I UK 308/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego S.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony, cierpiący na schorzenia układu krążenia i kręgosłupa, twierdził, że utracił zdolność do pracy zarobkowej. Sąd Okręgowy, opierając się na opiniach biegłych lekarzy specjalistów, oddalił odwołanie, stwierdzając, że schorzenia ubezpieczonego nie czynią go osobą niezdolną do pracy zarobkowej, a jedynie ograniczają możliwość wykonywania ciężkiej pracy fizycznej. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko, uznając opinie biegłych za rzetelne i niebudzące wątpliwości. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r. oddalił skargę kasacyjną ubezpieczonego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującą ustawą o emeryturach i rentach, niezdolność do pracy jest kategorią prawną, która uwzględnia nie tylko naruszenie sprawności organizmu, ale także możliwość wykonywania pracy zarobkowej w ramach posiadanych kwalifikacji oraz potencjalne przekwalifikowanie. W ocenie Sądu Najwyższego, stwierdzone u ubezpieczonego schorzenia nie wykluczają możliwości wykonywania pracy w wyuczonym zawodzie montera urządzeń kolejowych ani prac dotychczas wykonywanych, z wyłączeniem ciężkiej pracy fizycznej, co oznacza, że nie można go uznać za osobę choćby częściowo niezdolną do pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia niezdolności do pracy w kontekście kwalifikacji zawodowych i możliwości przekwalifikowania, a także ograniczenia dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o emeryturach i rentach oraz procedury kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy schorzenia ubezpieczonego, które ograniczają go jedynie do lekkich prac fizycznych i wykluczają ciężką pracę fizyczną, stanowią podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ubezpieczony jest zdolny do wykonywania pracy w wyuczonym zawodzie lub dotychczas wykonywanej pracy, z wyłączeniem ciężkich prac fizycznych, nie można go uznać za osobę choćby częściowo niezdolną do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że definicja niezdolności do pracy uwzględnia kwalifikacje zawodowe i możliwość przekwalifikowania. Skoro ubezpieczony jest zdolny do pracy w swoim zawodzie lub prac dotychczas wykonywanych (z wyłączeniem ciężkiej pracy fizycznej), nie spełnia przesłanek do przyznania renty.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów) i art. 278 § 1 k.p.c. (opiniesądowe), może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postępowanie kasacyjne nie obejmuje kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów, w tym opinii biegłych, co wynika z art. 398³ § 3 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek uzupełniać postępowanie dowodowe, jeśli nie zachodzi taka potrzeba?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji jest władny samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego, o ile nie zachodzą ku temu potrzeby.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 382 k.p.c. nie nakłada na sąd drugiej instancji obowiązku przeprowadzania postępowania dowodowego. Sąd ten może oprzeć się na materiale zgromadzonym przez sąd pierwszej instancji, jeśli nie ma potrzeby jego uzupełniania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.e.r. FUS art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja niezdolności do pracy jako całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i braku rokowań odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu.
u.e.r. FUS art. 12 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
u.e.r. FUS art. 13 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Rokowanie odzyskania zdolności do pracy uwzględnia możliwość przekwalifikowania.
u.e.r. FUS art. 57 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów; naruszenie tej zasady nie może być podstawą skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zasięgnięcia opinii biegłych w sprawach wymagających wiadomości specjalnych; zarzuty dotyczące opinii nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód z opinii kolejnych biegłych lub zlecić dodatkowe badania; sąd drugiej instancji może poprzestać na opiniach już posiadanych.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym; przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy działania sądu drugiej instancji w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 398³ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398¹³ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Dz.U. Nr 273, poz. 2711
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 2004 r.
Określa procedurę orzekania o niezdolności do pracy, w tym znaczenie wywiadu zawodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów) i art. 278 § 1 k.p.c. (opinie biegłych) nie może być podstawą skargi kasacyjnej. • Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. • Definicja niezdolności do pracy uwzględnia kwalifikacje zawodowe i możliwość przekwalifikowania. • Ubezpieczony zdolny do pracy w wyuczonym zawodzie lub prac dotychczas wykonywanych (z wyłączeniem ciężkiej pracy fizycznej) nie jest niezdolny do pracy w rozumieniu ustawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1, 278 § 1, 286, 382 k.p.c.) przez niewłaściwe zastosowanie, nierozważenie materiału dowodowego, oparcie się na niejasnych opiniach biegłych. • Naruszenie prawa materialnego (art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ust. 1 u.e.r. FUS) przez przyjęcie, że ubezpieczony nie jest częściowo niezdolny do pracy, pomimo istnienia dokumentacji medycznej i pominięcie socjalno-ekonomicznego aspektu niezdolności do pracy.
Godne uwagi sformułowania
podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów • niezdolność do pracy jest kategorią prawną • niezdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu • częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji
Skład orzekający
Maciej Pacuda
przewodniczący, sprawozdawca
Jolanta Frańczak
członek
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia niezdolności do pracy w kontekście kwalifikacji zawodowych i możliwości przekwalifikowania, a także ograniczenia dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o emeryturach i rentach oraz procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe dla wielu osób pojęcie niezdolności do pracy i renty, a także procedury sądowe w sprawach ubezpieczeniowych.
“Czy choroba uniemożliwia pracę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy przysługuje renta.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.