I UK 234/14

Sąd Najwyższy2014-12-02
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynauka zawoduwarunki szczególnestaż pracyemeryturaubezpieczenia społecznepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności nie wykazuje istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Z. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) dotyczącego prawa do emerytury. Ubezpieczony kwestionował odmowę zaliczenia okresu nauki zawodu do stażu pracy w warunkach szczególnych, argumentując, że faktycznie wykonywał pracę w pełnym wymiarze. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności, a podnoszone kwestie były już rozstrzygnięte w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w składzie sędzia Zbigniew Hajn rozpoznał na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną Z. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 9 stycznia 2014 r., który oddalił apelację ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w sprawie o emeryturę. Ubezpieczony w swojej skardze kasacyjnej podniósł istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości zaliczenia okresu nauki zawodu do stażu pracy w warunkach szczególnych, mimo formalnego zatrudnienia na podstawie umowy o naukę zawodu, jeśli faktycznie wykonywał pracę w pełnym wymiarze. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 398¹⁹ § 1 k.p.c., wskazał, że skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność. Analizując wniosek ubezpieczonego, Sąd Najwyższy stwierdził, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności, sądy niższych instancji ustaliły, że skarżący był uczniem i nie pracował w pełnym wymiarze, a jego argumentacja opierała się na zeznaniach świadków, a nie na ustaleniach faktycznych. Ponadto, skarżący nie podniósł zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co skutkowało oparciem skargi na kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kwestia ta była już rozstrzygnięta w jego orzecznictwie. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398¹⁹ § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ nie spełniała wymogów formalnych i merytorycznych, w tym nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji ustaliły, iż skarżący był uczniem i nie pracował w pełnym wymiarze, a podnoszona kwestia była już rozstrzygnięta w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności. Argumentacja skarżącego opierała się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, a nie na zarzutach naruszenia prawa procesowego, a podnoszona kwestia prawna była już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

Strony

NazwaTypRola
Z. B.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398¹⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹⁹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub o przyjęciu jej do rozpoznania stronom nie przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 398⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Ustawa o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy

Przepisy dotyczące zatrudniania młodocianych uczących się zawodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398⁴ § 2 k.p.c. Nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398¹⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. Przedstawione zagadnienie prawne nie zostało sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń. Skarżący opiera skargę na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, bez podnoszenia zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Podnoszona przez wnioskodawcę kwestia prawna została wyjaśniona w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca faktycznego wykonywania pracy w warunkach szczególnych w pełnym wymiarze czasu pracy, mimo formalnego zatrudnienia na podstawie umowy o naukę zawodu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu, 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.

Skład orzekający

Zbigniew Hajn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne i merytoryczne skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące istnienia istotnego zagadnienia prawnego i sposobu jego prezentacji we wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych i interpretacji przepisów dotyczących stażu pracy w warunkach szczególnych w kontekście nauki zawodu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i kryteriów przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Jak prawidłowo złożyć skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego? Kluczowe wymogi formalne i merytoryczne.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UK 234/14
POSTANOWIENIE
Dnia 2 grudnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Hajn
w sprawie z odwołania Z. B.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C.
‎
o emeryturę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2014 r.,
‎
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt III AUa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 9 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie z odwołania Z. B.  od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.  o emeryturę oddalił apelację odwołującego się.
Odwołujący się zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: czy w sytuacji, w której pracownik zatrudniony na podstawie umowy o naukę zawodu wykazał w toku postępowania, że mimo zapisów ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (
Dz.U. z 1958 r. Nr 45, poz. 226 ze zm.)
, faktycznie wykonywał pracę w warunkach szczególnych w pełnym wymiarze czasu pracy, zajęcia szkolne odbywając poza godzinami pracy, okresu tego nie należy zaliczyć do łącznego stażu pracy w warunkach szczególnych? W ocenie odwołującego się skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. Fakt, że obowiązujące w dacie wykonywania pracy przepisy w zakresie zatrudniania pracowników młodocianych uczących się zawodu nie były respektowane przez pracodawcę nie powinien mieć wpływu na ustalenie prawa do wcześniejszej emerytury wnioskodawcy w sytuacji, w której wykazał on, że mimo formalnego zatrudnienia w oparciu o umowę o naukę zawodu wykonywał obowiązki pracownika na równi z innymi pełnoletnimi pracownikami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 398
4
§ 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 398
9
§ 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przez odwołanie się do art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., jak w rozpoznawanej sprawie, wskazuje na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to w uzasadnieniu wniosku (sporządzonym odrębnie od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).
Przedstawiona przez odwołującego się kwestia nie spełnia wskazanych wyżej wymogów w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Sformułowane we wniosku zagadnienie prawne zostało sformułowane w oparciu o okoliczności niemieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń. Sądy obu instancji ustaliły bowiem, że wnioskodawca w okresie od 1 września 1966 r. do czerwca 1969 r. był uczniem w zawodzie ślusarza i nie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. Skarżący twierdzi, że pracował w warunkach szkodliwych w pełnym wymiarze czasu pracy, a dokształcał się po godzinach pracy. Powołuje się przy tym nie na ustalenia Sądu, lecz na zeznania świadków, nie podając jakie są to zeznania i nie wskazując żadnych konkretnych faktów i okoliczności. Przede wszystkim jednak w podstawach skargi kasacyjnej odwołujący się nie podnosi zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W rezultacie, skarga opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, bez podniesienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W związku z tym zauważyć należy, że podnoszona przez wnioskodawcę kwestia prawna została wyjaśniona w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego: z 24 kwietnia 2009 r., II UK 334/08, niepubl.; z 20 stycznia 2011 r., II UK 169/10, niepubl.).
Z przedstawionych względów strona pozwana nie wykazała również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie
art. 398
9
§ 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI