I UK 251/05

Sąd Najwyższy2006-02-23
SNubezpieczenia społecznerenty wypadkoweNiskanajwyższy
renta wypadkowaniezdolność do pracywypadek przy pracySąd Najwyższykasacjaopinie biegłychschorzenia psychiczneschorzenia somatyczne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania kasacji ubezpieczonego w sprawie o prawo do renty wypadkowej, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację ubezpieczonego T. L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w K., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w G. Sprawa dotyczyła prawa do renty wypadkowej po wypadku przy pracy z 1991 r. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, że ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy, a jego obecne schorzenia nie są następstwem wypadku. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na brak medycznych przesłanek niezdolności do pracy i gołosłowną polemikę z oceną dowodów.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Zbigniewa Myszki rozpoznał na posiedzeniu niejawnym kasację ubezpieczonego T. L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 24 czerwca 2004 r. Sprawa dotyczyła prawa do renty wypadkowej. Sąd Apelacyjny w K. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w G., który z kolei oddalił odwołanie T. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wstrzymaniu wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z 17 maja 1991 r. Ubezpieczony, pracujący jako spawacz pod ziemią, doznał urazu klatki piersiowej i złamania żeber. Pobierał rentę, która początkowo wynikała z urazów fizycznych, a następnie ze schorzeń psychicznych. Lekarz orzecznik uznał, że ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, opierając się na opiniach biegłych (ortopedy, neurologa, pulmonologa, internisty, psychiatry i psychologa), którzy stwierdzili, że ubezpieczony cierpi na nerwicę i ma postawę roszczeniową, ale nie ma trwałych następstw wypadku w zakresie układu ruchu ani klatki piersiowej. Zmiany kręgosłupa nie były następstwem wypadku. Sąd Apelacyjny uznał, że schorzenia te nie czynią ubezpieczonego częściowo niezdolnym do pracy w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów procesowych (art. 227, 233 k.p.c.) i materialnych (art. 57, 13 ustawy emerytalnej) przez nieuwzględnienie specyfiki zawodu spawacza górniczego i socjalno-ekonomicznego aspektu niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że brak medycznych przesłanek niezdolności do pracy wyklucza badanie aspektu socjalnego. Podkreślono, że skarżący nie powołał przepisów ustawy wypadkowej, a jego polemika z oceną dowodów była gołosłowna. Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania na podstawie art. 393 § 2 k.p.c. (a contrario) w związku z art. 3937 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena medyczna braku niezdolności do pracy wyklucza badanie aspektu socjalnego, jeśli nie ma potwierdzenia medycznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że prawidłowe ustalenie braku medycznych przesłanek niezdolności do pracy wskutek wypadku przy pracy wyklucza potrzebę badania „socjalnego” aspektu aktualnie niepotwierdzonej medycznie niezdolności do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
T. L.osoba_fizycznapowód / ubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjapozwany / organ rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 13

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ocenie niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia sprawności, możliwość wykonywania dotychczasowej lub innej pracy oraz celowość przekwalifikowania, biorąc pod uwagę rodzaj pracy, wykształcenie, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

u.e.r.f.u.s. art. 57

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa przesłanki prawa do renty.

k.p.c. art. 393 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania (a contrario).

k.p.c. art. 3937 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 12

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa przesłanki niezdolności do pracy.

ustawa wypadkowa art. 18

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Dotyczy świadczeń z tytułu wypadków przy pracy.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przedmiotu dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku wskazywania dowodów przez strony.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy spóźnionych wniosków dowodowych w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak medycznych przesłanek niezdolności do pracy wyklucza badanie aspektu socjalnego. Ocena dowodów przez Sąd Apelacyjny była prawidłowa. Kasacja była gołosłowna i nie powoływała właściwych przepisów ustawy wypadkowej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 227 i 233 k.p.c. przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Naruszenie art. 57 i 13 ustawy emerytalnej przez pominięcie socjalno-ekonomicznego aspektu niezdolności do pracy i specyfiki zawodu. Ocena niezdolności do pracy powinna być rozpatrywana w płaszczyźnie medycznej i socjalnej, z uwzględnieniem kwalifikacji, wieku i zawodu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna i jako taka nie mogła być przyjęta do rozpoznania Gołosłowna i subiektywna polemika skarżącego z prawidłową sędziowską oceną zebranego materiału dowodowego nie mogła prowadzić do uwzględniania kolejnych wniosków dowodowych strony tak długo, aż udowodni on korzystną dla siebie tezę Prawidłowe ustalenie braku medycznych przesłanek stwierdzenia dalszej niezdolności do pracy wskutek wypadku przy pracy wyklucza potrzebę badania „socjalnego” aspektu aktualnie w ogóle niepotwierdzonej „medycznie” powypadkowej niezdolności do pracy skarżącego

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że brak medycznych podstaw niezdolności do pracy wyklucza badanie aspektu socjalnego w sprawach o rentę wypadkową."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku medycznych przesłanek niezdolności do pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej odmowy przyjęcia kasacji w sprawie o rentę wypadkową, opierającej się na braku podstaw medycznych. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UK 251/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 lutego 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Myszka 
 
 
w sprawie z powództwa T. L. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. 
o prawo do renty wypadkowej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2006 r., 
kasacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. 
z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Apelacyjny w K. – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem 
z dnia 24 czerwca 2004 r. oddalił apelację ubezpieczonego T. L. od wyroku Sądu 
Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 12 grudnia 2002 
r. oddalającego odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych Oddział w Z. z dnia 25 lutego 2002 r. o wstrzymaniu mu wypłaty renty 
z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 17 maja 
1991 r.  
W sprawie tej ustalono, że ubezpieczony T. L. pracował jako spawacz pod 
ziemią, a przez ostatnie miesiące przed wypadkiem, to jest od dnia 1 lutego do dnia 17 
maja 1991 r. - jako dysponent pod ziemią. W wypadku przy pracy doznał urazu klatki 
piersiowej, złamania siedmiu żeber i urazu twarzoczaszki. Z tego tytułu pobierał 

 
 
2 
rentę w III grupie inwalidów, a ostatnio rentę z tytułu niezdolności do pracy, przy czym do 
1999 r. niezdolność ta wynikała z urazów fizycznych, a przez następne dwa lata była 
wywołana schorzeniami psychicznymi. W związku z wystąpieniem ubezpieczonego w dniu 
8 stycznia 2002 r. z wnioskiem o ponowne ustalenia prawa do renty wypadkowej lekarz 
orzecznik, po dokonaniu badania i zasięgnięciu opinii lekarza konsultanta psychiatry, uznał, 
że ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy zawodowej zgodnej z poziomem jego 
kwalifikacji zawodowych. 
W tak ustalonych okolicznościach faktycznych Sąd Apelacyjny w pełni 
podzielił ocenę stanu faktycznego dokonaną przez Sąd Okręgowy. Zdaniem Sądu 
Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie 
dowodowe i wywiódł logiczne wnioski w oparciu o dodatkowe opinie biegłych 
specjalistów powołanych przez ten Sąd na okoliczność zbadania, czy schorzenia 
występujące u ubezpieczonego kwalifikują go w dalszym ciągu do przyznania mu 
renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 17 
maja 1991 r. Z powyższych opinii, przeprowadzonych przez ortopedę, neurologa, 
pulmonologa - specjalistę medycyny pracy, internistę oraz psychiatrę i psychologa, 
jednoznacznie wynika, że ubezpieczony cierpi na nerwicę o cechach neurastenii i 
postawę roszczeniową, ma niski próg lękliwości, który utrudnia mu radzenie sobie z 
trudnymi sytuacjami. Nie stwierdzono natomiast zaburzeń funkcji układu ruchu i 
trwałych następstw wypadku w zakresie klatki piersiowej i kończyn górnych, a 
stłuczenie twarzoczaszki uległo wygojeniu bez blizn i zniekształcenia. Występujące u 
ubezpieczonego zmiany kręgosłupa i wypuklina jądra miażdżystego L4-5 nie są 
następstwami wypadku przy pracy. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przeprowadzone 
opinie były bezstronne, spójne i logiczne zatem zasadne było uznanie, że 
schorzenia te nie czynią ubezpieczonego częściowo niezdolnym do pracy w 
rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z 
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) w 
związku z art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu 
wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst Dz. z 1983 r., Nr 30, 
poz. 144 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa wypadkowa), tym bardziej że 
ubezpieczony, kwestionując opinie biegłych, nie poparł swych racji żadnymi 
dowodami. Ponadto Sąd Apelacyjny stwierdził, że złożony w apelacji wniosek 

 
 
3 
ubezpieczonego o przeprowadzenie dowodu z opinii kolejnych biegłych lekarzy, jest nie 
tylko spóźniony (art. 381 k.p.c.), ale też nie został przekonująco uzasadniony. To na 
ubezpieczonym spoczywał obowiązek udowodnienia nie tylko faktu, iż doznał wielu 
urazów w związku z wypadkiem przy pracy (co pozostaje bezsporne), ale przede 
wszystkim, że z ich przyczyny w znacznym stopniu utracił zdolność do wykonywania pracy 
zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Stosownie do art. 232 k.p.c. strony są 
obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne 
a sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd 
Okręgowy wypełnił w całości dyspozycję cytowanego przepisu, a twierdzenia 
ubezpieczonego podnoszone w apelacji, musiały zostać uznane za jego subiektywną i nie 
popartą dowodami ocenę.  
W kasacji powód zarzucił naruszenie prawa procesowego, a w szczególności 
art. 227 k.p.c. i art. 233 k.p.c. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy 
okoliczności oraz przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wynikające z 
nieuwzględnienia charakteru pracy odwołującego oraz wpływu dolegliwości ze strony 
schorzeń somatycznych i psychicznych na dalszą możliwość wykonywania tego 
zatrudnienia. Ponadto powołał się na naruszenie prawa materialnego, a w 
szczególności art. 57 oraz art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i 
rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez pominięcie socjalno-ekonomicznego 
aspektu niezdolności do pracy ubezpieczonego polegające na zaniechaniu uwzględnienia 
obiektywnej możliwości podjęcia przez ubezpieczonego zatrudnienia zgodnego z wiekiem i 
poziomem posiadanych kwalifikacji, wykształcenia i zdolności psychofizycznych. Zdaniem 
skarżącego okolicznością uzasadniającą rozpoznanie kasacji jest potrzeba 
interpretacji przepisu art. 57 oraz art. 13 ustawy emerytalnej, prowadzącej do 
rozstrzygnięcia, czy w myśl przepisów tej ustawy zdolność do pracy może być 
oceniana wyłącznie w zakresie ogólnym tak, jak uczynił to Sąd Apelacyjny w 
omawianej sprawie, tj. bez odniesienia do rodzaju i specyfiki wykonywanego przez 
odwołującego zawodu. Wskazując na tę okoliczność skarżący powołuje się na 
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r. - II UKN 675/98 (OSNAP 
2000/16/624), z którego wynika, że ocena niezdolności do pracy winna być 
rozpatrywana 
w 
dwóch 
płaszczyznach: 
medycznej, 
oraz 
socjalnej, 
przy 
uwzględnieniu posiadanych przez odwołującego kwalifikacji, wieku, zawodu i 

 
 
4 
predyspozycji do dalszego wykonywania pracy zarobkowej. Wnoszący kasację nie 
zgadza 
się 
ustaleniami 
Sądu 
Apelacyjnego 
dokonanymi 
w 
oparciu 
o 
przeprowadzone opinie biegłych, którzy ocenili stan jego zdrowia oraz kwestię jego 
zdolności do pracy w odniesieniu do możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy, a 
ponadto jedynie z medycznego punktu widzenia, w oderwaniu od aspektu 
socjalnego, a zwłaszcza od specyfiki wykonywanego przez niego zawodu, mimo iż 
„nie ulega wątpliwości, że stan zdrowia odwołującego - cierpiącego na schorzenia 
ortopedyczne, neurologiczne i psychiatryczne - z całą pewnością uniemożliwia 
wykonywanie pracy w dotychczasowym zawodzie”. Uchybienie Sądu, zdaniem skarżącego, 
polegało na ocenie stanu zdrowia odwołującego z pominięciem specyfiki wykonywanego 
przez niego zawodu spawacza górniczego pod ziemią,  „który to zawód ubezpieczony 
wykonywał, i do którego przysługują mu kwalifikacje”. W konsekwencji zarzucił 
zaskarżonemu wyrokowi błędną interpretację art. 13 ustawy o emeryturach i 
rentach, zgodnie z którym przy ocenie niezdolności do pracy oraz rokowaniach co 
do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności 
organizmu, a także możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia lub 
rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy 
oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter 
dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek oraz predyspozycje 
psychofizyczne. Na tych podstawach skarżący wniósł o uchylenie wyroku i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia od organu 
rentowego kosztów procesu, w tym również kosztów zastępstwa adwokackiego za 
wszystkie instancje według taryfy. 
    Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
    Kasacja jest oczywiście bezzasadna i jako taka nie mogła być przyjęta do 
rozpoznania. W rozpoznanej sprawie Sąd Apelacyjny w K. po dokonaniu 
uprawnionej oceny dowodów z opinii biegłych ustalił, że skarżący nie jest osobą 
niezdolną do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Gołosłowna i subiektywna 
polemika skarżącego z prawidłową sędziowską oceną zebranego materiału 
dowodowego nie mogła prowadzić do uwzględniania kolejnych wniosków 
dowodowych strony tak długo, aż udowodni on korzystną dla siebie tezę (por. 
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II UKN 45/97, OSNAPiUS 1998 

 
 
5 
nr 1, poz. 24). Prawidłowe ustalenie braku medycznych przesłanek stwierdzenia 
dalszej niezdolności do pracy wskutek wypadku przy pracy wyklucza potrzebę 
badania „socjalnego” aspektu aktualnie w ogóle niepotwierdzonej „medycznie” 
powypadkowej niezdolności do pracy skarżącego. Istotną wadą kasacji było 
również to, że jej autor nie powołał żadnego z przepisów ustawy wypadkowej, które 
stanowiły podstawę wyrokowania w sprawie o prawo do renty wypadkowej.  
    Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na 
podstawie art. 393 § 2 k.p.c. (a contrario) w związku z art. 3937 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI