I UK 311/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego S.B. do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak udokumentowanego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony przedstawił nowe świadectwo pracy, które zostało wydane na podstawie ugody sądowej, jednak sądy uznały, że nie rodzi ono skutków materialnoprawnych w sprawach ubezpieczeniowych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy skarżący faktycznie wykonywał prace spawalnicze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sądy obu instancji, opierając się na wcześniejszych ustaleniach i analizie charakteru pracy (układanie elementów, wstępne sczepianie spawarką, dobijanie młotkiem, prace spawalnicze zajmujące ok. 70% czasu pracy), uznały, że nie spełniał on wymogu pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a samo sąsiedztwo stanowisk spawalniczych lub wykonywanie prac pomocniczych nie jest wystarczające do przyznania emerytury w obniżonym wieku. Sąd podkreślił, że sądy nie są związane oceną pracodawcy co do charakteru zatrudnienia, a jedynie faktycznie wykonywanymi obowiązkami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'praca w szczególnych warunkach', 'prace przy spawaniu', 'stale i w pełnym wymiarze czasu pracy' w kontekście prawa do emerytury.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach i interpretacji konkretnych stanowisk pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca wykonywana przez ślusarza, polegająca na układaniu elementów, wstępnym sczepianiu spawarką i dobijaniu młotkiem, gdzie prace spawalnicze zajmują około 70% czasu pracy, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca taka nie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeśli nie wszystkie czynności są bezpośrednio związane z procesem spawania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że praca w szczególnych warunkach wymaga stałego i pełnoetatowego wykonywania czynności wymienionych w przepisach. Prace pomocnicze, przygotowawcze lub wykonywane w sąsiedztwie stanowisk spawalniczych, nawet jeśli zajmują znaczną część czasu pracy, nie są wystarczające do uznania ich za pracę w szczególnych warunkach, jeśli nie są bezpośrednio związane z procesem spawania.
Czy nowe świadectwo pracy w szczególnych warunkach, wydane na podstawie ugody sądowej, może stanowić podstawę do ponownego ustalenia prawa do emerytury, jeśli poprzednie świadectwo dotyczące tego samego okresu zostało zakwestionowane w prawomocnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nowe świadectwo pracy może być dowodem w sprawie, ale jego moc dowodowa podlega ocenie sądu, a samo wydanie świadectwa przez pracodawcę nie rodzi skutków materialnoprawnych w sprawach ubezpieczeniowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, nowe dowody mogą prowadzić do ponownego ustalenia prawa do świadczeń. Jednakże, sądy nie są związane oceną pracodawcy co do charakteru zatrudnienia, a nowe świadectwo pracy musi zostać poddane merytorycznej ocenie w kontekście faktycznie wykonywanej pracy i przepisów prawa.
Czy wyrok przyznający emeryturę innemu pracownikowi tego samego pracodawcy, zatrudnionemu w analogicznych warunkach, ma moc prejudykatu w sprawie innego pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok dotyczący innego pracownika nie ma mocy rozszerzonej prawomocności i nie wiąże sądu w sprawie innego ubezpieczonego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., związanie prawomocnym orzeczeniem dotyczy stron postępowania, a osób trzecich tylko w przypadkach przewidzianych ustawą. Wyrok w sprawie innego pracownika nie stanowi prejudykatu w rozumieniu art. 228 § 1 i 2 k.p.c. w kontekście postępowania kasacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r. FUS art. 114 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nowe dowody lub ujawnione okoliczności mogą prowadzić do ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości po uprawomocnieniu się decyzji.
u.e.r. FUS art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. art. § 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Definicja pracy w szczególnych warunkach jako pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. art. wykaz A dział XIV pkt 12
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym jako prace w szczególnych warunkach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki prawomocnego orzeczenia sądu.
k.p.c. art. 398¹³ § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym i związanie ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 398¹´
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
zarządzenie z 12 sierpnia 1983 r. art. wykaz A dział XIV poz. 12 pkt. 18
Zarządzenie Ministra Gospodarki i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 r. w sprawie określania stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach
Określenie stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w szczególnych warunkach wymaga stałego i pełnoetatowego wykonywania czynności wymienionych w przepisach. • Prace pomocnicze, przygotowawcze lub wykonywane w sąsiedztwie stanowisk spawalniczych nie są wystarczające do uznania ich za pracę w szczególnych warunkach. • Sądy nie są związane oceną pracodawcy co do charakteru zatrudnienia, a jedynie faktycznie wykonywanymi obowiązkami. • Nowe świadectwo pracy nie rodzi skutków materialnoprawnych w sprawach ubezpieczeniowych i podlega ocenie sądu. • Wyrok dotyczący innego pracownika nie stanowi prejudykatu w sprawie innego ubezpieczonego.
Odrzucone argumenty
Praca ślusarza z elementami spawania, gdzie spawanie zajmuje 70% czasu, powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach. • Nowe świadectwo pracy powinno przesądzić o przyznaniu prawa do emerytury. • Wyrok w analogicznej sprawie innego pracownika powinien mieć moc prejudykatu. • Narażenie na czynniki szkodliwe ze stanowisk spawalniczych z uwagi na bliskość stanowiska pracy powinno być uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
nie może być kwalifikowana jako prace w szczególnych warunkach • nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy • nie może stanowić podstawy dla zakwalifikowania wymienionej w nim pracy w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych, jako pracy w szczególnych warunkach • nie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy • nie można uznać, że wszystkie te czynności są czynnościami wykonywanymi wyłącznie w procesie spawania • nie mieści się w określeniu „prace przy spawaniu” i nie uprawnia do uzyskania emerytury w wieku obniżonym
Skład orzekający
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
przewodniczący
Bogusław Cudowski
członek
Jolanta Frańczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'praca w szczególnych warunkach', 'prace przy spawaniu', 'stale i w pełnym wymiarze czasu pracy' w kontekście prawa do emerytury."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach i interpretacji konkretnych stanowisk pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a szczegółowa analiza pojęcia 'pracy przy spawaniu' i 'stale i w pełnym wymiarze' jest istotna dla wielu pracowników i prawników.
“Czy praca spawacza to zawsze praca w szczególnych warunkach? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.