I UK 223/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w K., uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych i merytorycznych do rozpoznania.
Powód W. J. domagał się renty wyrównawczej i zadośćuczynienia od Kompanii Węglowej S.A. z powodu choroby zawodowej. Sądy niższych instancji oddaliły jego powództwo. W kasacji powód zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując na potrzebę interpretacji art. 442 § 1 k.c. w kontekście momentu powzięcia wiadomości o szkodzie. Sąd Najwyższy, po przeprowadzeniu przedsądu, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, stwierdzając brak istotnego zagadnienia prawnego i jednoznaczność przepisów.
Sprawa dotyczyła powództwa W. J. przeciwko Kompanii Węglowej S.A. o rentę wyrównawczą i zadośćuczynienie, wynikających z choroby zawodowej. Sąd Okręgowy w G. oraz Sąd Apelacyjny w K. oddaliły powództwo. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 5, 442 § 2, 444 § 2, 445 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 233 k.p.c.). Kluczowym zagadnieniem podniesionym w kasacji była interpretacja art. 442 § 1 k.c. w zakresie ustalenia momentu, od którego biegnie termin przedawnienia roszczenia, w szczególności czy decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest równoznaczna z powzięciem wiadomości o szkodzie. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, przeprowadził tzw. przedsąd. Stwierdził, że kasacja nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że nie występuje istotne zagadnienie prawne, a wskazane przepisy są jednoznaczne i ich wykładnia nie budzi wątpliwości w orzecznictwie. Podkreślono, że termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu choroby zawodowej biegnie od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego pracownika na czynniki szkodliwe, lub od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W przedmiotowej sprawie powód miał świadomość szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia już w momencie rozwiązania umowy o pracę, co potwierdzały decyzje ZUS i Inspektora Sanitarnego. W związku z brakiem przesłanek do przyjęcia kasacji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. odmówił jej rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń są jednoznaczne i nie wymagają szczególnej wykładni w tym zakresie. Powód miał świadomość szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia już w momencie rozwiązania umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu choroby zawodowej biegnie od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe lub od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W tym przypadku powód miał świadomość szkody już w momencie rozwiązania umowy o pracę, co potwierdzały decyzje ZUS i Inspektora Sanitarnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania
Strona wygrywająca
Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej - Kopalni Węgla Kamiennego "S."
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej - Kopalni Węgla Kamiennego "S." | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym biegnie od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W przypadku choroby zawodowej, bieg przedawnienia rozpoczyna się od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe lub od momentu, gdy poszkodowany uzyskał świadomość doznanej szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia.
k.p.c. art. 393 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 393³
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3937 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 442 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 5, 442 § 2, 444 § 2, 445 k.c.) i przepisów postępowania (art. 233 k.p.c.). Potrzeba interpretacji art. 442 § 1 k.c. w odniesieniu do ustalenia momentu powzięcia przez powoda wiadomości o szkodzie.
Godne uwagi sformułowania
kasacja podlega dalszej kontroli w postaci tzw. przedsądu czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów czy zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo czy w sprawie nie występuje nieważność postępowania kasacja nie formułuje w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki oczekiwałby tego Sąd Najwyższy Treść wskazanych przez powoda przepisów jest zresztą jednoznaczna i aktualna Orzecznictwo Sądu Najwyższego, w spornej kwestii, zgodne jest co do tego, że w odniesieniu do roszczeń odszkodowawczych (w tym i zadośćuczynienia) wywodzonych z choroby zawodowej spowodowanej deliktem termin przedawnienia określony w art. 442 § 1 zd. 2 k.c. rozpoczyna bieg od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe dla zdrowia. Gdy na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej pracownik traci całkowicie lub częściowo zdolność do pracy, to szkoda występuje w tym samym czasie, tj. wraz z tymi skutkami. Wystąpienie więc z powództwem po upływie trzech lat od tak ustalonej daty zdarzenia czyni koniecznym wykazanie - udowodnienie - późniejszego dowiedzenia się o podanych wyżej okolicznościach, przy czym dotyczy to samego wystąpienia szkody, a nie jej zakresu.
Skład orzekający
Roman Kuczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja terminu przedawnienia roszczeń z tytułu choroby zawodowej i kryteriów przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury przedsądu w Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych, ale jej wartość contentowa jest ograniczona ze względu na rutynową odmowę przyjęcia kasacji przez Sąd Najwyższy.
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
renta wyrównawcza miesięcznie: 600 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UK 223/04
POSTANOWIENIE
Dnia 21 lutego 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Roman Kuczyński
w sprawie z powództwa W. J.
przeciwko Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej - Kopalni Węgla Kamiennego "S." w
K.
o rentę wyrównawczą,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 lutego 2005 r.,
kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w K.
z dnia 26 marca 2004 r., sygn. akt III APa …/04,
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 marca 2004 r. Sąd Apelacyjny w K. oddalił apelację W.
J. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z
dnia 24 września 2003r, którym oddalone zostało jego powództwo o
zadośćuczynienie w kwocie 12000 zł oraz rentę wyrównawczą w kwocie 600 zł
miesięcznie od pozwanej Kampanii Węglowej KWK „S.” w K.
Swoje roszczenia powód wywodził ze skutków choroby pracowniczej, za którą
odpowiedzialność ponosi strona pozwana.
Kasacja powoda zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa
materialnego - art. 5 k.c., art. 442 § 2 k.c., 444 § 2 k.c., 445 k.c. i naruszenie
przepisów postępowania – art. 233 k.p.c.
2
Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji wskazuje ona zagadnienie
prawne – „(...) potrzebę interpretacji art. 442 § 1 k.c. w odniesieniu do ustalenia
momentu powzięcia przez powoda wiadomości o doznanej szkodzie, co sprowadza
się do odpowiedzi na pytanie: czy przedstawiony przez Sąd Apelacyjny w
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd, że moment powzięcia wiadomości o
szkodzie w wyniku ustaleń i decyzji wydanych przez kompetentne placówki
medyczne a w szczególności Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 lipca
1999r. o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest równoznaczny z
powzięciem wiadomości o szkodzie w dochodach.”
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Kasacja, spełniająca wymagania z przepisu art. 3933 k.p.c. podlega dalszej
kontroli w postaci tzw. przedsądu a więc badaniu, czy w sprawie występują
okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania (art. 393 § 1 i 2 k.p.c.) a
mianowicie, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (co polega na
przytoczeniu jego treści i wskazaniu argumentów prawnych, które z reguły
prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych – por. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, M.Prawn. 2001, nr 13, poz.670), czy istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości a także
potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów (co wymaga przedstawienia tych rozbieżności i wykazania, że przepisy je
wywołujące nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze
sądowej). W ramach przedsądu następuje także badanie, czy zaskarżone
orzeczenie oczywiście narusza prawo (przy czym oczywistość ta musi jawić się
jako rażąca i od razu dostrzegalna, uwidoczniająca się bez głębszej analizy
sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie
przyjętymi regułami interpretacji) a nadto, czy w sprawie nie występuje nieważność
postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.). Te ostatnie okoliczności Sąd Najwyższy bierze
pod uwagę z urzędu, jakkolwiek może je także podnieść strona skarżąca, co
podlega ocenie w ramach przedsądu.
3
Oceniając kasację wniesioną przez powoda Sąd Najwyższy nie dopatruje się
występowania przesłanek pozwalających na przyjęcie kasacji do rozpoznania. W
szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki
oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów kasacji kwestią
wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich
stosowania. Treść wskazanych przez powoda przepisów jest zresztą jednoznaczna
i aktualna zarówno ich wykładnia jak i ich zastosowanie nie budzi wątpliwości w
orzecznictwie. W sprawie nie występują także wymagające rozstrzygnięcia
zagadnienia proceduralne. Zarzuty kasacji dotyczą w istocie własnej wersji stanu
faktycznego.
Orzecznictwo Sądu Najwyższego, w spornej kwestii, zgodne jest co do tego,
że w odniesieniu do roszczeń odszkodowawczych (w tym i zadośćuczynienia)
wywodzonych z choroby zawodowej spowodowanej deliktem termin przedawnienia
określony w art. 442 § 1 zd. 2 k.c. rozpoczyna bieg od ostatniego dnia zatrudnienia
narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe dla zdrowia. Pogląd ten jest
utrwalony. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r., II UK
452/03, niepublikowany).
Według art. 442 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czy-
nem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym
poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej
naprawienia, przy czym bieg przedawnienia rozpoczyna się, gdy nie tylko szkoda
nastąpi, ale gdy dowie się o niej poszkodowany (świadomość doznanej szkody -
por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r.,
III PO 6/62 - OSNCP 1964, poz. 87), mając również świadomość co do osoby
zobowiązanej do jej naprawienia. Gdy na skutek wypadku przy pracy lub choroby
zawodowej pracownik traci całkowicie lub częściowo zdolność do pracy, to szkoda
występuje w tym samym czasie, tj. wraz z tymi skutkami.
Podobnie w przypadku powzięcia przez pracownika wiadomości o poniesio-
nym uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawo-
dową, który doprowadził do utraty zdolności do pracy, chwila ta jest początkiem
biegu przedawnienia, wtedy bowiem występuje "świadomość doznanej szkody".
4
Wystąpienie więc z powództwem po upływie trzech lat od tak ustalonej daty
zdarzenia czyni koniecznym wykazanie - udowodnienie - późniejszego dowiedzenia
się o podanych wyżej okolicznościach, przy czym dotyczy to samego wystąpienia
szkody, a nie jej zakresu.
Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowego stanu faktycznego, należy
zauważyć, że powód w momencie rozwiązania z pozwanym umowy o pracę miał
już świadomość powstania szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia, skoro
wystąpił z wnioskiem do ZUS o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do
pracy.
Potwierdzają ten stan rzeczy: decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 2 lipca 1999 r. o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy
oraz decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 15 lipca 1999 r., której
wydanie stworzyło dla powoda możliwość dochodzenia roszczeń przed Sądem.
Z powyższych motywów Sąd Najwyższy, nie dopatrując się także
oczywistości naruszenia prawa zaskarżonym orzeczeniem ani nie stwierdzając
nieważności postępowania - na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia
kasacji do rozpoznania.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI