I UK 18/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 2012 r. rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił decyzję ZUS dotyczącą przeliczenia renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Ubezpieczony W. C. w 1991 r. złożył wniosek o zaliczenie okresu studiów do stażu ubezpieczeniowego, dołączając wymagane zaświadczenie. Organ rentowy przez blisko 20 lat pozostawał bezczynny w tej sprawie. Dopiero po ponownym wniosku złożonym w 2010 r., ZUS wydał decyzję przeliczającą rentę, uwzględniając okres studiów, ale ograniczając wyrównanie do trzech lat wstecz od daty wydania decyzji. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wyrównania świadczeń. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, przyznając ubezpieczonemu wyrównanie świadczenia od daty złożenia pierwszego wniosku w 1991 r., uznając, że bezczynność organu rentowego nie powinna ograniczać prawa do świadczenia. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną organu rentowego, skupił się na interpretacji pojęcia „błędu” organu rentowego w kontekście art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy argumentował, że bezczynność należy traktować jako błąd, podobnie jak wydanie decyzji odmawiającej lub zaniżającej świadczenie. Sąd Najwyższy, podzielając pogląd wyrażony w wcześniejszym orzecznictwie (wyrok III BU 2/05), uznał, że bezczynność organu rentowego nie jest równoznaczna z błędem w rozumieniu tego przepisu. Błąd organu rentowego może wynikać z jego działania (np. odmowa lub zaniżenie świadczenia w decyzji), ale nie z zaniechania. W związku z tym, podwyższenie świadczenia na skutek ponowienia wniosku, który nie został wcześniej rozpatrzony, nie jest ograniczone czasowo przez przepis art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy, niezależnie od długości okresu, jaki upłynął od złożenia pierwotnego wniosku. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, potwierdzając tym samym prawo ubezpieczonego do wyrównania świadczenia od daty złożenia pierwszego wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia „błędu” organu rentowego w kontekście przepisów o wyrównaniu świadczeń rentowych oraz skutków bezczynności organu.
Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu rentowego w rozpoznaniu wniosku o przeliczenie świadczenia, a nie innych form błędów czy zaniedbań.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bezczynność organu rentowego w rozpoznaniu wniosku o przeliczenie świadczenia rentowego, który został złożony wraz z wymaganymi dokumentami, może być traktowana jako „błąd organu rentowego” w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uzasadniający wyrównanie świadczenia za okres 3 lat wstecz?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu rentowego nie jest równoznaczna z błędem organu rentowego w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Błąd organu rentowego może wynikać z jego działania (np. odmowa lub zaniżenie świadczenia w decyzji), a nie z zaniechania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że bezczynność organu rentowego nie jest błędem w rozumieniu przepisów, które przewidują wyrównanie świadczenia za 3 lata wstecz w przypadku błędu organu. Błąd ten musi być zawarty w decyzji organu (odmawiającej lub zaniżającej świadczenie), a nie wynikać z jego zwłoki w rozpatrzeniu wniosku. W związku z tym, podwyższenie świadczenia na skutek ponowienia wniosku, który nie został wcześniej rozpatrzony, nie jest ograniczone czasowo przez ten przepis.
Czy ponowne ustalenie przez organ rentowy wysokości świadczenia rentowego, na skutek ponowienia przez zainteresowanego wcześniej zgłoszonego, lecz niezałatwionego wniosku, podlega ograniczeniu czasowemu wynikającemu z art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podwyższenie świadczenia w wyniku ponownego ustalenia jego wysokości po ponowieniu przez wnioskodawcę wcześniej zgłoszonego, niezałatwionego wniosku, nie powoduje ograniczenia wypłaty za okres wsteczny, niezależnie od długości okresu, jaki upłynął pomiędzy zgłoszeniem wniosku a jego ponowieniem.
Uzasadnienie
Ponieważ bezczynność organu rentowego nie jest błędem w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy, przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji, gdy świadczenie jest przeliczane po ponownym wniosku. Wyrównanie powinno nastąpić od daty złożenia pierwotnego wniosku, jeśli organ był bezczynny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. C. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (2)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 133 § 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
Przepis ten stanowi, że w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Sąd Najwyższy zinterpretował, że bezczynność organu rentowego nie jest błędem w rozumieniu tego przepisu.
Pomocnicze
u.z.e.p.i.r. art. 99
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Obowiązująca w 1991 r. treść przepisu, zgodnie z którą świadczenie rentowe należało wliczyć do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy, uwzględniając okres odbywania studiów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu rentowego przez długi okres nie stanowi błędu w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej. • Podwyższenie świadczenia na skutek ponowienia wniosku, który nie został wcześniej rozpatrzony, nie jest ograniczone czasowo przez art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że bezczynność należy traktować jako błąd organu rentowego, podobnie jak wydanie decyzji odmownej lub zaniżającej świadczenie, co uzasadniałoby wyrównanie tylko za 3 lata wstecz.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność organu rentowego nie może być rozumiana jako jego błąd • Błąd organu rentowego może być następstwem jego działania, a nie zaniechania.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Bogusław Cudowski
sprawozdawca
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „błędu” organu rentowego w kontekście przepisów o wyrównaniu świadczeń rentowych oraz skutków bezczynności organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu rentowego w rozpoznaniu wniosku o przeliczenie świadczenia, a nie innych form błędów czy zaniedbań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność urzędu może wpłynąć na prawa obywatela i jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy, aby chronić jego interesy, nawet jeśli ustawodawca nie uregulował pewnych kwestii wprost.
“Niemal 20 lat czekania na decyzję ZUS. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy bezczynność urzędu kosztuje nas pieniądze.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.