I UK 262/11

Sygn. akt I UK 262/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 stycznia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Iwulski 
 
w sprawie z odwołania K. K. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o emeryturę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 stycznia 2012 r., 
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 16 lutego 2011 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację 
wnioskodawcy K. K. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych z dnia 16 lipca 2010 r., którym oddalono odwołanie od decyzji Zakładu 
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2010 r., odmawiającej przyznania 
wnioskodawcy prawa do emerytury. 
Od wyroku Sądu Apelacyjnego wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, w 
której zarzucił naruszenie art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz 
§ 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku 
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub 
szczególnym charakterze w związku z art. 3, 10 i 13 ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o 

 
 
2 
nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania 
młodocianych. Zdaniem skarżącego, Sąd Apelacyjny dokonał błędnej interpretacji 
wskazanych przepisów, przyjmując, że wnioskodawca na podstawie umowy o 
pracę zawartej w celu nauki zawodu nie świadczył pracy w szczególnych 
warunkach w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 1 
września 1964 r. do 15 października 1967 r. Wobec tego Sąd niesłusznie odmówił 
wnioskodawcy uznania tego okresu zatrudnienia za okres pracy w szczególnych 
warunkach w rozumieniu przepisów emerytalnych. Z tych przyczyn ubezpieczony 
wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej, bowiem jego zdaniem jest ona oczywiście 
uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący dodatkowo podniósł, 
że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 
dnia 7 lutego 1983 r. Aw odniesieniu do dawnych pracowników młodocianych 
podejmujących czynności w zakresie prac zaliczanych do pracy w warunkach 
szkodliwych na potrzeby ich uprawnień emerytalnych@. Według skarżącego, w tym 
zakresie nie były dotąd ogłaszane orzeczenia Sądu Najwyższego, a przynajmniej 
takie orzeczenia nie są mu znane ani nie powoływały się na nie orzekające w tej 
sprawie Sądy. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje 
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 
zachodzi nieważność 
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 
Skarga kasacyjna ubezpieczonego nie jest oczywiście uzasadniona. Sąd 
Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się, w jaki sposób należy wykazywać oczywistą 
zasadność skargi kasacyjnej, przyjmując, że powoływanie się na tę okoliczność 
wymaga od skarżącego wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, a więc tego, 
że zastosowanie przepisu błędnie interpretowanego spowodowało wydanie 
oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, dotkniętego brakami widocznymi bez 
potrzeby dokonywania głębszej analizy prawnej (por. postanowienia Sądu 

 
 
3 
Najwyższego z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 
437; z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 10 
stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49 oraz z dnia 26 lutego 2008 
r., II UK 317/07, LEX nr 453107). Tego wymagania skarżący nie spełnił, skoro swój 
wywód poświęcony tej kwestii ograniczył w zasadzie do stwierdzenia, że skarga 
Ajest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 4". Nie można przy 
tym uznać za wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej odwołania się do 
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bowiem przytoczenie podstaw 
kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) jest odrębnym 
wymaganiem skargi kasacyjnej niż sformułowanie wniosku w przedmiocie przyjęcia 
skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.). 
Nie zachodzi także potrzeba wykładni § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 
dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w 
szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze Aw odniesieniu do dawnych 
pracowników młodocianych podejmujących czynności w zakresie prac zaliczanych 
do pracy w warunkach szkodliwych@. Problem ten był już przedmiotem 
rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 24 kwietnia 2009 r., II UK 
334/08 (OSNP 2010 nr 23-24, poz. 294) - wydanym w sprawie o niemal 
identycznym stanie faktycznym, jak rozpoznawana - przyjął, że młodociany 
odbywający naukę zawodu w ramach umowy zawartej z zakładem pracy na 
podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do 
określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o 
wstępnym stażu pracy (Dz.U. Nr 45, poz. 226 ze zm.), posiadał wprawdzie status 
pracownika 
w 
rozumieniu 
przepisów 
o 
zaopatrzeniu 
emerytalnym 
oraz 
ubezpieczeniu 
społecznym, 
jednakże 
okres 
nauki zawodu 
połączonej z 
obowiązkiem dokształcania się w zasadniczej szkole zawodowej nie stanowił 
okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej na zasadach określonych 
w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku 
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w 
szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). W uzasadnieniu tego 
wyroku Sąd Najwyższy w szczególności wywiódł, że dla spełnienia wymagania 
wykonywania pracy w szczególnych warunkach - dla celów emerytalnych - istotne 

 
 
4 
jest to, czy taka praca była przez pracownika faktycznie wykonywana stale i w 
pełnym wymiarze czasu pracy przewidzianym dla stanowiska, na którym takie 
warunki występowały. Jeśli więc przez cały okres zatrudnienia na podstawie umowy 
o naukę zawodu ubezpieczony pracował jako uczeń na warunkach wynikających z 
tej umowy (w tym zawartego w niej zastrzeżenia, że do jego czasu pracy podlegał 
wliczeniu czas dokształcania w wymiarze do 18 godzin tygodniowo, bez względu na 
to czy nauka odbywała się w godzinach pracy, czy poza godzinami pracy), a 
zgodnie z ówczesnymi regulacjami ustawowymi młodociani przyjęci do pracy byli 
obowiązani do dokształcania się w celu ukończenia pełnej szkoły podstawowej lub 
do dokształcania się zawodowego lub ogólnokształcącego, natomiast młodociani 
zatrudnieni w celu nauki zawodu obowiązani byli do dokształcania się w zakresie 
obranego zawodu, to wynika z tego wniosek, że ubezpieczony - jako uczeń 
trzyletniej zasadniczej szkoły zawodowej dla pracujących - nie mógł wykonywać i 
faktycznie nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prac określonych 
w art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach (o znacznej szkodliwości dla 
zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej 
sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia), 
z którymi łączyło się wykonywanie zatrudnienia na stanowisku pracy, do 
wykonywania której był przyuczany. Dokształcanie w rozumieniu art. 12 ustawy z 
dnia 2 lipca 1958 r. nie oznaczało bowiem nic innego, jak zajęcia teoretyczne w 
warunkach szkolnych (tak samo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 
r., II UK 169/10, LEX nr 786387). 
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania może nastąpić, gdy w sprawie 
występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących 
poważne wątpliwości. Chodzi przy tym o przypadki, gdy określony przepis prawa 
nie doczekał się jeszcze wykładni, bądź jest ona niejednolita (postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231 oraz z 13 
czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365). Nie występuje natomiast 
potrzeba wykładni przepisu (istotne zagadnienie prawne), jeżeli interpretacja jest 
ustalona w orzecznictwie i została uwzględniona przez sąd drugiej instancji 
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2001 r., I PKN 129/01, 

 
 
5 
OSNP 2003 nr 18, poz. 436 oraz z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 
448205). 
Skoro w odniesieniu do pracowników młodocianych, którzy w latach 60-tych 
minionego wieku odbywali naukę zawodu w ramach umowy zawartej z zakładem 
pracy na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1958 r., wykładnia przepisu § 2 
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku 
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w 
szczególnym charakterze została już ustalona przez Sąd Najwyższy a Sąd 
Apelacyjny przyjął ją w zaskarżonym wyroku, to nie ma powodów do tego, aby 
wniesiona przez ubezpieczonego skarga kasacyjna została rozpoznana. 
Z powołanych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej 
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.