I UK 276/14

Sąd Najwyższy2015-02-12
SNubezpieczenia społecznezasiłkiWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższywymagania formalnepostępowanie cywilneocena dowodówprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu niespełnienia wymagań konstrukcyjnych, w szczególności braku uzasadnienia opartego na naruszeniu prawa materialnego lub procesowego, a jedynie na błędnej ocenie dowodów.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił odwołanie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów). Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że nie spełnia ona wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c., ponieważ opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez ubezpieczonego A.B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. w sprawie o zasiłek chorobowy. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 marca 2014 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w O. i oddalił odwołanie ubezpieczonego w całości. Ubezpieczony zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę kasacyjną. Uzasadnienie odrzucenia opiera się na stwierdzeniu, że skarga nie spełnia wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego celem jest ochrona interesu publicznego poprzez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, a nie kolejna instancja do badania dowodów i ustaleń faktycznych. Skarżący oparł swoją skargę wyłącznie na zarzutach dotyczących oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c. Brak któregokolwiek z istotnych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej powoduje jej odrzucenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może być oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów o ocenie dowodów.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym służącym ochronie prawa i jednolitości wykładni, a nie kolejną instancją do badania dowodów. Art. 398^3 § 3 k.p.c. zakazuje włączania do podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa konstrukcyjne elementy skargi kasacyjnej, które muszą być zawarte w piśmie.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakazuje włączania do podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 519^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu i umorzenia postępowania jako podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 398^6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku braków konstrukcyjnych.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd, naruszenie którego było podstawą zarzutu w skardze kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c. Podstawa skargi kasacyjnej obejmuje wyłącznie zarzuty odnoszące się do ustalenia faktów na podstawie materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia [...] nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń niesatysfakcjonujących stron. Sąd Najwyższy [...] nie jest trzecią instancją sądową badającą dowody i czyniącą na ich podstawie ustalenia faktyczne, lecz jest sądem prawa. Skarga kasacyjna oparta wyłącznie na tak określonej, wykluczonej przez ustawodawcę podstawie, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Skład orzekający

Halina Kiryło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i wymagań formalnych skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie przypomina o fundamentalnych zasadach postępowania kasacyjnego i roli Sądu Najwyższego jako sądu prawa, a nie faktów. Jest to kluczowa wiedza dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę: dlaczego nie można kwestionować oceny dowodów w kasacji?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UK 276/14
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło
w sprawie z odwołania A. B.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P.
‎
o zasiłek chorobowy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 lutego 2015 r.,
‎
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O.
‎
z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt III Ua […],
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r., po rozpoznaniu sprawy z odwołania A.B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o zasiłek chorobowy, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 21 października 2013 r. (mocą którego zmieniono częściowo decyzje organu rentowego z 16 listopada 2011 r., z 28 listopada 2011 r. i z 23 grudnia 2011 r. w ten sposób, że przyznano odwołującemu się prawo do zasiłku chorobowego od dnia 11 października 2011 r. do dnia 9 stycznia 2012 r., oddalając odwołanie w pozostałym zakresie, a ponadto zmieniono decyzje organu rentowego z 13 stycznia 2012 r., z 6 lutego 2012 r., z 12 marca 2012 r. i z 3 kwietnia 2012 r. i przyznano odwołującemu się prawo do zasiłku chorobowego od dnia 10 stycznia 2012 r. do dnia 17 kwietnia 2012 r. oraz zmieniono decyzję organu rentowego z 28 lutego 2012 r. i przyznano odwołującemu się prawo do świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego na okres dwóch miesięcy od wyczerpania zasiłku chorobowego), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił odwołanie w całości.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną odwołującego się. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w całości, a także o uchylenie w części wyroku Sądu Rejonowego w O. w zakresie pkt 1, tj. w części zmieniającej decyzje organu rentowego z 16 listopada 2011 r., z 28 listopada 2011 r. i z 23 grudnia 2011 r. (w zakresie odmowy wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia 20 października 2011 r. do dnia 11 listopada 2011 r.) i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za wszystkie instancje; ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych wyroków  i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. w całości i zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego się zwrotu kosztów postępowania. Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano jej oczywistą zasadność.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 398
1
§ 1 k.p.c., obowiązującym od 6 lutego 2005 r., skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji - wyroków i postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym (art. 519
1
§ 1 k.p.c.) oraz od postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu i umorzenia postępowania.
Nadzwyczajny charakter skargi kasacyjnej jako środka zaskarżenia ujawnia się w stawianych jej wymaganiach konstrukcyjnych. Wymagania te określa art. 398
4
§ 1 k.p.c. Zgodnie z jego treścią, skarga kasacyjna powinna, poza czynieniem zadość wymaganiom przewidzianym dla każdego pisma procesowego, zawierać:
1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części,
2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie,
oraz
3) wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub uchylenia i zmiany.
Inaczej mówiąc, w art. 398
4
§ 1 k.p.c. ustawodawca skatalogował - odrębnie w trzech punktach - konstrukcyjne elementy skargi kasacyjnej, a więc cechy istotne (kreatywne) tego szczególnego środka zaskarżenia, podkreślając zarazem w ten sposób rangę tych elementów. Są to wymagania bezwzględne. Ich ewentualny brak nie może być uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05, niepublikowane). Pogląd o braku możliwości uzupełnienia braków konstrukcyjnych skargi kasacyjnej znajduje oparcie we wcześniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym kasacji, zgodnie z którym brak któregokolwiek z istotnych (konstrukcyjnych, kreatywnych) elementów kasacji, określonych w którymkolwiek z punktów nieobowiązującego już art. 393
3
§ 1 k.p.c., nie podlegał naprawieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c., a kasacja dotknięta takim nieusuwalnym brakiem podlegała odrzuceniu
a limine
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC z 2001 nr 3, poz. 51; z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC z 2001 nr 3, poz. 52; z 16 listopada 2005 r., V CZ 134/05, niepublikowane). Również skarga kasacyjna niezawierająca któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych wymienionych w obecnie obowiązującym art. 398
4
§ 1 k.p.c. dotknięta jest nieusuwalnym brakiem powodującym jej odrzucenie na podstawie art. 398
6
k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 grudnia 2005 r., I CSK 113/05, niepublikowane, z 29 grudnia 2005 r., I CSK 109/05, niepublikowane, z 9 grudnia 2005 r., II CSK 119/05, niepublikowane) - albo przez sąd drugiej instancji, albo przez Sąd Najwyższy.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie spełnia wymagań konstrukcyjnych przewidzianych w art. 398
4
§ 1 pkt 2 k.p.c.
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń niesatysfakcjonujących stron. Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną nie jest trzecią instancją sądową badającą dowody i czyniącą na ich podstawie ustalenia faktyczne, lecz jest sądem prawa - wyjaśnia istotne zagadnienia prawne, dokonuje wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, usuwa z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Wyłączenie z zakresu zainteresowania Sądu Najwyższego oceny dowodów i ustalania faktów dokonane zostało wprost w art. 398
3
§ 3 k.p.c., w którym ustanowiono zakaz włączania do podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących tych zagadnień. Oznacza to, że skarga kasacyjna oparta wyłącznie na tak określonej, wykluczonej przez ustawodawcę podstawie, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu w oparciu o art. 398
6
§ 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC z 2006 nr 4, poz. 76, czy też postanowienie tego Sądu z dnia 23 października 2006 r., I UK 194/06, Lex nr 950611).
W przedmiotowej sprawie powołana przez skarżącego podstawa skargi kasacyjnej obejmuje wyłącznie zarzuty odnoszące się do ustalenia faktów na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co implikuje niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia i jego odrzucenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI