I UK 291/13

Sygn. akt I UK 291/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 listopada 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Hajn 
 
w sprawie z odwołania J. A. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.  
o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2013 r., 
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 12 lutego 2013 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
UZASADNIENIE 
 
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację 
ubezpieczonego J. A. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 marca 2012 r., 
w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o prawo do 
emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.  
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł pełnomocnik ubezpieczonego. 
Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał 
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, polegającego na 
potrzebie wykładni pojęcia „prace wykonywane bezpośrednio przy przetwórstwie 
azbestu”. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że za powszechnie wiadomy uznaje 
się negatywny wpływ azbestu na ludzkie zdrowie. Zdaniem pełnomocnika sądy, 
orzekające w sprawach ubezpieczeń społecznych stoją na stanowisku, że pojęcie 
to należy rozumieć w sposób ścisły i wąski. W związku z tym pojęcie to znajduje 

 
 
2 
zastosowanie wyłącznie do pracowników, którzy stale i w pełnym wymiarze 
pracowali przy przetwarzaniu azbestu czyli wykonywali produkty lub urządzenia, 
przy wykorzystaniu azbestu. W jego ocenie zbyt daleko posunięte zawężenie tego 
pojęcia może spowodować, że część osób narażonych na szkodliwe oddziaływanie 
włókien azbestowych tylko dlatego, że szkodliwa substancja była wykorzystywana 
do przetworzenia i dalszego użycia, a jednocześnie pracownik nie przebywał na 
terenie zakładu pracy, lecz w „terenie” i jego praca nie podpada pod kategorię 
określoną w wykazie A, Dziale VII, poz. 9. Taka wykładnia prowadzi do 
nieuzasadnionego pogorszenia sytuacji pracowników wykonujących pracę poza 
zakładem pracy i jednocześnie przetwarzających azbest jak w przypadku 
ubezpieczonego. Ponadto, zdaniem skarżącego, skarga podlega przyjęciu jako 
oczywiście zasadna, albowiem w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego 
zaniechano ustaleń faktycznych oraz nie odpowiedziano na zarzuty apelacji. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarga kasacyjna nie podlega przyjęciu do rozpoznania. 
Sąd Najwyższy przypomina, iż elementem skargi kasacyjnej pozostają 
zarówno wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jak i jego 
uzasadnienie – elementy odrębne od określenia podstaw skargi i ich uzasadnienia 
(por. art. 3984 § 1 pkt 2 oraz § 2 tego przepisu). Rozróżnienie to pozostaje 
uzasadnione dwuetapowością postępowania przed Sądem Najwyższym. 
Na etapie pierwszym bada się jedynie, czy skarga ma zostać rozpoznana 
przez Sąd Najwyższy w składzie trzyosobowym. Służyć temu ma określenie przez 
skarżącego, jakie racje przemawiają za koniecznością interwencji Sądu 
Najwyższego. Tytułem przypomnienia można wymienić postanowienie z dnia 9 
czerwca 2008 r., sygn. II UK 37/08, w którym wyraźnie podkreśla się obowiązek 
wskazania okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi i wskazanie, dlaczego 
odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Stanowisko takie wynika 
także z innych orzeczeń. I tak uzasadnienie przyjęcia skargi do rozpoznania 
występowaniem zagadnienia prawnego polega na wskazaniu, na kanwie jakich 
norm (przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i 

 
 
3 
jakie jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący – wszystko za pomocą wywodu 
prawnego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., sygn. 
II PK 66/09). Gdy istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości, 
wskazać należy te wątpliwości albo rozbieżności w orzecznictwie sądów (np. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. II PK 220/08). 
Podobnie w odniesieniu do stanu oczywistej zasadności skarżący winien wykazać 
na czym ten stan polega, jakie okoliczności przemawiają za jego istnieniem (np. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. II UK 38/08). 
W odniesieniu do przedstawionego w skardze zagadnienia prawnego 
wypada stwierdzić, że jego istnienie nie zostało w sposób dostateczny 
uargumentowane. 
Po pierwsze, wniosek w ogóle nie określa, na kanwie jakich regulacji 
zagadnienie miało powstać. Skarżący ogranicza się jedynie do przytoczenia zwrotu, 
który ma budzić wątpliwości, bez jego odniesienia do istniejącego stanu prawnego. 
Po drugie, także uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie 
uzasadnia tezy, że zagadnienie może mieć charakter prawny. Wywód w tym 
zakresie pozostaje czysto faktyczny, uzasadniając dlaczego określone prace 
należałoby uznać za prace przy przetwórstwie azbestu. Wynika z niego niezbicie, 
że skarżący pragnąłby zaliczyć do tej kategorii prace, które nie są wykonywane 
bezpośrednio przy takich czynnościach. Motywów dla odstąpienia od literalnego 
brzmienia przepisu jednak nie wskazano. 
Za nieuzasadniony uznać wypada także wniosek o przyjęcie skargi ze 
względu na jej oczywistą zasadność. Także w tym przypadku, jak już wskazano, 
wniosek winien wskazywać w sposób skonkretyzowany, jakie uchybienia 
przemawiają za przekazaniem skargi do rozpoznania trzyosobowemu składowi 
Sądu Najwyższego. Uzasadnienie wniosku w niniejszym przypadku ma charakter 
ogólnikowy i przesłanki tej nie spełnia. 
Niezależnie od tego można także wskazać, że łączenie przesłanki oczywistej 
zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, 
budzi poważne zastrzeżenia. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy 
zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi 
występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba 

 
 
4 
wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi. 
Jak wskazano z uzasadnieniu postanowienia z 21 października 2008 r., sygn. II PK 
158/08 przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 
zawarte w pkt. 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają 
możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes 
publiczny (pkt. 1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt. 4 
powołanego przepisu). Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok 
jest oczywiście wadliwy a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna 
wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. 
 
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.