I UK 223/04

Sąd Najwyższy2005-02-21
SNPracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
rentazadośćuczynieniechoroba zawodowaprzedawnieniekasacjaSąd Najwyższyubezpieczenie społeczne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w K., uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych i merytorycznych do rozpoznania.

Powód W. J. domagał się renty wyrównawczej i zadośćuczynienia od Kompanii Węglowej S.A. z powodu choroby zawodowej. Sądy niższych instancji oddaliły jego powództwo. W kasacji powód zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując na potrzebę interpretacji art. 442 § 1 k.c. w kontekście momentu powzięcia wiadomości o szkodzie. Sąd Najwyższy, po przeprowadzeniu przedsądu, odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, stwierdzając brak istotnego zagadnienia prawnego i jednoznaczność przepisów.

Sprawa dotyczyła powództwa W. J. przeciwko Kompanii Węglowej S.A. o rentę wyrównawczą i zadośćuczynienie, wynikających z choroby zawodowej. Sąd Okręgowy w G. oraz Sąd Apelacyjny w K. oddaliły powództwo. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 5, 442 § 2, 444 § 2, 445 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 233 k.p.c.). Kluczowym zagadnieniem podniesionym w kasacji była interpretacja art. 442 § 1 k.c. w zakresie ustalenia momentu, od którego biegnie termin przedawnienia roszczenia, w szczególności czy decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest równoznaczna z powzięciem wiadomości o szkodzie. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, przeprowadził tzw. przedsąd. Stwierdził, że kasacja nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że nie występuje istotne zagadnienie prawne, a wskazane przepisy są jednoznaczne i ich wykładnia nie budzi wątpliwości w orzecznictwie. Podkreślono, że termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu choroby zawodowej biegnie od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego pracownika na czynniki szkodliwe, lub od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W przedmiotowej sprawie powód miał świadomość szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia już w momencie rozwiązania umowy o pracę, co potwierdzały decyzje ZUS i Inspektora Sanitarnego. W związku z brakiem przesłanek do przyjęcia kasacji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. odmówił jej rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń są jednoznaczne i nie wymagają szczególnej wykładni w tym zakresie. Powód miał świadomość szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia już w momencie rozwiązania umowy o pracę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu choroby zawodowej biegnie od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe lub od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W tym przypadku powód miał świadomość szkody już w momencie rozwiązania umowy o pracę, co potwierdzały decyzje ZUS i Inspektora Sanitarnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strona wygrywająca

Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej - Kopalni Węgla Kamiennego "S."

Strony

NazwaTypRola
W. J.osoba_fizycznapowód
Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej - Kopalni Węgla Kamiennego "S."spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 442 § § 1

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym biegnie od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W przypadku choroby zawodowej, bieg przedawnienia rozpoczyna się od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe lub od momentu, gdy poszkodowany uzyskał świadomość doznanej szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia.

k.p.c. art. 393 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393³

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3937 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.c. art. 442 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 5, 442 § 2, 444 § 2, 445 k.c.) i przepisów postępowania (art. 233 k.p.c.). Potrzeba interpretacji art. 442 § 1 k.c. w odniesieniu do ustalenia momentu powzięcia przez powoda wiadomości o szkodzie.

Godne uwagi sformułowania

kasacja podlega dalszej kontroli w postaci tzw. przedsądu czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów czy zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo czy w sprawie nie występuje nieważność postępowania kasacja nie formułuje w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki oczekiwałby tego Sąd Najwyższy Treść wskazanych przez powoda przepisów jest zresztą jednoznaczna i aktualna Orzecznictwo Sądu Najwyższego, w spornej kwestii, zgodne jest co do tego, że w odniesieniu do roszczeń odszkodowawczych (w tym i zadośćuczynienia) wywodzonych z choroby zawodowej spowodowanej deliktem termin przedawnienia określony w art. 442 § 1 zd. 2 k.c. rozpoczyna bieg od ostatniego dnia zatrudnienia narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe dla zdrowia. Gdy na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej pracownik traci całkowicie lub częściowo zdolność do pracy, to szkoda występuje w tym samym czasie, tj. wraz z tymi skutkami. Wystąpienie więc z powództwem po upływie trzech lat od tak ustalonej daty zdarzenia czyni koniecznym wykazanie - udowodnienie - późniejszego dowiedzenia się o podanych wyżej okolicznościach, przy czym dotyczy to samego wystąpienia szkody, a nie jej zakresu.

Skład orzekający

Roman Kuczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja terminu przedawnienia roszczeń z tytułu choroby zawodowej i kryteriów przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury przedsądu w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych, ale jej wartość contentowa jest ograniczona ze względu na rutynową odmowę przyjęcia kasacji przez Sąd Najwyższy.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

renta wyrównawcza miesięcznie: 600 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UK 223/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 lutego 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Roman Kuczyński 
 
 
w sprawie z powództwa W. J. 
przeciwko Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej - Kopalni Węgla Kamiennego "S." w 
K. 
o rentę wyrównawczą, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 lutego 2005 r., 
kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. 
z dnia 26 marca 2004 r., sygn. akt III APa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
                                      
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 26 marca 2004 r. Sąd Apelacyjny w K. oddalił apelację W. 
J. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z 
dnia 24 września 2003r, którym oddalone zostało jego powództwo o 
zadośćuczynienie w kwocie 12000 zł oraz rentę wyrównawczą w kwocie 600 zł 
miesięcznie od pozwanej Kampanii Węglowej KWK „S.” w K. 
Swoje roszczenia powód wywodził ze skutków choroby pracowniczej, za którą 
odpowiedzialność ponosi strona pozwana. 
Kasacja powoda zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa 
materialnego - art. 5 k.c., art. 442 § 2 k.c., 444 § 2 k.c., 445 k.c. i naruszenie 
przepisów postępowania – art. 233 k.p.c. 

 
 
2 
Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji wskazuje ona zagadnienie 
prawne – „(...) potrzebę  interpretacji art. 442 § 1 k.c. w odniesieniu  do ustalenia 
momentu powzięcia przez powoda wiadomości o doznanej szkodzie, co sprowadza 
się do odpowiedzi na pytanie: czy przedstawiony przez Sąd Apelacyjny w 
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd, że moment powzięcia  wiadomości o 
szkodzie  w wyniku ustaleń i decyzji wydanych przez kompetentne placówki 
medyczne a w szczególności Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 lipca 
1999r. o odmowie stwierdzenia  choroby zawodowej jest równoznaczny z 
powzięciem wiadomości o szkodzie w dochodach.” 
 
        Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: 
    
       Kasacja, spełniająca wymagania z przepisu art. 3933 k.p.c. podlega dalszej 
kontroli w postaci tzw. przedsądu a więc badaniu, czy w sprawie występują 
okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania (art. 393 § 1 i 2 k.p.c.) a 
mianowicie, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (co polega na 
przytoczeniu jego treści i wskazaniu argumentów prawnych, które z reguły 
prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych – por. postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, M.Prawn. 2001, nr 13, poz.670), czy istnieje 
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości a także 
potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie 
sądów (co wymaga przedstawienia tych rozbieżności i wykazania, że przepisy je 
wywołujące nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze 
sądowej). W ramach przedsądu następuje także badanie, czy zaskarżone 
orzeczenie oczywiście narusza prawo (przy czym oczywistość ta musi jawić się 
jako rażąca i od razu dostrzegalna, uwidoczniająca się bez głębszej analizy 
sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie 
przyjętymi regułami interpretacji) a nadto, czy w sprawie nie występuje nieważność 
postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.). Te ostatnie okoliczności Sąd Najwyższy bierze 
pod uwagę z urzędu, jakkolwiek może je także podnieść strona skarżąca, co 
podlega ocenie w ramach przedsądu. 

 
 
3 
     Oceniając kasację wniesioną przez powoda Sąd Najwyższy nie dopatruje się  
występowania przesłanek pozwalających na przyjęcie kasacji do rozpoznania. W 
szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki 
oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów kasacji kwestią 
wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych    przepisów ani zasady ich 
stosowania. Treść wskazanych przez powoda przepisów jest zresztą jednoznaczna 
i aktualna  zarówno  ich wykładnia jak i  ich zastosowanie nie budzi wątpliwości w 
orzecznictwie. W sprawie nie występują także wymagające rozstrzygnięcia 
zagadnienia proceduralne. Zarzuty kasacji dotyczą w istocie własnej wersji stanu 
faktycznego.  
Orzecznictwo Sądu Najwyższego, w spornej kwestii, zgodne jest co do tego, 
że w odniesieniu do roszczeń odszkodowawczych (w tym i zadośćuczynienia) 
wywodzonych z choroby zawodowej spowodowanej deliktem termin przedawnienia 
określony w art. 442 § 1 zd. 2 k.c. rozpoczyna bieg od ostatniego dnia zatrudnienia 
narażającego poszkodowanego na czynniki szkodliwe dla zdrowia. Pogląd ten jest 
utrwalony. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r.,  II UK 
452/03, niepublikowany). 
Według art. 442 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czy-
nem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym 
poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej 
naprawienia, przy czym bieg przedawnienia rozpoczyna się, gdy nie tylko szkoda 
nastąpi, ale gdy dowie się o niej poszkodowany (świadomość doznanej szkody - 
por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r., 
III PO 6/62 - OSNCP 1964, poz. 87), mając również świadomość co do osoby 
zobowiązanej do jej naprawienia. Gdy na skutek wypadku przy pracy lub choroby 
zawodowej pracownik traci całkowicie lub częściowo zdolność do pracy, to szkoda 
występuje w tym samym czasie, tj. wraz z tymi skutkami.  
Podobnie w przypadku powzięcia przez pracownika wiadomości o poniesio-
nym uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawo-
dową, który doprowadził do utraty zdolności do pracy, chwila ta jest początkiem 
biegu przedawnienia, wtedy bowiem występuje "świadomość doznanej szkody". 

 
 
4 
Wystąpienie więc z powództwem po upływie trzech lat od tak ustalonej daty 
zdarzenia czyni koniecznym wykazanie - udowodnienie - późniejszego dowiedzenia 
się o podanych wyżej okolicznościach, przy czym dotyczy to samego wystąpienia 
szkody, a nie jej zakresu.  
Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowego stanu faktycznego, należy 
zauważyć, że powód w momencie rozwiązania z pozwanym umowy o pracę miał 
już świadomość powstania szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia, skoro 
wystąpił z wnioskiem do ZUS o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do 
pracy.  
Potwierdzają ten stan rzeczy:  decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych   
z dnia  2  lipca 1999 r. o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy 
oraz decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 15 lipca 1999 r., której 
wydanie stworzyło dla powoda  możliwość dochodzenia roszczeń przed Sądem.  
  Z  powyższych motywów Sąd Najwyższy, nie dopatrując się także 
oczywistości naruszenia prawa zaskarżonym orzeczeniem ani nie stwierdzając 
nieważności postępowania - na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia 
kasacji do rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI