub pomoc innej osoby w związku ze znacznie, lecz nie zawsze całkowicie, ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji) • nie można dyskryminować niepełnosprawnych dzieci do lat szesnastu w porównaniu do osób niepełnosprawnych powyżej tej granicy wiekowej
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Dawid Miąsik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów oceny niepełnosprawności u dzieci poniżej 16 roku życia, znaczenie stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, oraz prawidłowa ocena dowodów w sprawach o ustalenie niepełnosprawności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o rehabilitacji i rozporządzenia wykonawczego, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu niepełnosprawności dzieci i sposobu interpretacji przepisów przez sądy, co może być interesujące dla rodziców, prawników i szerszej publiczności.
“Czy dziecko z zaburzeniami mowy jest niepełnosprawne? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.