I UK 21/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej prawa do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach, uznając, że prawo to przysługuje wyłącznie pracownikom, a nie osobom prowadzącym działalność gospodarczą.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Z. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury. Problem dotyczył zaliczenia okresu pracy w szczególnych warunkach (kierowca samochodu ciężarowego) wykonywanej w ramach działalności gospodarczej. Sądy obu instancji uznały, że prawo do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach przysługuje tylko pracownikom. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając brak podstaw do jej uwzględnienia, w szczególności brak wykazania oczywistej zasadności skargi.
Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonego Z. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...], który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. oddalający odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu 12 lat i 9 miesięcy zatrudnienia jako kierowca samochodu ciężarowego, który był wykonywany w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej. Sądy niższych instancji, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, uznały, że prawo do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach przysługuje wyłącznie pracownikom, a nie osobom prowadzącym własną działalność gospodarczą. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie przedstawia on zasadnej podstawy. Sąd wskazał, że skarżący nie sformułował istnego zagadnienia prawnego ani nie wykazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Podkreślono, że przepisy emerytalne dotyczące pracy w szczególnych warunkach są interpretowane ściśle i nie obejmują okresów pracy wykonywanej w ramach działalności gospodarczej, co potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach przysługuje wyłącznie pracownikom, a nie osobom prowadzącym działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sądy, w tym Sąd Najwyższy, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, interpretują przepisy dotyczące wcześniejszych emerytur za pracę w szczególnych warunkach w sposób ścisły, ograniczając ich stosowanie do stosunku pracy. Praca wykonywana w ramach działalności gospodarczej, nawet jeśli odpowiada charakterem pracy w szczególnych warunkach, nie jest objęta tymi przepisami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | pozwany organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.
k.p.c. art. 398¹ § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej, gdy skarga jest oczywiście uzasadniona.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 lutego 1983 r.
Określa wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na dyskryminację osób prowadzących działalność gospodarczą i naruszenie zasady równości. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych, opłacał składki i podatki.
Godne uwagi sformułowania
prawo do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach przysługuje tylko pracownikom Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu istotne zagadnienie prawne nie zostało nawet sformułowane nie wykazuje naruszenia prawa, zatem że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących prawa do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach, wykluczającej okresy pracy w ramach działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i utrwalonej linii orzeczniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i pokazuje, jak istotne jest rozróżnienie między statusem pracownika a przedsiębiorcy w kontekście uprawnień socjalnych.
“Czy praca w szczególnych warunkach w ramach własnej firmy daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UK 21/18 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania Z. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 31 stycznia 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt III AUa […] , odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 20 czerwca 2017 r. oddalił apelację wnioskodawcy Z. K. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 29 kwietnia 2016 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji pozwanego z 4 września 2015 r., odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury wobec braku 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Za pracę w szczególnych warunkach uznano 12 lat i 9 miesięcy zatrudnienia jako kierowcy samochodu ciężarowego, natomiast do szczególnego stażu emerytalnego nie zaliczono wykonywania pracy kierowcy takiego samochodu w okresie gdy wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą. Sądy wskazały na wykładnię prawa oraz orzecznictwo (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2004 r., P 17/03 i uchwałę Sądu Najwyższego z 21 stycznia 1986 r., III UZP 52/85), z których wynika, iż prawo do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach przysługuje tylko pracownikom. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na podstawy z art. 398 9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnia wniosku podał, że główną przyczyną, dla której skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie do rozpoznania jest fakt, iż jest ona oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.). Na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego oraz błędnego przyjęcia ustaleń Sądu pierwszej instancji przez Sąd Apelacyjny „doprowadziło” do wydania orzeczenia, które dyskryminuje osoby prowadzące działalność gospodarczą i narusza zasadę równości. W postępowaniu zostało wykazane, że wnioskodawca w okresie prowadzenia działalności gospodarczej wykonywał pracę w warunkach szczególnych, opłacał z tego tytułu składki oraz podatki jak każdy obywatel, również zatrudniony w oparciu o stosunek pracy. Ponadto orzeczenie Sądu drugiej instancji nie powinno pozostać w obrocie prawnym z uwagi na to, iż daje asumpt w przyszłości do dyskryminacji osób zatrudnionych w oparciu o własną działalność gospodarczą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Jedynie hasłowo odwołuje się do pierwszej podstawy przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż istotne zagadnienie prawne nie zostało nawet sformułowane. Skarżący wniósł skargę od prawomocnego wyroku i nie wykazuje, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Pozwany organ rentowy działa w granicach prawa. Może przyznać prawo do wcześniejszej emerytury ubezpieczonemu, który spełniał warunki ustawowe do uzyskania świadczenia. Sądy decyzję pozwanego odmawiającą skarżącemu wcześniejszej emerytury uznały za prawidłową. Skarżący zarzuca naruszenie przepisów, które jedynie potwierdzają rozstrzygnięcie, gdyż wynika z nich, że prawo do emerytury ma tylko ten ubezpieczony, który był zatrudniony jako pracownik i przepracował co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach na stanowisku określonym w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Rzecz więc w tym, że wniosek nie wskazuje przepisów na podstawie których wcześniejsza emerytura za pracę w szczególnych warunkach przysługiwałaby również skarżącemu, który w spornym okresie nie był pracownikiem lecz prowadził własną działalność gospodarczą. Skoro nie wskazuje takiego przepisu, to nie wykazuje naruszenia prawa, zatem że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wykładnia przepisów emerytalnych jest ścisła, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, które do pracy w szczególnych warunkach nie zaliczyło pracy na podstawie umowy agencyjnej (wyrok z 12 lutego 2004 r., II UK 246/03), pracy członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej (wyroki z 25 stycznia 2005 r., I UK 142/04; z 21 października 2009 r., I UK 115/09 i z 8 grudnia 2009 r., I UK 186/09), pracy nakładcy (wyroki z 10 czerwca 2008 r., I UK 377/07 i z 8 maja 2008 r., I UK 354/07). Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI