Orzeczenie · 2019-01-31

I UK 22/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-01-31
SNPracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
emeryturarentaubezpieczenie społecznepraca górniczaprzelicznikSąd Najwyższyskarga kasacyjnapraca w przodkuzwałowisko

Sprawa dotyczyła odwołania J. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wysokości emerytury. Ubezpieczony domagał się przeliczenia okresu pracy od 1 maja 1989 r. do 9 stycznia 2007 r. z zastosowaniem przelicznika 1,8, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zamiast stosowanego przez ZUS przelicznika 1,2 (art. 51 ust. 1 pkt 4). Kwestią sporną było, czy praca wykonywana przez ubezpieczonego jako operator spycharki gąsiennicowej na zwałowisku, w miejscu zwałowania nadkładu, a nie w miejscu wydobywania kopaliny, może być uznana za pracę górniczą kwalifikowaną (pracę w przodku) uprawniającą do wyższego przelicznika. Sądy Okręgowy i Apelacyjny uznały, że praca ta nie spełnia definicji pracy przodkowej zawartej w art. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy, który obejmuje prace bezpośrednio związane z robotami prowadzonymi w przodkach przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz inne prace przodkowe. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Stwierdził, że sądy niższych instancji prawidłowo zinterpretowały przepisy prawa materialnego, a ich ustalenia faktyczne są zgodne z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, które kwestionuje rozszerzanie pojęcia przodka wydobywczego na prace wykonywane na zwałowisku. Sąd Najwyższy podkreślił, że decydujący jest charakter faktycznie wykonywanych czynności, a nie nazwa stanowiska czy używane urządzenie. Skarga kasacyjna nie wykazała również oczywistej zasadności ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie kwalifikacji pracy górniczej i pojęcia 'pracy przodkowej' w kontekście emerytur górniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracy na zwałowisku w kopalniach węgla brunatnego; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy praca operatora spycharki gąsiennicowej wykonywana na zwałowisku, w miejscu zwałowania nadkładu, może być kwalifikowana jako praca górnicza w przodku, uprawniająca do zastosowania wyższego przelicznika przy ustalaniu wysokości emerytury górniczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca wykonywana na zwałowisku, nawet przez operatora spycharki, nie jest pracą górniczą w przodku w rozumieniu art. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż nie jest bezpośrednio związana z procesem wydobywania kopaliny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, podkreślił, że pojęcie 'pracy przodkowej' należy interpretować ściśle i odnosić do prac bezpośrednio związanych z urabianiem, ładowaniem urobku oraz innymi pracami w przodku eksploatacyjnym. Prace na zwałowisku, nawet jeśli są związane z procesem wydobywczym, nie spełniają tych kryteriów. Decydujący jest charakter faktycznie wykonywanych czynności, a nie nazwa stanowiska czy używane urządzenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (15)

Główne

ustawa emerytalna art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Żądanie przeliczenia okresu pracy z zastosowaniem przelicznika 1,8.

ustawa emerytalna art. 50d § 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja pracy górniczej kwalifikowanej (pracy w przodku) uprawniającej do przelicznika 1,8.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 51 § 1 pkt 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zastosowanie przelicznika 1,2 do okresu pracy od 1 maja 1989 r. do 9 stycznia 2007 r.

rozporządzenie MPiPS art. 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej

Określenie niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym.

rozporządzenie MPiPS § załącznik nr 3, dział III, pkt 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej

Wykaz prac kwalifikowanych.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie zarzutów dotyczących oceny dowodów z podstaw skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot kosztów w przypadku oddalenia lub uwzględnienia środka zaskarżenia.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca operatora spycharki na zwałowisku nie jest pracą górniczą w przodku w rozumieniu przepisów. • Orzecznictwo sądów niższych instancji jest zgodne z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego. • Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek oczywistej zasadności ani potrzeby wykładni przepisów.

Odrzucone argumenty

Praca operatora spycharki na zwałowisku powinna być kwalifikowana jako praca w przodku. • Istnieje potrzeba interpretacji pojęcia 'przodek' w kopalniach węgla brunatnego, w tym 'przodek zwałowy'. • Sądy obu instancji rażąco naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie przodka musi być interpretowane w sposób ścisły • praca nie była pracą przodkową • decyduje charakter czynności faktycznie wykonywanych przez pracownika • kwestionuje się zasadność rozszerzania samego pojęcia przodka wydobywczego • brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie kwalifikacji pracy górniczej i pojęcia 'pracy przodkowej' w kontekście emerytur górniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy na zwałowisku w kopalniach węgla brunatnego; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących emerytur górniczych i pojęcia 'pracy przodkowej'. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Emerytura górnicza: czy praca na zwałowisku to praca w przodku?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst