I UK 201/05

Sygn. akt I UK 201/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
 
w sprawie z odwołania G. G. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. 
o rentę socjalną, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych 
i Spraw Publicznych w dniu 13 stycznia 2006 r., 
skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w B. 
z dnia 23 marca 2005 r., sygn. akt III AUa …/04, 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
 
Wyrokiem z dnia 23 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w B. oddalił apelację G. G. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 15 lipca 2004 r., którym oddalono odwołanie 
wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddziału w B., 
odmawiającej jej prawa do renty socjalnej.  
 
Wyrok ten zaskarżyła skargą kasacyjną wnioskodawczyni, zarzucając mu w 
ramach podstaw z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. naruszenie prawa materialnego, a 
mianowicie art. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej przez jego błędną 
wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżąca nie spełnia przesłanej wynikających z 
tego przepisu w sytuacji, gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału 

 
 
2 
dowodowego wskazuje, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu 
naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia oraz 
naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 379 
pkt 5 k.p.c. w związku z art. 217 § 2 k.p.c. poprzez pozbawienie wnioskodawczyni 
możności obrony swoich praw w związku z nie uwzględnieniem wniosków dowodowych, 
które pozwoliłyby na wykazanie, iż występujące u niej dolegliwości wskazują na całkowitą 
niezdolność do podjęcia pracy zarobkowej, co skutkuje nieważnością postępowania oraz 
naruszenie art. 233 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego 
rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało błędne 
ustalenia fatyczne. Mając na uwadze „powyższą podstawę kasacyjną” skarżąca wniosła 
o przyjęcie kasacji do rozpoznania z uwagi na „naruszenie przepisu prawa przez Sądy 
obu instancji” wskazując, iż „istnieje potrzeba wypowiedzenia się Sądu Najwyższego co 
do określenia jednoznacznych i szczegółowych wytycznych dotyczących określenia 
kryteriów całkowitej niezdolności do pracy oraz rozstrzygnięcie sytuacji, gdy istnieją 
istotne przeciwwskazania do wykonywania pracy z uwagi na stwierdzone schorzenia, 
które zagrażają zdrowiu i życiu pracownika oraz osób stykających się z pracownikiem”. 
W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie 
odwołania, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 
oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.   
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba 
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga 
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Konsekwencją wprowadzenia do postępowania 
kasacyjnego wskazanej wyżej instytucji przedsądu jest nałożenie w art. 3984 § 1 pkt 3 
k.p.c. na skarżącego obowiązku zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie 
skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie poprzez przedstawienie skonkretyzowanych 
okoliczności, uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który nie jest 
tożsamy z określonym w pkt 2 powołanego przepisu obowiązkiem przytoczenia podstaw 
kasacyjnych i ich uzasadnienia. Wszystkie obowiązki  wymienione w art. 3984 § 1 k.p.c. 
należą do elementów konstruujących skargę kasacyjną i w związku z tym ich 
niespełnienie skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do usunięcia braków w tym 
zakresie. Spełnienie wymogu zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi 

 
 
3 
do rozpoznania i jego uzasadnienie należy przy tym rozumieć tak samo, jak istniejącego 
poprzednio obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do 
rozpoznania, to znaczy jako konieczność wykazania przez skarżącego, iż w konkretnej 
sprawie występuje przynajmniej jedna z kwalifikowanych okoliczności, określonych w art. 
3989 § 1 k.p.c., które nadają instytucji kasacji cechy środka odwoławczego o charakterze 
nadzwyczajnym. W orzecznictwie, które zachowało swoją aktualność w tym zakresie, 
przyjmuje się, że wymaganie przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie 
kasacji nie jest spełnione, jeżeli skarżący wyraźnie ich nie przytacza, choćby dało się je 
wywieść z uzasadnienia kasacji (por. postanowienie z dnia 9 sierpnia 2001 r. I PZ 45/01 – 
OSNAPiUS z 2003 r., nr 15, poz. 359) oraz że spełnienie wymagania z art. 3984 § pkt 3 
k.p.c. nie może polegać tylko na odwołaniu się do treści uzasadnienia podstaw 
kasacyjnych, lecz powinno przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym 
skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować 
kasację do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one 
ustawowemu katalogowi przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji (por. uchwałę 
połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 2002 
r. III CZP 72/02 – OSNP z 2003 r., z. 15, poz. 346). Wywód ten nie może zatem 
ograniczać się do powtórzenia ustawowej formuły, w jakiej zostały dziś ujęte w art. 3989 § 
1 k.p.c. przesłanki mające uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, 
albowiem samo powtórzenie sformułowań użytych w tym przepisie, bez należytego 
uzasadnienia odwołującego się do stanu faktycznego sprawy i bez argumentacji prawnej 
nie wystarczy do uznania, że obowiązek z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. został spełniony i tym 
samym skutkuje odrzuceniem kasacji (por. postanowienie z dnia 14 lipca 2005 r. III CZ 
61/05 – Biul. SN z 2005 r., nr 10, poz. 14). 
 
Odnosząc powyższe rozważania do skargi kasacyjnej wnioskodawczyni należy 
uznać, iż nie spełnia ona istotnego wymogu formalnego z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., 
albowiem zawarty w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie zawiera 
uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek wniosek ten uzasadniających z 
wyjaśnieniem, jaki przepis prawa wymaga wykładni Sądu Najwyższego i dlaczego przepis 
ten budzi poważne wątpliwości interpretacyjne bądź wywołuje rozbieżności w 
orzecznictwie sądów. Wymogu tego nie spełnia odwołanie się do podstaw kasacyjnych  
określonych w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., albowiem zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. skarga 
kasacyjna – obok oznaczenia orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem 
zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku 

 
 
4 
o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego 
uchylenia i zmiany – powinna także zawierać wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania i jego uzasadnienie. Braki skargi kasacyjnej w zakresie wskazanych wyżej 
elementów konstrukcyjnych powodują, że skarga jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, 
nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych skargi kasacyjnej i 
w związku z tym podlega odrzuceniu bez wzywania do ich uzupełnienia. Skoro wymóg 
zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi tej do rozpoznania i jego 
uzasadnienie ma taką samą wagę i znaczenie jak pozostałe istotne cechy skargi 
kasacyjnej, to podlega badaniu według kryteriów, przy pomocy których badane są kryteria 
pozostałe.  
 
W konsekwencji brak w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, 
a także brak odpowiadającego ustawowym wymaganiom uzasadnienia tego wniosku (art. 
3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) są brakami nieusuwalnymi, powodującymi odrzucenie skargi 
kasacyjnej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w sytuacji, gdy brak 
jest również podstaw, które Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu w granicach 
zaskarżenia. Podnoszona w ramach podstaw kasacyjnych nieważność postępowania 
poprzez pozbawienie wnioskodawczyni możności obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) 
nie zachodzi. Sytuacja taka polega bowiem na tym, że z powodu wadliwości 
procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych 
przepisów Kodeksu postępowania cywilnego strona nie mogła brać i nie brała udziału w 
postępowaniu lub jego istotnej części Nie jest natomiast pozbawieniem strony możności 
obrony swych praw pominięcie jej wniosku dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego  
z dnia 12 grudnia 2000 r., II UKN 121/00, OSNAPiUS z 2002, nr 17, poz. 421).