III AUa 369/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację nauczyciela domagającego się emerytury, uznając, że nie spełnił on kluczowego warunku rozwiązania stosunku pracy.
Wnioskodawca Z. S., nauczyciel, domagał się prawa do emerytury, twierdząc, że przepracował wymagany okres, w tym czas pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Zarówno organ rentowy, jak i Sąd Okręgowy odmówili przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunku rozwiązania stosunku pracy oraz niewystarczający staż pracy. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że brak choćby jednego z wymaganych warunków uniemożliwia przyznanie emerytury nauczycielskiej.
Sprawa dotyczyła wniosku Z. S. o przyznanie emerytury nauczycielskiej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił prawa do świadczenia, wskazując na nieudowodnienie wymaganego 30-letniego okresu ubezpieczenia (udowodniono 27 lat, 8 miesięcy i 8 dni) oraz fakt pozostawania wnioskodawcy w zatrudnieniu. Wnioskodawca domagał się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców jako okresu uzupełniającego. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie, ustalając, że wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania emerytury nauczycielskiej zgodnie z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. Dodatkowo, sąd wskazał na niespełnienie warunku 30-letniego stażu pracy, gdyż okres pracy w gospodarstwie rolnym po 1 stycznia 1983 r. podlega zaliczeniu tylko w przypadku opłacenia składek w KRUS, czego wnioskodawca nie udowodnił. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację wnioskodawcy, w pełni podzielił ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Podkreślono, że prawo do emerytury nauczycielskiej wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków, a brak rozwiązania stosunku pracy stanowi przeszkodę nie do pokonania. Sąd zaznaczył również, że nie jest możliwe wydanie wyroku ustalającego spełnienie tylko niektórych warunków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po 1 stycznia 1983 r. podlega zaliczeniu tylko w przypadku opłacenia składek w KRUS.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców podlegają zaliczeniu jako okresy składkowe tylko do 1 stycznia 1983 r. Po tej dacie zaliczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy zostały opłacone składki w KRUS.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił apelację
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
Karta Nauczyciela art. 88 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
Wymaga łącznego spełnienia warunków, w tym rozwiązania stosunku pracy, do przejścia na emeryturę.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 10 § ust. 1 pkt. 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców podlegają zaliczeniu jako okresy składkowe tylko do 1 stycznia 1983 r. Po tej dacie zaliczenie jest możliwe tylko w przypadku opłacenia składek w KRUS.
Karta Nauczyciela art. 88 § ust. 2a
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
Określa warunki dla nauczycieli urodzonych po 31.12.1948 r. i przed 01.01.1969 r. zachowujących prawo do emerytury bez względu na wiek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez wnioskodawcę warunku rozwiązania stosunku pracy jako nauczyciela. Niespełnienie przez wnioskodawcę wymaganego 30-letniego stażu pracy, w tym brak możliwości zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym po 1 stycznia 1983 r. bez opłaconych składek KRUS.
Odrzucone argumenty
Argumentacja wnioskodawcy o zaliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownika od 1.01.1983 r. do 31.08.1985 r. do pracowniczego stażu pracy.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie prawa do emerytury nauczycielskiej wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków wynikających z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. Taka sytuacja oznacza, że brak któregokolwiek z nich niweczy ubieganie się o świadczenie. Wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy, a zatem nie przysługuje mu prawo do emerytury nauczycielskiej ponieważ jest ono uwarunkowane zakończeniem nauczycielskiego stosunku pracy... W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest możliwe wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia lub wyroku przyznającego to świadczenie pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości.
Skład orzekający
Barbara Hejwowska
przewodniczący
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
członek
Elżbieta Czaja
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznawania emerytury nauczycielskiej, w szczególności wymogu rozwiązania stosunku pracy oraz zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Karty Nauczyciela i okresu przed 1983 r. oraz po 1983 r. w kontekście pracy w gospodarstwie rolnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kluczowe warunki przyznawania emerytury nauczycielskiej, w tym wymóg rozwiązania stosunku pracy.
“Emerytura nauczycielska: Czy rozwiązanie stosunku pracy to warunek konieczny?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 369/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2016 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SSA Barbara Hejwowska Sędziowie: SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska SA Elżbieta Czaja (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Krzysztof Wiater po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. w Lublinie sprawy Z. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy Z. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 22 lutego 2016 r. sygn. akt VIII U 1643/15 oddala apelację. Elżbieta Czaja Barbara Hejwowska Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Sygn. akt III AUa 369/16 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 18 września 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił Z. S. prawa do emerytury na podstawie ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U z 2015r poz. 748). W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wnioskodawca na wymagany ogólny 30-letni okres ubezpieczenia udowodnił jedynie 27 lat 8 miesięcy i 8 dni a ponadto pozostaje w zatrudnieniu. W odwołaniu od tej decyzji Z. S. domagał się jej zmiany i zaliczenia jako okresu uzupełniającego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 1.01.1983r. do 31.08.1985r. Wskazał, że w tym okresie spełniał kryteria do uznania go za domownika. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie. Podstawą wyroku były następujące ustalenia: Z. S. ur. (...) złożył w dniu 30 lipca 2015r wniosek o przyznanie emerytury nauczycielskiej. Wnioskodawca udokumentował 26 lat 1 miesiąc i 5 dni okresów składkowych, 1 miesiąc i 3 dni okresów nieskładkowych, 1 rok i 6 miesięcy pracy w gospodarstwie rolnym, tj. łącznie 27 lat, 8 miesięcy i 8 dni, w tym 20 letni okres pracy nauczycielskiej oraz nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Odwołujący nie rozwiązał stosunku pracy na swój wniosek, jest zatrudniony w Szkole Podstawowej w B. , obecnie przebywa na urlopie zdrowotnym. Nie złożył również zaświadczenia z KRUS potwierdzającego, że zostały opłacone za niego jako członka rodziny składki na ubezpieczenie społeczne rolników po 1 stycznia 1983r. Zgodnie z art. 88 ust.1 Kary Nauczyciela (Dz. U. z 2014r, poz. 191) nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. W myśl natomiast ust. 2a nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli: 1) spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone w ust. 1 , w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz 2) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa. Sąd podkreślił, że ustalenie prawa do emerytury nauczycielskiej wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków wynikających z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. Taka sytuacja oznacza, że brak któregokolwiek z nich niweczy ubieganie się o świadczenie. Wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy, a zatem nie przysługuje mu prawo do emerytury nauczycielskiej ponieważ jest ono uwarunkowane zakończeniem nauczycielskiego stosunku pracy, który stanowi tytuł nabycia nauczycielskich uprawnień emerytalnych przewidzianych w 88 ust. l Karty Nauczyciela. Już tylko z tego powodu Sąd nie był obowiązany prowadzić dalszego postępowania celem ustalenia czy odwołujący spełnia pozostałe przesłanki do nabycia świadczenia. W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest możliwe wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia lub wyroku przyznającego to świadczenie pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości. Dodatkowo Sąd wskazał, że wnioskodawca wbrew jego stanowisku wyrażonemu w odwołaniu nie spełnia również warunku posiadania wymaganego 30-letniego stażu pracy. W świetle bowiem uregulowania art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zaliczeniu jako okresy składkowe, podlegają okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przed 1 stycznia 1983r., bowiem w tym okresie nie funkcjonowało obowiązkowe ubezpieczenie społeczne domowników rolników. Po dniu 1 stycznia 1983r. zaliczeniu podlegają tylko okresy za które zostały opłacone składki w KRUS. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji. Apelację od powyższego wyroku wniósł wnioskodawca zaskarżając wyrok w całości zarzucając: nie uwzględnienie, że samo rozwiązanie stosunku pracy nie jest istotą sprawy, a przytoczona argumentacja ZUS jest w jego ocenie tendencyjna i zmierzająca do pozbawienia ubezpieczonego prawa do emerytury. Wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i zaliczenie wnioskodawcy okresu pracy na roli jako domownik od 1.01.1983 r. do 31.08.1985 r. do pracowniczego stażu pracy. Sąd Apelacyjny zważył. Apelacja nie jest zasadna. Ustalenia sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Ustalenie prawa do emerytury nauczycielskiej wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków wynikających z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. Wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy a zatem nie przysługuje mu prawo do emerytury nauczycielskiej. Istota decyzji organu rentowego polega na rozstrzygnięciu o prawie do konkretnego świadczenia, a nie o poszczególnych elementach składających się na to prawo, czy też przesłankach warunkujących jego nabycie. Sąd, o ile nawet stwierdziłby spełnienie przez ubezpieczonego jednego bądź więcej warunków powstania prawa do świadczenia nie może ustalać tego w sentencji wyroku, przy jednoczesnym oddaleniu odwołania ubezpieczonego od niekorzystnej dla niego decyzji (por m. in. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2000 r. (II UKN 147/00 OSNP 20216/389). Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. , orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI