I UK 242/04

Sygn. akt I UK 242/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 lutego 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Kijowski 
 
 
w sprawie z odwołania T. N. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. 
o prawo do emerytury, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2005 r., 
kasacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. 
z dnia 5 maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odrzuca kasację. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
 
Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  w Ł., po 
rozpoznaniu sprawy z wniosku T. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń 
Społecznych - Oddziałowi w O., wyrokiem z dnia 5 maja 2004 r. (AUa …/03) oddalił 
apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w K.z dnia 9 maja 2003 r. (V U …/02). Na mocy tego 
orzeczenia oddalano odwołanie ubezpieczonej  od decyzji organu rentowego, 
odmawiającej jej ustalenia prawa do emerytury.  
W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny przejął jako własne 
ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił 
ich prawną kwalifikację. Wnioskodawczyni, urodzona dnia 16 września 1947 r., 
udowodniła łącznie 19 lat, 6 miesięcy i 21 dni okresów składkowych i 

 
 
2 
nieskładkowych oraz uzupełniających. Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw 
do zaliczenia okresu od dnia 21 października 1967 r. do dnia 13 listopada 1986 r. 
jako okresu uzupełniającego, albowiem nie dał wiary ubezpieczonej oraz 
wskazanym przez nią świadkom, że w tym okresie pracowała ona w gospodarstwie 
rolnym swoich teściów. Ponadto z okresu pracy nakładczej od dnia 23 lipca 1975 r. 
do dnia 1 września 1977 r. do stażu emerytalnego zaliczono jej jedynie okres 5 
miesięcy, to jest od stycznia do maja 1977 r., ponieważ ubezpieczona nie 
udowodniła, iż w pozostałym okresie uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości co 
najmniej połowy obowiązującego najniższego wynagrodzenia, określonego na 
podstawie przepisów kodeksu pracy.  
Zdaniem 
Sądu 
Apelacyjnego 
wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek uprawniających ją do nabycia prawa do 
emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 29 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity 
tekst: Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.), albowiem nie udowodniła 
wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych. Wprawdzie jest bezsporne, 
że wnioskodawczyni mieszkała z teściami posiadającymi gospodarstwo rolne, lecz 
na jego terenie prowadziła z mężem hodowlę zwierząt futerkowych. Tym samym 
praca w gospodarstwie rolnym mogła się ograniczać jedynie do pomocy 
świadczonej sporadycznie, a zatem nie miała charakteru pracy, o której mowa w 
art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Natomiast co się tyczy 
zaliczenia pracy nakładczej, to wnioskodawczyni wskazała, że uzyskiwała 
wymagane wynagrodzenie jedynie przez pięć miesięcy w 1977 r. i dlatego tylko ten 
okres podlegać może uwzględnieniu.  
Kasację od tego wyroku złożyła wnioskodawczyni. Zaskarżając wyrok w 
części dotyczącej niezaliczenia jej stażu pracy uprawniającego do emerytury 
zarzuciła naruszenia prawa materialnego polegające na oczywistym naruszeniu 
przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ponadto wskazała ona na 
naruszenie przepisów postępowania, polegające na błędnym ustaleniu stanu 
faktycznego. Na tej podstawie domagała się zmiany kwestionowanego orzeczenia, 
względnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.   
 
Sąd Najwyższy  zważył, co następuje: 

 
 
3 
 
Kasacja podlega odrzuceniu. Według przepisu  art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c. 
kasacja powinna zawierać przedstawienie okoliczności warunkujących przyjęcie jej  
do  rozpoznania, i to  niezależnie od zamieszczenia w niej  przewidzianego przez  
art. 3933 § 1 pkt. 2 k.p.c.  uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co skądinąd  jasno 
wynika z oddzielnego  unormowania tych rygorów  w dwóch powołanych 
przepisach  (por. postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, 
OSNC 2001 r., z. 3, poz. 52 ). Innymi słowy, jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji 
okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie , to  ustawowy obowiązek  ich 
przedstawienia nie jest spełniony, choćby nawet dały się ewentualnie  wywieść z 
uzasadnienia tego specyficznego środka zaskarżenia, pomyślanego – zwłaszcza 
po zmianach dokonanych ustawą  z dnia 24 maja 2000 r.  – przede wszystkim w 
interesie publicznym, rozumianym jako zapewnienie jednolitej wykładni i wkładu w 
rozwój prawa oraz  jurysprudencji  (por. postanowienia SN z dnia 4 lutego 2000 r., II 
CZ 178/99, OSNC 2000 r., z. 7-8, poz.147 oraz z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 
131/00, OSNC 2001 r., z. 10, poz.156 ). Dlatego wnoszący kasację, który 
przykładowo powołuje  się na występowanie w danej sprawie istotnego zagadnienia 
prawnego, powinien zagadnienie to sformułować i wskazać argumenty prowadzące 
do jego  rozbieżnych ocen (por. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., I CZ 
35/01, OSNC 2002 r., z. 1, poz.11). 
 
Stawianie kasacji wysokich wymagań profesjonalnych (art. 3932 k.p.c.) w 
pełni przy tym usprawiedliwia tezę, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie 
skargi  powinny być, podobnie jak  pozostałe elementy przewidziane w art. 3933 § 1 
k.p.c.) przedstawione w wydzielonej części kasacji, jako odrębny typograficznie 
element pisma procesowego, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze 
wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich 
uzasadnienie, a także wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem 
zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Kasacja powinna być zatem tak 
skonstruowana i zredagowana, aby zarówno przeciwnik procesowy, jak i Sąd 
Najwyższy nie musiał poszukiwać w wywodzie kasacyjnym, a tym bardziej 
domyślać się wszystkich jej elementów (postanowienie SN z dnia 20 maja 2001 r., 
III CZ 36/01, OSNC 2002 r. nr 2, poz. 22)        

 
 
4 
       Przedmiotowa kasacja  nie spełnia tych wymagań, gdyż nie wskazuje żadnej z 
podstaw jej  rozpoznania określonych w art. 393 k.p.c. Nieprzedstawienie 
okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest zaś  jej wadą istotną, o 
konstrukcyjnym charakterze  i wyklucza uzupełnienie tego braku, co kasację, a 
właściwie jej namiastkę, czyni niedopuszczalną  (postanowienie SN z dnia 9 
listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001 r., z. 3, poz. 51). W takiej sytuacji 
chodzi przy tym jedynie o wyraźne i umotywowane stwierdzenie , że w danej  
sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni 
przepisów 
prawnych 
budzących 
poważne 
wątpliwości 
lub 
wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jeżeli – zdaniem wnoszącego kasację – 
zaskarżone orzeczenie pozwala na takie stwierdzenie,  to  żadną miarą nie sposób 
uznać, iżby nie było możliwe jego przedstawienie, co samo przez się  warunkuje 
dopuszczenie kasacji do tzw. ”przedsądu” (art. 393 i art. 393 7  §1 k.p.c.), w trakcie 
którego liczy się dopiero siła argumentów przemawiających za faktycznym  
przyjęciem  sprawy do rozpoznania  przez naczelny organ władzy sądowniczej (por. 
postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10, 
poz.157). 
 
       Z tych względów kasacja powinna być już odrzucona przez Sąd drugiej 
instancji z mocy  art.393 5 k.p.c. Na podstawie  tego przepisu oraz zgodnie z art. 
3937 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy skorygował więc  brak podobnego rozstrzygnięcia i 
orzekł, jak w sentencji.