I UK 18/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania lub oczywistego naruszenia prawa.
Wnioskodawczyni M.A. złożyła kasację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności, zarzucając nieważność postępowania z powodu braku pomocy prawnej i oczywiste naruszenie prawa przez wady uzasadnienia. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia kasacji, uznał, że zarzuty dotyczące nieskuteczności obrony i wadliwości uzasadnienia nie spełniają wymogów do stwierdzenia nieważności postępowania ani oczywistego naruszenia prawa w zaskarżonym orzeczeniu.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez M.A. od wyroku Sądu Okręgowego w B. w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Wnioskodawczyni zarzuciła nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia jej możliwości obrony praw, wskazując na brak pomocy prawnej i nieudzielenie pouczeń przez sąd, mimo jej nieporadności. Podniosła również zarzut oczywistego naruszenia prawa przez brak merytorycznej oceny w uzasadnieniu wyroku i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację na posiedzeniu niejawnym, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Analiza opierała się na art. 393 § 1 i 2 k.p.c. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące nieskuteczności obrony i braku pomocy prawnej nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., gdyż wnioskodawczyni aktywnie uczestniczyła w postępowaniu. Ponadto, Sąd wskazał, że oczywiste naruszenie prawa musi dotyczyć samego zaskarżonego orzeczenia, a nie jego uzasadnienia, a zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia i oceny dowodów nie spełniają tego kryterium. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten nie uzasadnia stwierdzenia nieważności postępowania, lecz ewentualnie naruszenia art. 5 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił brak możliwości obrony praw (np. przez niezawiadomienie o czynnościach) od nieskuteczności obrony wynikającej z nieporadności strony i braku pełnomocnika. Tylko pierwszy przypadek prowadzi do nieważności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. | instytucja | organ orzekający |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna.
k.p.c. art. 393 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisu art. 393 § 1 k.p.c. nie stosuje się, jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo, albo gdy zachodzi nieważność postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu udzielania wskazówek stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu braku pomocy prawnej i nieudzielenia pouczeń. Oczywiste naruszenie prawa przez wady uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Ewentualne uchybienie w zakresie udzielania wskazówek co do czynności prawnych stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego uzasadnia zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. natomiast nie uzasadnia zarzutu nieważności postępowania. Sformułowanie to oznacza, że oczywiste naruszenie prawa musi nastąpić w zaskarżonym orzeczeniu a nie jego uzasadnieniu.
Skład orzekający
Krystyna Bednarczyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności rozróżnienie między nieważnością postępowania a wadami obrony oraz między naruszeniem prawa w orzeczeniu a jego uzasadnieniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie dotyczy merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją kasację? Kluczowe przesłanki i pułapki proceduralne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UK 18/05
POSTANOWIENIE
Dnia 24 maja 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krystyna Bednarczyk
w sprawie z odwołania M. A.
przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w B.
o ustalenie stopnia niepełnosprawności,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2005 r.,
kasacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w B.
z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt V Ua …/04,
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.
U Z A S A D N I E N I E
Wnioskodawczyni M.A. wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego –
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 19 października 2004 r. VUa
…/04 w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Kasację oparła na
podstawie
naruszenia
przepisów
postępowania
i
wskazała
następujące
okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie: „w przedmiotowej sprawie zachodzi
nieważność postępowania wynikająca z pozbawienia wnioskodawczyni możliwości
obrony swych praw polegające na nieudzieleniu wnioskodawczyni pomocy prawnej,
polegającej na braku odpowiednich pouczeń ze strony Sądu, w tym o konieczności
ustanowienia adwokata z urzędu podczas gdy wnioskodawczyni jest osobą
nieporadną, o czym świadczy między innymi nieumiejętność sformułowania
2
zarzutów apelacji. Zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo przez
niezamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku merytorycznej oceny
sprawdzającej ustalenia zawarte w opiniach biegłych, przekroczenie granic
swobodnej oceny dowodów poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o opinie, w
której brak jest fachowego uzasadnienia wniosków końcowych, co uniemożliwia
prawidłową ocenę ich mocy dowodowej”.
Oceniając podstawy uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania
lub odmowę takiego przyjęcia Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art.
393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania
jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna. Z
mocy art. 393 § 2 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli zaskarżone orzeczenie
oczywiści narusza prawo, albo gdy zachodzi nieważność postępowania. W kasacji
wnioskodawczyni powołuje się na dwie ostatnie przesłanki, jednakże żadna z nich
w tej sprawie nie występuje.
Zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi,
jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. W kasacji nie ma
zarzutu, że wnioskodawczyni została pozbawiona możności obrony swych praw na
skutek niezawiadamiania jej o czynnościach sądowych. Wnioskodawczyni broniła
swych praw zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jak i w
postępowaniu apelacyjnym. Zarzut dotyczy tego, że obrona była nieskuteczna,
gdyż wnioskodawczyni jest osobą nieporadną i działała bez pełnomocnika a Sąd
nie udzielił jej odpowiednich wskazówek. Ewentualne uchybienie w zakresie
udzielania wskazówek co do czynności prawnych stronie działającej bez adwokata
lub radcy prawnego uzasadnia zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. natomiast nie
uzasadnia zarzutu nieważności postępowania.
Zgodnie z art. 393 § 2 k.p.c. przeszkoda do odmowy przejęcia kasacji
do rozpoznania występuje wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie oczywiście
narusza prawo. Sformułowanie to oznacza, że oczywiste naruszenie prawa musi
nastąpić w zaskarżonym orzeczeniu a nie jego uzasadnieniu. Powoływanie się na
wady w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie daje podstawy do stwierdzenia
3
oczywistego naruszenia prawa. Nie daje takiej podstawy również powoływanie się
na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez oparcie ustaleń na
dowodach z opinii biegłych w sytuacji, gdy w kasacji nie wskazuje się żadnych
dowodów przeciwnych.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 2 k.p.c.
odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI